ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΤΑ MRNA ΕΜΒΟΛΙΑ ΓΡΙΠΗΣ: ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

Ποιο είναι το όφελος του mRNA εμβολίου γρίπης και πότε έρχεται στην Ελλάδα;

Τα messenger RNA (mRNA) εμβόλια τα ακούσαμε για πρώτη φορά την εποχή του Covid-19, όταν οι απανταχού ερευνητές συνεργάστηκαν, επιστράτευσαν και την πιο εξελιγμένη έως τότε τεχνολογία και βρήκαν έναν τρόπο να σώσουν την ανθρωπότητα από τον δολοφονικό, άγνωστο έως τότε, ιό.

Δεν είναι ώρα να συζητήσουμε όλα τα «ναι μεν, αλλά». Ας συμφωνήσουμε ότι όλα τα φάρμακα που εγκρίνονται από τις ρυθμιστικές αρχές και κυκλοφορούν στην αγορά δεν είναι ωφέλιμα για όλους, αλλά για τον μέσο όρο, βάσει κλινικών μελετών που δεν εστιάζουν στις ιδιαιτερότητες κάθε οργανισμού.

Ο αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ενέκρινε το πρώτο εποχικό εμβόλιο γρίπης που βασίζεται σε αυτήν την τεχνολογία, για άτομα ηλικίας από 50 ετών και πάνω.

Τα messenger RNA (mRNA) εμβόλια τα ακούσαμε για πρώτη φορά την εποχή του Covid-19. iStock

Ποια η διαφορά του mRNA εμβολίου με τα κλασικά εμβόλια;

Να διευκρινίσουμε εδώ, πως με τα κλασικά εμβόλια, βάζουμε στο σώμα μας έναν εξασθενημένο ή νεκρό ιό, τον οποίο «αναγνωρίζει» το ανοσοποιητικό μας σύστημα και μαθαίνει να τον πολεμάει.

Το εμβόλιο mRNA «δίνει» τις οδηγίες στο κύτταρο, ώστε να φτιάξει ένα αβλαβές κομμάτι του ιού (όχι ολόκληρος ο ιός), το ανοσοποιητικό σύστημα «βλέπει» την πρωτεΐνη, καταλαβαίνει ότι είναι ξένο σώμα και δημιουργεί αντισώματα. Μέσα σε λίγες ώρες έως και 3 ημέρες το μόριο mRNA, που είναι ασταθές από τη φύση του, εξαφανίζεται.

Δεν αλλάζει το DNA του κυττάρου, αφού μένει έξω από τον πυρήνα του (δεν ενσωματώνεται) και επειδή περιέχει οδηγίες μόνο για για ένα μικρό κομμάτι του ιού και όχι για ολόκληρο τον ιό, είναι αδύνατον να προκαλέσει τη μόλυνση. Δεν «κολλάμε» δηλαδή τη νόσο.

27% ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΜΕΝΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΕΔΕΙΞΕ ΤΟ  MRNA ΕΜΒΟΛΙΟ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΜΒΟΛΙΑ.

Ποιο είναι το όφελος του mRNA εμβολίου γρίπης;

Δεν πρόκειται για ένα εμβόλιο που θα «πιάνει» όλους τους τύπους της γρίπης. Αυτό σημαίνει ότι θα εξακολουθούμε να χρειαζόμαστε το ετήσιο εμβόλιο, καθώς ο ιός της γρίπης μεταλλάσσεται διαρκώς.

Αυτό που αλλάζει με το mRNA εμβόλιο γρίπης είναι ότι ενώ τα παραδοσιακά εμβόλια χρειάζονται περίπου 6 μήνες για να παραχθούν, το εν λόγω εμβόλιο θα είναι έτοιμο σε μόλις 6 εβδομάδες, γεγονός που σημαίνει ότι οι επιστήμονες θα μπορούν να περιμένουν έως την τελευταία στιγμή, για να επιλέξουν ποια στελέχη του ιού θα συμπεριλάβουν. Η συγκεκριμένη εξέλιξη σημαίνει ότι μειώνεται η πιθανότητα να «πέσουν έξω» στις προβλέψεις τους για το στέλεχος που θα κυριαρχήσει τον χειμώνα.

Στις κλινικές δοκιμές, το mRNA εμβόλιο έδειξε περίπου 27% μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στην πρόληψη της εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης, συγκριτικά με τα παραδοσιακά εμβόλια.

Σε ό,τι αφορά τις παρενέργειες, είναι παρόμοιες με εκείνες των εμβολίων για τον Covid-19, δηλαδή ήπιος πόνος στο σημείο της ένεσης, κόπωση και μυϊκοί πόνοι που υποχωρούν σε 1-2 μέρες.

Eνώ τα παραδοσιακά εμβόλια χρειάζονται περίπου 6 μήνες για να παραχθούν, το mRNA εμβόλιο γρίπης θα είναι έτοιμο σε μόλις 6 εβδομάδες, γεγονός που σημαίνει ότι οι επιστήμονες θα μπορούν να περιμένουν έως την τελευταία στιγμή, για να επιλέξουν ποια στελέχη του ιού θα συμπεριλάβουν. iStock

Πότε θα έρθει το εμβόλιο mRNA στην Ελλάδα;

Η έγκριση από τον FDA σημαίνει πως το καινοτόμο εμβόλιο θα διατεθεί άμεσα στις ΗΠΑ. Για να περάσει τον Ατλαντικό, θα χρειαστεί να αξιολογηθεί από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων. Αφότου εγκριθεί, θα πρέπει να εγκριθεί και από την Ευρωπαϊκή Ένωση και μετά από την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών στην Ελλάδα, που θα αποφασίσει αν θα το εντάξει στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, προκειμένου να αποζημιώνεται από τα ταμεία.

Για την ιστορία, το European Medicines Agency (ΕΜΑ) έχει εγκρίνει από τον Απρίλιο του 2026 συνδυαστικό mRNA εμβόλιο για τη γρίπη και τον Covid-19, για άτομα από 50 ετών και άνω.

Προς το παρόν, έχει εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά εκκρεμεί η εθνική έγκριση, ώστε να το έχουμε στη διάθεσή μας. Εκτιμάται πως θα μπορούμε να το κάνουμε την εμβολιαστική περίοδο 2026-'27. Στο φιαλίδιο εμπεριέχονται δυο διαφορετικές αλληλουχίες mRNA, μια που «δίνει» οδηγίες στο κύτταρο για την πρωτεΐνη της γρίπης και μια άλλη που «δίνει» οδηγίες για την πρωτεΐνη-ακίδα του COVID-19. Το ανοσοποιητικό σύστημα «αναγνωρίζει» και τις δυο πρωτεΐνες και αναπτύσσει αντισώματα και για τους δυο ιούς, ταυτόχρονα.