ΤΟ TIKTOK ΒΛΑΠΤΕΙ ΣΟΒΑΡΑ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΟΥΡΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ

Οι λανθασμένες συμβουλές και τα ματζούνια που προτείνουν οι «ειδήμονες» του TikTok βάζουν σε κίνδυνο τους χρήστες της πλατφόρμας που πάσχουν από ουρική αρθρίτιδα.

Αν επιχειρήσεις να μάθεις για την ουρική αρθρίτιδα από το TikTok, το πιθανότερο θα καταλήξεις πως πρόκειται αποκλειστικά για συνέπεια του τρόπου ζωής και ένα κακό που θεραπεύεται με βότανα, χυμούς, ματζούνια ή «μαγικά» συμπληρώματα. Φαίνεται πως τα επικίνδυνα μαθήματα ιατρικής και το infodemic στη δημοφιλή πλατφόρμα καλά κρατούν, σύμφωνα με νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Όκλαντ.

Οι ερευνητές κατέγραψαν μεγάλο όγκο από μπερδεμένες, ανακριβείς ή εντελώς λανθασμένες συμβουλές για την πάθηση, που πιθανώς γνωρίζεις ως ποδάγρα και αφορά πάνω από 40 εκατ. ανθρώπους παγκοσμίως.

Τι λένε οι TikTokers για την ουρική αρθρίτιδα

Η ουρική αρθρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση των αρθρώσεων, που οφείλεται σε αδυναμία του οργανισμού να ρυθμίσει τα επίπεδα ουρικού οξέος στο αίμα. Όταν ξεπεράσουν το φυσιολογικό όριο (υπερουριχαιμία), σχηματίζονται κρύσταλλοι που εναποτίθενται στις αρθρώσεις, προκαλώντας έντονο πόνο, πρήξιμο ή και δυσκολία στην κίνηση. Αν και πρόκειται για μια από τις συχνότερες μορφές φλεγμονώδους αρθρίτιδας, υπάρχει μεγάλη παρανόηση γύρω από το τι την προκαλεί και πώς θεραπεύεται – και το TikTok κάνει τα πράγματα χειρότερα.

Tρόφιμα πλούσια σε πουρίνες, όπως κόκκινο κρέας, εντόσθια και θαλασσινά, αποτελούν παράγοντες κινδύνου, χωρίς να είναι οι μοναδικοί. iStock

Οι ερευνητές ανέλυσαν τα 200 πρώτα βίντεο που εμφανίζονται όταν κάποιος αναζητήσει τη λέξη "gout", δηλαδή την ουρική αρθρίτιδα στα αγγλικά. Τα αποτελέσματά τους συνέθεσαν μια εικόνα που περισσότερο θυμίζει lifestyle περιεχόμενο παρά έγκυρες ιατρικές πληροφορίες:

• 45% των βίντεο μιλούσαν για «παράγοντες κινδύνου», με το 90% να εστιάζει στη διατροφή.
• 79% έδιναν συμβουλές διαχείρισης της πάθησης, ωστόσο η πλειονότητα αφορούσε τρόφιμα, μεθόδους αποτοξίνωσης, βότανα ή συμπληρώματα.
• Μόνο 7 βίντεο αναφέρονταν σε φαρμακευτική αγωγή.
• Μόλις 2 βίντεο έκαναν λόγο για τη μακροχρόνια θεραπεία με φάρμακα για τη μείωση του ουρικού οξέος, που θεωρείται gold standard προσέγγιση.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται ένας ασθενής που προειδοποιεί από το νοσοκομείο ότι «μπορείτε να περιορίσετε τα επεισόδια ουρικής αρθρίτιδας αν κόψετε το κόκκινο κρέας, το αλκοόλ και το αλάτι», χωρίς λέξη για τα φάρμακα που ελέγχουν αποτελεσματικά τη νόσο.

Οι κίνδυνοι από την παραπληροφόρηση

Παρότι η ουρική αρθρίτιδα συνδέεται άμεσα με τον δυτικό τρόπο ζωής, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη απ’ την εμμονή των ειδημόνων του TikTok με την ατομική ευθύνη και δη τις διατροφικές συνήθειες. Οι ερευνητές τονίζουν πως πρόκειται για πολυπαραγοντική νόσο που μπορεί να οφείλεται σε:

• διατροφή (τρόφιμα πλούσια σε πουρίνες, όπως κόκκινο κρέας, εντόσθια και θαλασσινά),
• υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, κυρίως μπίρας, και ζαχαρούχων,
• ιατρικό ιστορικό (νεφρική νόσος, παχυσαρκία, υπέρταση, διαβήτης, μεταβολικό σύνδρομο κ.ά.),
• ορισμένα φάρμακα, όπως διουρητικά και ασπιρίνη,
• γενετική προδιάθεση.

Χωρίς φαρμακευτική αγωγή, η ουρική αρθρίτιδα και το αυξημένο ουρικό οξύ οδηγούν σε μόνιμη παραμόρφωση και καταστροφή των αρθρώσεων που έχουν προσβληθεί, όπως και σε νεφρικά και καρδιαγγειακά προβλήματα. iStock

Οι υπεραπλουστεύσεις αναγάγουν μια ασθένεια σε ηθικό ζήτημα επιλογής, με συνέπεια πολλοί ασθενείς να νιώθουν ενοχές, να καθυστερούν να αναζητήσουν ιατρική βοήθεια ή να βασίζονται αποκλειστικά σε αναποτελεσματικές «φυσικές» λύσεις με κίνδυνο για την υγεία τους. Χωρίς κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, μπορεί να οδηγήσει σε:

• μόνιμη παραμόρφωση και καταστροφή των αρθρώσεων που έχουν προσβληθεί,
• πέτρες στα νεφρά ή νεφρική ανεπάρκεια,
• καρδιαγγειακά προβλήματα,
• συχνές, επώδυνες κρίσεις,
• μειωμένη ποιότητα ζωής.

Πώς δεν θα χαθεί μια μεγάλη ευκαιρία

Το TikTok έχει γύρω στους 1,2 δισεκατομμύρια χρήστες, οι νέοι αναζητούν εκεί πληροφορίες για την υγεία τους και οι αλγόριθμοι προωθούν ό,τι είναι απλό, σύντομο και εντυπωσιακό. Κοντολογίς, η πλατφόρμα έχει τεράστια δύναμη, όσο και τεράστια ευθύνη. Για τους παραπάνω λόγους, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η δημοφιλής πλατφόρμα ανακοίνωσαν τον Σεπτέμβριο του 2024 ότι θα συνεργαστούν για καταπολέμηση της παραπληροφόρησης. Στο ίδιο πνεύμα, οι ερευνητές επισημαίνουν πως θα μπορούσε να γίνει εργαλείο σωστής ενημέρωσης, αν περισσότεροι επαγγελματίες υγείας και επίσημοι οργανισμοί συμμετείχαν και δημιουργούσαν αξιόπιστο περιεχόμενο.