ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΧΑΣΕΙΣ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΣΟΥ ΑΠΟ ΕΝΑ ΤΑΤΟΥΑΖ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΗ

Οι περισσότεροι θα σκεφτούν τριπλά την απόφαση για ένα τατουάζ, κυρίως από φόβο πως θα το μετανιώσουν. Τι γίνεται όμως όταν ένα σχέδιο που «χτύπησες» πριν χρόνια στην πλάτη φτάνει να απειλήσει την όρασή σου; Η ιστορία μιας 33χρονης από την Αυστραλία και τα νέα επιστημονικά δεδομένα εγείρουν προβληματισμό.

Τι μπορεί να σε κρατήσει από το να στολίσεις το σώμα σου με ένα τατουάζ; Ο φόβος ότι μπορεί να το μετανιώσεις; Οι σκέψεις για το πώς θα φαίνεται μελλοντικά, όταν το δέρμα θα έχει χαλαρώσει με τα χρόνια; Μήπως τα στοιχεία που φέρνουν στο φως οι επιστημονικές μελέτες για τους κινδύνους της δερματοστιξίας; Μπορεί να είναι ένα ή και όλα τα παραπάνω μαζί, μα, αλήθεια, θα περνούσε ποτέ από το μυαλό σου να το αποφύγεις γιατί μπορεί να βλάψει την όρασή σου;

Με το τελευταίο δεν μιλάμε για τα εκ φύσεως επικίνδυνα επισκληρικά τατουάζ (στο λευκό μέρος του ματιού), που συνδέονται με αυξημένες πιθανότητες για σοβαρή μόλυνση και τύφλωση, αλλά για σχέδια που «χτυπήθηκαν» πολύ μακριά από τα μάτια, ακόμη και στην πλάτη, όπως στην περίπτωση της Nelize Pretorius, μια 33χρονης σεφ από την Αυστραλία που παραλίγο να χάσει την όρασή της.

«Κανείς δεν μπορούσε να μου εξηγήσει γιατί δεν έβλεπα»

Στην αρχή η όρασή της έγινε θολή, πρώτα από το ένα μάτι και έπειτα και από τα δύο, με τους οφθαλμιάτρους να εκτιμούν πως επρόκειτο για απλή επιπεφυκίτιδα. Οι εξετάσεις που ακολούθησαν τους διέψευσαν, χωρίς ωστόσο να δίνουν απαντήσεις για την κατάστασή της, που διαρκώς χειροτέρευε. «Σχεδόν δεν έβλεπα» δήλωσε η ίδια στο ABC. «Έχανα την όρασή μου και κανείς δεν μπορούσε να μου εξηγήσει από τι».

Έχοντας σπαταλήσει χιλιάδες δολάρια σε αναποτελεσματικές θεραπείες, ανίκανη πια να εργαστεί λόγω της μειωμένης όρασης, η Pretorius θα στεκόταν τυχερή μέσα στην ατυχία και θα έφτανε στο ιατρείο της Josephine Richards. Η Δρ Richards είναι οφθαλμίατρος με ειδίκευση σε φλεγμονώδεις παθήσεις των ματιών και, κυρίως, περισσότερο εξοικειωμένη με αντίστοιχα περιστατικά. Στην περίπτωση της σεφ, η διάγνωση θα ήταν παρόμοια με αρκετών ασθενών που είχε δει τα τελευταία τέσσερα ή πέντε χρόνια: ραγοειδίτιδα σχετιζόμενη με τατουάζ.

Έρευνα του 2025 ανέφερε 40 νέα περιστατικά στην Αυστραλία, διπλάσια από όσα είχαν καταγραφεί παγκοσμίως το 2010.  iStock

Τι είναι η ραγοειδίτιδα σχετιζόμενη με τατουάζ

Η ραγοειδίτιδα είναι φλεγμονή του ραγοειδούς χιτώνα, του μεσαίου αγγειοφόρου στρώματος του ματιού που περιλαμβάνει την ίριδα, το ακτινωτό σώμα και τον χοριοειδή. Είναι μια σοβαρή πάθηση που μπορεί να εξελίσσεται «αθόρυβα» για εβδομάδες ή και μήνες και, σε περίπτωση που δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές όπως:

• αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης και δευτεροπαθές γλαύκωμα,
• αποκόλληση αμφιβληστροειδούς,
• οίδημα ωχράς κηλίδας (συσσώρευση υγρού στον αμφιβληστροειδή που μειώνει την κεντρική όραση),
• έως μόνιμη απώλεια όρασης.

Εάν υπάρχουν συμπτώματα, συνήθως περιλαμβάνουν σκοτεινά σημεία στο οπτικό πεδίο, οφθαλμικό πόνο, ερυθρότητα ή φωτοευαισθησία. Η θεραπεία στοχεύει στην πρόληψη μόνιμης βλάβης και περιλαμβάνει κυρίως σταγόνες, χάπια ή ενέσεις. Η χρήση ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων δεν λείπει από την ιατρική φαρέτρα, δεδομένου ότι η πάθηση συνδέεται συχνά με αυτοάνοσα νοσήματα.

Η ραγοειδίτιδα μια σοβαρή πάθηση που μπορεί να εξελίσσεται «αθόρυβα» για εβδομάδες ή και μήνες και, σε περίπτωση που δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές. iStock

Μάλιστα, σημειώνει η Δρ Richards, η μέχρι σήμερα διαχείριση περιστατικών ραγοειδίτιδας σχετιζόμενης με τατουάζ δείχνει ότι πολλοί ασθενείς αναγκάζονται σε μακροχρόνια αγωγή λόγω υποτροπών. Μια εξ αυτών είναι και η Pretorius, που εξακολουθεί να χρησιμοποιεί στεροειδείς οφθαλμικές σταγόνες και να επικοινωνεί τακτικά με την οφθαλμίατρό της.

«Ήταν αληθινή τύχη που η Δρ Richards γνώριζε για την πάθηση γιατί, αν έλειπε εκείνη τη μέρα, μπορεί ακόμη να μην ήξερα ποιο ήταν το πρόβλημα», λέει η Pretorius. «Υπάρχουν άνθρωποι με ραγοειδίτιδα από τατουάζ που έχασαν την όρασή τους για πάντα, οπότε θεωρώ πως στάθηκα αρκετά τυχερή».

Τα αυξημένα περιστατικά και η σύνδεση με το ανοσοποιητικό

Μέχρι πρόσφατα, η σχετιζόμενη με τατουάζ ραγοειδίτιδα λογιζόταν ως εξαιρετικά σπάνια. Έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2025 στο Clinical and Experimental Ophthalmology ανέφερε 40 νέα περιστατικά στην Αυστραλία, διπλάσια από όσα είχαν καταγραφεί παγκοσμίως το 2010. Οι επιστήμονες αρχίζουν να κατανοούν ότι η οφθαλμοπάθεια είναι μάλλον συχνότερη απ' όσο υπολόγιζαν, αλλά όχι και το πώς μια ανοσολογική αντίδραση που ξεκινά στο δέρμα καταλήγει να επηρεάζει τα μάτια.

Οι υποθέσεις τους ξεκινούν από την αναγνωρισμένη αλληλεπίδραση των τατουάζ με το ανοσοποιητικό. Τα μακροφάγα, ένας τύπος ανοσοκυττάρων, αναγνωρίζουν το μελάνι ως εισβολέα και προσπαθούν να το εξουδετερώσουν χωρίς επιτυχία· σε αντίθεση με τους μικροοργανισμούς, δεν διασπάται από το όξινο περιβάλλον τους. Στην παραπάνω μελέτη, τα περισσότερα περιστατικά συνδέονταν με μαύρο μελάνι και κάποιες μεμονωμένες περιπτώσεις σχετίζονταν με κόκκινο ή ροζ χρώμα. Πολλά άτομα εμφάνισαν συμπτώματα ένα ή δύο χρόνια μετά τη δερματοστιξία, ενώ στην περίπτωση ενός ασθενούς, τα προβλήματα ξεκίνησαν 35 χρόνια αργότερα.

Το μελάνι των τατουάζ πυροδοτεί ανοσολογικές αντιδράσεις. iStock

Λόγω της ανοσολογικής απόκρισης, η οθφαλμοπάθεια των τατουάζ εξετάζεται σε σχέση με άλλα αυτοάνοσα και φλεγμονώδη νοσήματα που συνδέονται αιτιωδώς με τη ραγοειδίτιδα, όπως οι αυτοάνοσες μορφές αρθρίτιδας (ψωριασική, ρευματοειδής, νεανική ιδιοπαθής), η νόσος Αδαμαντιάδη-Behçet, οι ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου και η σαρκοείδωση, με την οποία βλέπουν πολλές ομοιότητες.

Η σαρκοείδωση είναι φλεγμονώδης νόσος που χαρακτηρίζεται από περιοχές ερυθρού, διογκωμένου ιστού (κοκκιώματα) σε διάφορα σημεία του σώματος, κυρίως τους πνεύμονες. Τα κοκκιώματα αυτά αποτελούνται από συσσωματώσεις μακροφάγων. «Μπορείς να πάρεις βιοψία από ένα φλεγμονώδες τατουάζ και να μοιάζει σχεδόν ακριβώς με αυτό που βλέπεις στους πνεύμονες ασθενών με σαρκοείδωση», σχολίασε η Δρ Richards και αναφέρθηκε σε πιθανή γενετική προδιάθεση για ραγοειδίτιδα σχετιζόμενη με τα τατουάζ, «όπως συμβαίνει με όλα τα νοσήματα του ανοσοποιητικού», καθώς και εμπλοκή του μικροβιώματος.

Πόσο κινδυνεύω από τα τατουάζ

Παρά την ανησυχία, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι ο συνολικός κίνδυνος παραμένει χαμηλός. Υπολογίζεται ότι το 20% έως 30% των Αυστραλών έχουν τουλάχιστον ένα τατουάζ και η συντριπτική πλειονότητα δεν αντιμετωπίζει κανένα πρόβλημα υγείας. Στόχος των ερευνητών είναι να βρουν ποια συστατικά των μελανιών προκαλούν τις ανοσολογικές αντιδράσεις και να τα αντικαταστήσουν με ασφαλέστερες εναλλακτικές.