ΠΟΤΕ ΤΟ ΦΟΥΣΚΩΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΕΡΙΑ ΜΑΡΤΥΡΟΥΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ

Το φούσκωμα και τα αέρια είναι από τις πιο συχνές (και παρεξηγημένες) ενοχλήσεις. Αν και συνήθως δεν κρύβουν κάτι σοβαρό, υπάρχουν σημάδια που μαρτυρούν ότι μάλλον χρειάζεται να δεις γιατρό.

Είσαι κάπου στα 36, άντε 40, όταν η παραμικρή σωματική ένδειξη σε βάζει σε υποψίες για πιθανό πρόβλημα υγείας. Ένα περίεργο σημαδάκι στην επιδερμίδα, κάτι στο χρώμα της γλώσσας και, φυσικά, το φούσκωμα. Ήταν πάντα εκεί ή έγινε τώρα, στα γεράματα; Μήπως τόσα αέρια σημαίνουν κάτι σοβαρό και πρέπει να με δει γιατρός;

Το τελευταίο κάτι μπορεί να σου θυμίζει, ιδίως μετά από ένα πλούσιο κυριακάτικο τραπέζι ή ένα γρήγορο γεύμα «στο πόδι», τότε που η κοιλιά πρήζεται, τα ρούχα στενεύουν και η δυσφορία χτυπά την πόρτα. Τις περισσότερες φορές, είναι απλώς το τίμημα της λαιμαργίας και της βιαστικής κατανάλωσης φαγητού.

Έπειτα, είναι και η φύση της λειτουργίας του εντέρου που μπορεί να μπερδέψει. Σκέψου μόνο ότι ρευόμαστε και απελευθερώνουμε αέριους δαίμονες διά της εξόδου κινδύνου τουλάχιστον 14 φορές την ημέρα και αυτό είναι δείγμα ότι ο οργανισμός δουλεύει ρολόι. Όταν, όμως, η κατάσταση βγαίνει εκτός ελέγχου ή τα αέρια παραμένουν στο έντερο, προκαλώντας πόνο και δυσφορία, μάλλον θα πρέπει να θορυβηθείς.

Τρόφιμα όπως τα φασόλια, το κρεμμύδι, το μπρόκολο, το λάχανο, το κουνουπίδι και άλλα σταυρανθή λαχανικά είναι γνωστά καύσιμα για την παραγωγή αερίων. iStock

Πότε τα αίτια είναι αθώα

Αρκετές φορές, το πρόβλημα ξεκινά από το πώς τρώμε και πίνουμε. Για παράδειγμα, η ακούσια κατάποση αέρα (αεροφαγία) συμβαίνει πολύ συχνότερα απ’ όσο πιστεύουμε (και καταλαβαίνουμε). Όταν μιλάμε ενώ τρώμε, πίνουμε με καλαμάκι ή μασάμε τσίχλες, φορτώνουμε το πεπτικό με αέρα.

Έπειτα, ο ένοχος μπορεί να κρύβεται στο πιάτο. Τρόφιμα όπως τα φασόλια, το κρεμμύδι, το μπρόκολο, το λάχανο, το κουνουπίδι και άλλα σταυρανθή λαχανικά είναι γνωστά καύσιμα για την παραγωγή αερίων.

Τέλος, είναι πολύ πιθανό οι ενοχλήσεις να οφείλονται σε δυσανεξίες, π.χ. στη λακτόζη, τη γλουτένη ή ακόμη και τεχνητές γλυκαντικές ουσίες (μαννιτόλη, ξυλιτόλη).

Πότε είναι ζήτημα υγείας

Αν η αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες δεν φέρει ανακούφιση, είναι πολύ πιθανό το φούσκωμα και τα αέρια να οφείλονται σε κάποια υποκείμενη πάθηση ή διαταραχή.

Το φούσκωμα είναι από τα βασικά συμπτώματα του ευερέθιστου εντέρου. iStock

Δυσκοιλιότητα

Όσο περισσότερο παραμένουν οι τροφές στο έντερο, τόσο περισσότερα αέρια παράγονται. Είναι αρκετά συχνό η δυσκοιλιότητα να προηγείται του φουσκώματος. Αν δεν περάσει μόνη της, μπορούν να βοηθήσουν η καλύτερη ενυδάτωση, η αύξηση των φυτικών ινών στη διατροφή ή η λήψη φαρμακευτικού σκευάσματος.

Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου

Το φούσκωμα, μαζί με τον κοιλιακό πόνο και τις διαταραχές στις συνήθειες του εντέρου είναι από τα βασικά συμπτώματα του συνδρόμου, γνωστού και ως «σπαστική κολίτιδα», το οποίο ταλαιπωρεί 5-15% των ενηλίκων παγκοσμίως.

Εξωκρινής Παγκρεατική Ανεπάρκεια

Είναι μια κατάσταση κατά την οποία το πάγκρεας δεν παράγει αρκετά απαραίτητα για την πέψη ένζυμα. Πιθανά αίτια είναι η χρόνια παγκρεατίτιδα, η κυστική ίνωση, η κοιλιοκάκη και άλλα αυτοάνοσα νοσήματα, ο καρκίνος παγκρέατος, οι νευροενδοκρινείς όγκοι, ο αλκοολισμός και χειρουργικές επεμβάσεις στο πάγκρεας. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν λιπαρά και αφρώδη κόπρανα, απώλεια βάρους, υδαρείς κενώσεις μετά τα γεύματα, κοιλιακό πόνο, κόπωση, φούσκωμα και αέρια.

Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου

Η νόσος Crohn και η ελκώδης κολίτιδα είναι ασθένειες που προκαλούν φλεγμονή στο πεπτικό και απαιτούν ιατρική παρακολούθηση. Πέρα από φούσκωμα και αέρια, προκαλούν κράμπες και πόνο στην κοιλιακή χώρα και αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου, όπως εναλλαγές διάρροιας και δυσκοιλιότητας.

Γαστροπάρεση

Στη γαστροπάρεση το στομάχι αδειάζει πολύ αργά το περιεχόμενό του, με συνέπεια να προκαλείται φούσκωμα, ναυτία και, σε ακραίες περιπτώσεις, απόφραξη του εντέρου (ειλεός). Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει φάρμακα, αλλαγές στη διατροφή και σε ορισμένες περιπτώσεις χειρουργική θεραπεία.

Εκκολπωματίτιδα

Τα εκκολπώματα είναι μικροί θύλακες (τσέπες) στο παχύ έντερο και εκκολπωματίτιδα η φλεγμονή τους, που προκαλεί πόνο, διαταραχές στις κενώσεις, πυρετό και ναυτία. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη βαρύτητα και μπορεί να περιλαμβάνει φάρμακα, αλλαγές στη διατροφή ή και χειρουργική επέμβαση.

Αν τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα δεν προσφέρουν ανακούφιση και παρατηρείς ανεξήγητη απώλεια βάρους ή όρεξης, χρειάζεται να απευθυνθείς σε γιατρό. iStock

Πότε χρειάζεται εξέταση από γιατρό

Περιστασιακό πρήξιμο και αέρια δεν είναι λόγοι ανησυχίας. Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή και εξέταση από γιατρό αν:

• τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα δεν προσφέρουν πλέον ανακούφιση,
• παρατηρείς ανεξήγητη απώλεια βάρους ή όρεξης,
• έχεις χρόνια ή συχνή δυσκοιλιότητα, διάρροια ή εμετούς,
• έχεις επίμονο φούσκωμα, αέρια ή καούρα,
• υπάρχει αίμα ή βλέννα στα κόπρανα,
• έχουν υπάρξει σημαντικές αλλαγές στις κενώσεις σου,
• τα συμπτώματα σε δυσκολεύουν στην καθημερινότητα.

Πότε να πας στα επείγοντα

Αν ο κοιλιακός πόνος είναι έντονος, η διάρροια είναι πολύ σοβαρή, νιώθεις πόνο στο στήθος και έχεις υψηλό πυρετό, ίσως θα πρέπει να πας στα επείγοντα κάποιου νοσοκομείου.