ΑΝ ΑΠΑΤΗΣΕ ΜΙΑ ΦΟΡΑ, ΘΑ ΤΟ ΞΑΝΑΚΑΝΕΙ; ΤΙ ΛΕΝΕ ΟΙ ΕΙΔΙΚΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΙΣΤΙΑ

Το άτομο που διέπραξε μία φορά απιστία είναι πιθανό να το ξανακάνει; Οι ειδικοί απαριθμούν τα σημάδια που δίνουν την απάντηση.

«Αν την απατά μαζί μου, δεν είναι αναμενόμενο ότι θα απατήσει κι εμένα στο μέλλον με κάποια άλλη;» ακούω να λέει με προβληματισμό μια φίλη. Εδώ και λίγους μήνες έχει μια σχέση με συνάδελφό της ο οποίος δεν είχε ακόμη χωρίσει από την πρώην του όταν ξεκίνησαν να βγαίνουν. Αν έχει ιστορικό απιστίας, τι μπορεί να περιμένει από εκείνον στο μέλλον;

Μία ερωτική σχέση που ξεκινά πριν τελειώσει οριστικά η προηγούμενη αποτελεί ένα εξαιρετικά κοινότοπο σκηνικό. Πυροδοτείται από τα –συχνά κακώς ζυγοσταθμισμένα– βέλη του έρωτα, για να καταλήξει τις περισσότερες φορές σε μια τεράστια αγωνία, πασπαλισμένη με ερωτηματικά που αναπόφευκτα γεννά ο εγκέφαλος όταν πια «ξεθολώνει», μερικές εβδομάδες ή μήνες μετά. Κυρίαρχο όλων: Κάποιος που απάτησε μία φορά, θα το ξανακάνει;

Το ίδιο ερώτημα θα απασχολήσει και το «απατημένο» μέλος, αν τελικά το τρίτο πρόσωπο βγει από το παιχνίδι και ο/η σύντροφος ζητήσει μία ακόμα ευκαιρία.

Παρόλο που είναι κοινή πεποίθηση ότι κάποιος που (σε) πρόδωσε μία φορά σίγουρα θα το ξανακάνει («Once a cheater, always a cheater», λένε οι αγγλόφωνοι), η Dr. Kayla Knopp, PhD, κλινική ψυχολόγος και συνιδρύτρια κέντρου συμβουλευτικής ζευγαριών στον Σαν Ντιέγκο, λέει πως οι «βεβαιότητες» στις σχέσεις είναι ούτως ή άλλως επισφαλείς: «Σίγουροι πολλοί άνθρωποι έχουν ιστορικό απιστίας πίσω τους, όμως υπάρχουν και πολλοί που πιθανότητα έμαθαν από τα λάθη τους».

Εικονογράφηση: Χριστίνα Αβδίκου

Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξε έρευνα που διεξήγαγε η ίδια στο Πανεπιστήμιο του Ντένβερ: δεν θα επαναλάβουν την ίδια συμπεριφορά στην επόμενη σχέση τους όλοι όσοι κάποτε απάτησαν. «Βέβαια, πολλοί άνθρωποι που έχουν ήδη απατηθεί φοβούνται πως θα τους ξανασυμβεί, οπότε νιώθουν πιο ασφαλείς αποφεύγοντας μια σοβαρή σχέση με έναν άνθρωπο που έχει ήδη συμπεριφερθεί έτσι στο παρελθόν», επισημαίνει η ειδικός.

Πώς μπορείς να ξέρεις ότι δεν θα οδηγηθεί ξανά στην απιστία;

Τόσο η Knopp όσο και άλλοι ειδικοί πιστεύουν ότι υπάρχουν ορισμένα σημάδια που μπορούν να βοηθήσουν ώστε να ανακτήσεις την εμπιστοσύνη σου σε έναν άνθρωπο που ξέρεις ότι έχει απατήσει πρώην του (ή και εσένα). Αυτά μπορεί να είναι τα εξής:

Δεν διστάζει να μιλήσει για το παρελθόν του, όχι επειδή αναγκάζεται αλλά επειδή θέλει

«Ο σύντροφός σου δεν έχει την υποχρέωση να σου μιλήσει για το παρελθόν του», λέει η Dr. Knopp, «ούτε βέβαια να σου πει αν είχε κάποτε απατήσει.  Αν όμως το κάνει οικειοθελώς, σε ένα πλαίσιο που περιγράφει λάθη που δεν θέλει να επαναλάβει, δεν αποκλείεται πράγματι να έχει πάρει σοβαρά αυτή την απόφαση». Όχι ότι κάτι τέτοιο αποτελεί εγγύηση, όμως η ειλικρίνεια είναι πάντα μια καλή βάση για μια νέα σχέση.

Η ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΑΠΙΣΤΙΑ ΣΥΝΗΘΩΣ ΥΠΟΔΗΛΩΝΕΙ ΜΙΑ ΒΑΘΥΤΕΡΑ ΡΙΖΩΜΕΝΗ ΠΑΡΟΡΜΗΣΗ.

Έχει καταλάβει γιατί απάτησε

Το άτομο που θα εξηγήσει γιατί το έκανε, ακόμα κι αν αυτό δεν το δικαιώνει, θα σου δείξει ότι είναι σε θέση να αναλογιστεί τις πράξεις του και να αναλάβει την ευθύνη. «Είναι red flag να πει πράγματα όπως «Ήταν πέρα από τις δυνάμεις μου», «Δεν ξέρω γιατί το έκανα», ή να το “ρίξει” στο αλκοόλ ή στους απόμακρους πρώην που τον ώθησαν στην αγκαλιά κάποιου άλλου», λέει η K’Hara McKinney, σύμβουλος γάμου στο Λος Άντζελες.

Δείχνει κατανόηση αν το αντιμετωπίζεις με επιφύλαξη

Αν η στάση σου είναι επιφυλακτική αναφορικά με το παρελθόν του άλλου και αυτό τον ενοχλεί, τότε μάλλον δεν είναι πραγματικά σε θέση να αναλάβει ευθύνες για τις πράξεις του. Γιατί το άτομο που έχει πραγματικά μεταμελήσει θα καταλάβει πώς νιώθεις ακόμα κι αν δεν είσαι σε θέση να το συγχωρέσεις και θα δείξει κατανόηση αν ζητήσεις χρόνο για να σκεφτείς.

Όπως προσθέτει η Dr. Knopp, μπορείς να παρατηρήσεις και πώς μιλά για την απιστία: Δείχνει να νιώθει άσχημα, δείχνει αδιαφορία ή μήπως καμαρώνει κιόλας;

Πόσες φορές το έχει κάνει;

Μερικές φορές δεν έχει σημασία το πώς απάτησε κάποιος, αν π.χ. το ειδύλλιο ήταν καθαρά πλατωνικό ή εμπεριείχε και σεξουαλική επαφή. Ωστόσο, λεπτομέρειες όπως το αν έγινε μόνο μία φορά ή κατ’ επανάληψη παίζουν ρόλο και μπορούν να σε βοηθήσουν να καταλάβεις με τι άνθρωπο έχεις να κάνεις.

«Το άτομο που συστηματικά απατά τους συντρόφους του πιθανότατα θα το κάνει και στο μέλλον – είναι, πάντως, σίγουρα πιο πιθανό να το κάνει συγκριτικά με κάποιον που το έκανε μόνο μία φορά. Ο λόγος είναι ότι η επαναλαμβανόμενη αυτή συμπεριφορά υποδηλώνει μια βαθύτερα ριζωμένη παρόρμηση (π.χ. ανάγκη για επιβεβαίωση ή φόβος δέσμευσης) και πιθανότατα απαιτεί μακροπρόθεσμη θεραπεία προκειμένου να καταλάβει το άτομο αυτό γιατί λειτουργεί έτσι», λέει η McKinney.

ΟΣΟ ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΤΙΚΗ ΚΙ ΑΝ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΙΣΤΙΑ, ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΧΕΣΗ, ΕΙΔΙΚΑ ΑΝ ΚΑΠΟΙΟΣ ΔΕΙΧΝΕΙ ΕΙΛΙΚΡΙΝΑ ΤΗΝ ΠΡΟΘΕΣΗ ΝΑ ΜΗΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕΙ.

Έχει λάβει μέτρα ώστε να μην επαναλάβει την απιστία;

Ένα άτομο που νιώθει άσχημα για το γεγονός ότι απάτησε είναι πιθανό να λάβει μέτρα ώστε να μην το επαναλάβει στο μέλλον. Για παράδειγμα, μπορεί να αποφάσισε να ξεκινήσει ψυχοθεραπεία, ώστε να βρει από πού μέσα του πηγάζει αυτή η συμπεριφορά «και αυτό αποτελεί ένα πολύ καλό σημάδι», λέει η Dr. Knopp.

Άλλα θετικά στοιχεία είναι ο τρόπος που λειτούργησε μετά την απιστία: Απολογήθηκε στο άτομο που πλήγωσε; Δείχνει διάθεση για επικοινωνία; Φαίνεται να νοιάζεται για το πώς νιώθεις και αν σου δημιουργεί ανασφάλεια;

«Τίποτε από τα παραπάνω δεν αποτελεί απόλυτη απόδειξη ότι το άτομο που απάτησε δεν θα το ξανακάνει», καταλήγει η Dr. Knopp. «Αυτό που θέλω να καταλάβει κανείς, όμως, είναι πως όσο απογοητευτική κι αν είναι αυτή η συμπεριφορά, δεν αποτελεί καταδίκη για μια επόμενη σχέση, ειδικά αν δείχνει κάποιος ειλικρινά την πρόθεση να μην την επαναλάβει».