Η AIDA ABU SITTA ΔΙΑΣΩΖΕΙ ΤΗΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΦΟΡΕΣΙΕΣ

Παρά τις συστηματικές προσπάθειες των ισραηλινών στρατευμάτων να την εξολοθρεύσουν μαζί με τον λαό, η πολιτιστική κληρονομιά της Παλαιστίνης παραμένει ζωντανή, χάρη στις προσπάθειες ανθρώπων όπως η Aida Abu Sitta, που με κόπο και αγάπη διασώζει παραδοσιακά φορέματα εδώ και 40 χρόνια.

Η Aida Abu Sitta έτυχε να φύγει από την Παλαιστίνη για να επισκεφθεί τα παιδιά της στο εξωτερικό τον Σεπτέμβριο του 2023, λίγες ημέρες πριν ξεκινήσει ο πόλεμος. Άφησε πίσω της τον 78χρονο σύζυγό της, μια φάρμα με ζώα, όπως καμήλες και παγώνια, και το σπίτι της, στο οποίο εδώ και πάνω από 4 δεκαετίες συλλέγει και συντηρεί παλιές παραδοσιακές παλαιστινιακές φορεσιές, με το χαρακτηριστικό χειροποίητο κέντημα (το tatreez), προκειμένου να διαφυλάξει την πολιτιστική κληρονομιά του λαού της.

Πριν από τον πόλεμο, κάθε χρόνο διοργάνωνε επιδείξεις σε ξενοδοχεία της Γάζας, στις οποίες παρουσιάζονταν τα υπέροχα συντηρημένα αυτά φορέματα. Το παρελθόν συναντούσε σε αυτές το παρόν και οι νέες γενιές είχαν τη δυνατότητα να μάθουν και να εμπνευστούν. Τα έσοδα από τα εισιτήρια στις εκδηλώσεις αυτές προσφέρονταν πάντα σε καρκινοπαθείς Παλαιστίνιες.

Το 2024, το σπίτι της Aida Abu Sitta βομβαρδίστηκε και κατεδαφίστηκε από τα ισραηλινά στρατεύματα, με αποτέλεσμα να χάσει τα πάντα. Τα εκατοντάδες φορέματα και άλλη είδη που για χρόνια συγκέντρωνε βρέθηκαν κάτω από ερείπια, ωστόσο κάποια μπόρεσαν να σωθούν και να φυλαχθούν σε νέο, πιο ασφαλές μέρος. Στόχος, όταν «η δικαιοσύνη επικρατήσει», να μπορέσουν να εκτεθούν σε κάποιο λαογραφικό μουσείο στη Γάζα. (Η Παλαιστίνια content creator Salma Shawa έχει εδώ εικόνες από τη διάσωση).

Από την επίδειξη που πραγματοποιήθηκε το 2023 στη Γάζα.

Έχοντας βεδουΐνικες ρίζες, η κ. Aida πιστεύει βαθιά στην αξία αυτής της κληρονομιάς, καθώς αποτελεί δείγμα της ιστορίας του λαού της, αλλά και στοιχείο της ταυτότητας των μελλοντικών γενεών. Πριν από λίγες ημέρες, μου μίλησε για το σπουδαίο αυτό έργο της.

«Εμείς οι Παλαιστίνιοι δεν ζούμε χωρίς ελπίδα»

Έφυγα από τη Γάζα τον Σεπτέμβριο του 2023, έναν μήνα πριν αρχίσει ο πόλεμος, για να επισκεφθώ τα παιδιά μου που ζουν στο Λονδίνο, τον Καναδά και την Αμερική.

Από τότε δεν έχω καταφέρει να επιστρέψω. Είμαι μακριά από τον άντρα μου, το σπίτι μου, τη φάρμα μου, τα οποία καταστράφηκαν ολοσχερώς και ισοπεδώθηκαν από τον ισραηλινό στρατό.

Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΣ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ ΜΑΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ, ΓΙΑΤΙ ΟΣΟΙ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΙΣΤΟΡΙΑ.

Τα σύνορα για τη Γάζα είναι κλειστά και η περιοχή είναι εντελώς αποκλεισμένη, χωρίς καμία πρόσβαση στον έξω κόσμο. Αυτό με κάνει να υποφέρω, γιατί ο 78χρονος σύζυγός μου που πάσχει από καρκίνο είναι στη Γάζα ολομόναχος, χωρίς φάρμακα, χωρίς το σπίτι του και χωρίς υποστήριξη από την οικογένειά του.

Αυτό που με πληγώνει περισσότερο, πέρα από το γεγονός ότι αγαπημένα μέλη της οικογένειάς μας σκοτώθηκαν κατά τις ισραηλινές επιδρομές, ήταν το γεγονός ότι έχασα μεγάλο μέρος τη συλλογής μου από παραδοσιακά φορέματα και αντικείμενα πολιτισμικής κληρονομιάς, τα οποία θάφτηκαν κάτω από τα συντρίμμια.

Παραδοσιακές παλαιστινιακές φορεσιές που η Aida Abu Sitta κατάφερε να διασώσει.

Με τη βοήθεια ορισμένων νέων ανθρώπων που έσκαβαν για ώρες, υπό τον κίνδυνο των drones πάνω από τα κεφάλια τους και τους πυροβολισμούς γύρω τους, ο άντρας μου κατάφερε να ανασύρει περίπου 100 κομμάτια και να τα μεταφέρει σε ένα άλλο σπίτι, αφού δεν υπάρχει πια το δικό μας.

Νιώθω ότι αυτή η κληρονομιά είναι το σημαντικότερο έργο της ζωής μου, γιατί αντιπροσωπεύει την παλαιστινιακή μου ταυτότητα. Χωρίς αυτήν δεν υπάρχω.

Η διατήρηση της κληρονομιάς μας σημαίνει διατήρηση της ύπαρξής μας στον κόσμο, γιατί όσοι δεν έχουν κληρονομιά δεν έχουν ιστορία.

ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΟΙ ΔΕΝ ΖΟΥΜΕ ΧΩΡΙΣ ΕΛΠΙΔΑ. ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ ΚΑΠΟΙΑ ΣΤΙΓΜΗ ΘΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ.

Μέχρι σήμερα, έχω πραγματοποιήσει στην Παλαιστίνη επτά εκθέσεις. Η τελευταία ήταν το 2023, λίγο πριν τον πόλεμο. Δεν πούλησα κανένα από τα φορέματα – ό,τι χρήματα συγκεντρώθηκαν από τις προσκλήσεις δόθηκαν σε ενώσεις ασθενών με καρκίνο στη Γάζα, που δεν είχαν πρόσβαση σε θεραπεία λόγω της συνεχιζόμενης πολιορκίας της περιοχής [σ.σ. η οποία επί της ουσίας έχει ξεκινήσει από το 2007, όταν η Χαμάς ανέλαβε τη διακυβέρνηση του Παλαιστινιακού κράτους].

Με τις εκθέσεις αυτές φιλοδοξώ να μεταδώσω στη νέα γενιά την αγάπη μου για αυτά τα παραδοσιακά φορέματα, τα οποία έχω αναδείξει με έναν πιο μοντέρνο τρόπο, διατηρώντας φυσικά το παλαιστινιακό κέντημα, το tatreez, ως έχει.

Στις επιδείξεις θα δεις πως δεν φορούν όλες οι γυναίκες την χιτζάμπ (τη μαντήλα που καλύπτει όλο το κεφάλι αφήνοντας μόνο το πρόσωπο ακάλυπτο). Ο λόγος καταρχάς είναι ότι παρόλο που η χιτζάμπ είναι υποχρεωτική στο Ισλάμ, δεν την τηρούν όλοι αυστηρά, ακριβώς όπως και στη Δύση δεν πηγαίνουν όλοι στην εκκλησία τακτικά – υπάρχει ποικιλία στο πώς οι άνθρωποι ασκούν την πίστη τους.

Σε κάποιες κουλτούρες η χιτζάμπ αποτελεί μέρος της παράδοσης και της ταυτότητάς τους, ενώ για άλλους αποτελεί προσωπική επιλογή. Στις δικές μου επιδείξεις έδωσα έμφαση στο να αναδείξω τα παραδοσιακά φορέματα και το παλαιστινιακό κέντημα, σεβόμενη την πολιτιστική ποικιλομορφία. Εξάλλου, παρευρισκόμενες στις επιδείξεις ήταν μόνο γυναίκες, ακριβώς επειδή οι κοπέλες δεν φορούσαν χιτζάμπ.

Από την επίδειξη που πραγματοποιήθηκε το 2023 στη Γάζα.

Με ρωτάς για το όραμά μου αναφορικά με το μέλλον της Γάζας: Εμείς οι Παλαιστίνιοι δεν ζούμε χωρίς ελπίδα. Ξέρουμε ότι κάποια στιγμή θα επικρατήσει δικαιοσύνη και ότι θα δούμε το φως στο τέλος του τούνελ. Το μάθαμε αυτό από την ιστορία μας.

Έχουμε αποφασιστικότητα και την ισχυρή θέληση να επιστρέψουμε στη γη μας. Η Γάζα θα αναδυθεί ξανά σαν τον φοίνικα. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο ότι το σύμβολο της πόλης της Γάζας είναι ο φοίνικας. Ο τόπος μας έχει καταστραφεί πολλές φορές στην ιστορία και έχει αναδυθεί ξανά μέσα από τις στάχτες του – εμείς τον κρατάμε στα πόδια του. Και δεν έχουμε ύπαρξη σε άλλον τόπο πέρα από αυτόν, πέρα από τη γη μας.

Η Aida Abu Sitta φορά ένα από τα παραδοσιακά παλαιστινιακά φορέματα που διέσωσε και ανανέωσε.

Ελπίζω μια μέρα να ανοίξω ένα μουσείο στη Γάζα και να εκθέσω εκεί τη συλλογή μου. Στόχος μου είναι να διδάξω τη νέα γενιά ότι διατηρώντας την κληρονομιά μας από τους προγόνους μας, εν προκειμένω από τις γιαγιάδες μας, διατηρούμε την ιστορία μας. Και ότι αυτοί που δεν έχουν κληρονομιά δεν έχουν ούτε ταυτότητα ούτε ρίζες.