Ο ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙΣ ΤΗΝ ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΚΑΤΑΠΤΩΣΗ

Η απογευματινή κατάπτωση είναι μια συνηθισμένη κατάσταση τους χειμερινούς μήνες, αλλά υπάρχουν κινήσεις που μπορούμε να κάνουμε για να ανακτήσουμε την ενέργειά μας.

Διάβαζα κάπου πρόσφατα πως, όπως τα ζώα, έτσι και οι άνθρωποι μπορεί να νιώθουν την ανάγκη τους χειμερινούς μήνες να πέφτουν σε κάποιου είδους χειμερία νάρκη. Το 2022, μάλιστα, δημοσιεύτηκε έρευνα από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης που έδειξε ότι ένα είδος ανθρωποειδούς που ζούσε στην περιοχή Αταπουέρκα της Ισπανίας πράγματι έπεφτε σε χειμερία νάρκη κατά τους δριμείς χειμώνες την παγετωνικής περιόδου.

Αν τώρα εσύ νιώθεις να σε διακατέχει μια γενικότερη κατάπτωση και έχεις την ανάγκη να κοιμάσαι περισσότερο τους πιο κρύους και συννεφιασμένους μήνες, αυτό εξηγείται – έχει να κάνει με την έλλειψη φωτός που επηρεάζει και τον ύπνο και την ψυχική υγεία σου.

Έχει παρατηρηθεί ότι το αίσθημα αυτό για τους περισσότερους ανθρώπους γίνεται εντονότερο τις απογευματινές ώρες, λίγο μετά το μεσημεριανό φαγητό. Εκείνο το διάστημα είναι σαν η ενέργεια να κάνει μια απότομη βουτιά: νιώθεις «βαρύς», τα μάτια κλείνουν και είναι αδύνατον να συγκεντρωθείς και να συνεχίσεις τη δουλειά σου.

Το σώμα σου ζητάει ύπνο, κάτι που ενθαρρύνεται από το εσωτερικό σου ρολόι, το οποίο καταλαβαίνει λόγω της έλλειψης φωτός ότι νύχτωσε και η ώρα της χαλάρωσης πλησιάζει. Τι γίνεται, όμως, όταν όλα αυτά σου συμβαίνουν όταν εσύ θέλεις ακόμα τουλάχιστον 2-3 ώρες για να τελειώσεις τη δουλειά σου;

ΑΝ ΝΙΩΘΕΙΣ ΝΑ ΣΕ ΔΙΑΚΑΤΕΧΕΙ ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΗ ΚΑΤΑΠΤΩΣΗ ΚΑΙ ΕΧΕΙΣ ΑΝΑΓΚΗ ΝΑ ΚΟΙΜΑΣΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ, ΑΥΤΟ ΕΧΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΕΙΨΗ ΦΩΤΟΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΣΟΥ.

Σε έναν ιδανικό κόσμο, απλά θα σταματούσες ό,τι κάνεις και θα πήγαινες για ύπνο. Υπάρχει μεγαλύτερη πολυτέλεια από το να μπορείς να ακούς το σώμα σου και να ανταποκρίνεσαι στις ανάγκες του; Ίσως μπορεί να επιτευχθεί εύκολα αν δουλεύεις από το σπίτι. Όταν η ενέργειά σου έχει βυθιστεί, ξάπλωσε στον καναπέ, χαμήλωσε το κινητό και βάλε ένα ξυπνητήρι που θα χτυπήσει μισή ώρα αργότερα. Ρίξε μπόλικο νερό στο πρόσωπό σου όταν ξυπνήσεις και έτσι θα μπορείς να συνεχίσεις τη δουλειά σου με σαφώς καλύτερη διάθεση.

Αν, πάλι, η απογευματινή κατάπτωση σε βρίσκει στο γραφείο, μερικές ιδέες που αξίζει να δοκιμάσεις για να επανέλθεις είναι οι παρακάτω.

5 τρόποι να νικήσεις την απογευματινή κατάπτωση

Πρόσεξε τι θα φας για μεσημεριανό

Γνωρίζεις ήδη ότι πιο κατάπτωση σε πιάνει έπειτα από ένα βαρύ γεύμα. Ο Dr Thomas Marjot, ηπατολόγος του Oxford University Hospital, εξηγεί σε άρθρο ότι αυτό συμβαίνει γιατί «το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα, το οποίο είναι σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνο για τις διαδικασίες ανάπαυσης και πέψης, ενεργοποιείται πλήρως με ένα μεγάλο γεύμα, επομένως δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός να αισθάνεστε υπνηλία μετά».

«Το αίμα πηγαίνει κατευθείαν στο στομάχι σας για να χωνέψει την τροφή, καθώς αυτή είναι η προτεραιότητα στο σώμα εκείνη τη στιγμή, και έτσι απομένει λιγότερο αίμα για τον εγκέφαλο», προσθέτει ο ίδιος. Το κλειδί για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης εν ώρα εργασίας είναι να προσέχει κανείς πόσο αλλά και τι επιλέγει να φάει για μεσημεριανό. Τα ζυμαρικά, για παράδειγμα, είναι κακή ιδέα γιατί έχουν την ιδιότητα να εκτινάσσουν τον γλυκαιμικό δείκτη και εξίσου απότομα να τον ρίχνουν.

Είναι προτιμότερο να  επιλέγει κανείς λίγα ζυμαρικά ολικής άλεσης, τα οποία να συνοδεύει με μια άλιπη πρωτεΐνη. Γενικώς η πρωτεΐνη ενισχύει την ενέργεια, οπότε τροφές που την περιέχουν αξίζει να περιλαμβάνονται στο μεσημεριανό σου: τα βραστά αβγά και το χούμους, για παράδειγμα, είναι καλές ιδέες.

Μετά το φαγητό οι ειδικοί συνιστούν να πιεις και ένα φλιτζάνι πράσινο τσάι, το οποίο θα σου δώσει μια σταθερή απελευθέρωση ενέργειας, χάρη στον συνδυασμό του αμινοξέος L-θεανίνη και της χαμηλής δόσης καφεΐνης που περιέχει.

Φτιάξε έναν καφέ

Αν το πράσινο τσάι δεν σου αρκεί, το πλέον κοινώς αποδεκτό διεγερτικό για τον άνθρωπο δεν είναι άλλο από τον καφέ. Το πόσο καφέ συνιστάται να πίνεις και πόσες ώρες πριν τον βραδινό είναι κάτι που έχουμε συζητήσει στο παρελθόν και εν πολλοίς αποτελεί ατομική υπόθεση. Υπάρχουν άνθρωποι που μεταβολίζουν ταχύτατα την καφεΐνη και άλλοι που μπορεί εξαιτίας της να μείνουν ξάγρυπνοι όλη τη νύχτα. Αν, πάντως, υπολογίζεις να κοιμηθείς το βράδυ κατά τις 11, δεν είναι κακή ιδέα να πιεις έναν σκέτο καφέ γύρω στις 3 το μεσημέρι.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Εξάλλου, ο καφές επηρεάζει και τα επίπεδα ντοπαμίνης, «της όρεξης για ζωή» όπως την αποκαλεί η Dr Katie Cooper στο βιβλίο της «This Book Will Give You Energy», περιγράφοντας: «Αν γυρίσουμε πίσω στην εποχή των ανθρώπων των σπηλαίων, η ντοπαμίνη ήταν αυτό που τους ωθούσε μπροστά, τους έκανε να αναζητούν πόρους, να ζουν μια ακόμα ημέρα. Μεταφέροντας αυτή την ιδέα στη σύγχρονη εποχή, η ντοπαμίνη σε κρατά ενεργό για να δουλέψεις και να είσαι παραγωγικός».

Πήγαινε μέχρι τον ψύκτη: Η κατάπτωση μπορεί να είναι σημάδι αφυδάτωσης

Σύμφωνα με τους ειδικούς, μια από τις συνηθέστερες αιτίες της κατάπτωσης είναι η αφυδάτωση. Οι γενικές οδηγίες για τους ενήλικες είναι να πίνουν 1,5 με 1,8 λίτρα ημερησίως. Αν πίνεις πολύ λιγότερο νερό, μπορεί να επηρεαστεί η ενέργειά σου. Θα το καταλάβεις από το χρώμα των ούρων σου: Όσο πιο διαυγή είναι, τόσο περισσότερο νερό έχεις πιει.

Κάνε μια βόλτα έξω

Όπως έχουμε ξαναπεί, το καλύτερο που έχεις να κάνεις μετά το φαγητό για να βοηθήσεις την πέψη είναι μια χαλαρή βόλτα με τα πόδια. Αν μόλις έφαγες στο γραφείο, κάλεσε κάποιον συνάδελφο και κάνετε μαζί μια σύντομη βόλτα στο τετράγωνο. Όπως λένε οι ειδικοί, η χρήση διαφορετικών μυών στο σώμα κατά το περπάτημα ενεργοποιεί την έναρξη της πέψης και τη μεταφορά γλυκόζης στους μυς. Την ίδια ώρα, ο καθαρός αέρας είναι ένας εξαιρετικός τρόπος για να παραμείνεις σε εγρήγορση.

Οι άλλοι συνάδελφοι τι κάνουν;

Κι αν οι συνθήκες δεν επιτρέπουν βόλτα έξω, μήπως να περάσεις από το γραφείο κάποιου συναδέλφου που βρίσκεται λίγο παραπέρα; Οι ειδικοί λένε πως λίγη κουβέντα αποτελεί επίσης έναν αποτελεσματικό τρόπο να ξυπνήσεις. Μάλιστα, μελέτη του 2018 απέδειξε ότι η κοινωνικοποίηση κατά τη διάρκεια ενός μικρού διαλείμματος μπορεί να έχει θετικές επιπτώσεις στην απόδοση. Αν εργάζεσαι από το σπίτι, αυτό ίσως να μην είναι εύκολο, όμως μπορείς να πάρεις έναν φίλο τηλέφωνο ή να ανταλλάξετε μερικά μηνύματα. Το αποτέλεσμα θα είναι παρόμοιο.

Το scrolling μπορεί, επίσης, να σε ξυπνήσει, αλλά η Dr Cooper δεν συμφωνεί να πιάσεις το κινητό: «Στις μέρες των ανθρώπων των σπηλαίων, όλοι έβγαιναν έξω και εξερευνούσαν. Η ζωή ήταν μια περιπέτεια και η ποικιλία παραμένει το αλατοπίπερο της ζωής. Το να μπορείς να κάνεις τέτοιες μικρές “εξερευνήσεις” μέσα στην ημέρα σου, όπως να ακολουθείς μια διαφορετική διαδρομή για το σπίτι, σου δίνει ενέργεια γιατί είναι κάτι καινούργιο και συναρπαστικό. Όπως και το να ξεκινήσεις μια ενδιαφέρουσα συζήτηση».