ΠΩΣ ΛΥΝΕΤΑΙ Η ΔΙΑΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΑ ΦΩΤΑ ΟΡΟΦΗΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ;

Τι γίνεται στους ανοιχτούς χώρους εργασίας όταν ο ένας χρειάζεται επαρκές φως για να δουλέψει ενώ ο άλλος ενοχλείται από τα έντονα φώτα οροφής;

Είναι νωρίς το πρωί στο σκοτεινό γραφείο. Μπαίνοντας ανοίγω το καλοριφέρ και ένα μικρό λαμπατέρ δίπλα μου. Βάζω ήρεμη μουσική και ανάβω ένα μικρό κεράκι. Φτιάχνω, με λίγα λόγια, την ιδανική για εμένα ατμόσφαιρα, προκειμένου να ξεκινήσω να διαβάζω τα νέα της ημέρας και να οργανώσω τα δικά μου κείμενα πίνοντας τον ζεστό καφέ μου. Από αυτή την άποψη, το απολαμβάνω αφάνταστα να είμαι η πρώτη που φτάνει. Όμως δεν κρατά πολύ. Περίπου μία-μιάμιση ώρα αργότερα, και ενώ είμαι βυθισμένη στην ατμοσφαιρική θαλπωρή μου, ανάβουν απότομα τα μεγάλα φώτα οροφής και αισθάνομαι σαν πειραματόζωο που βίαια τοποθετήθηκε κάτω από τη λάμπα για πείραμα.

Έχει μπει η συνάδελφος. Και της είναι αδύνατον να δουλέψει «μέσα στα σκοτάδια».

Οι επόμενοι που θα ακολουθήσουν διχάζονται. Κάποιοι χρειάζονται τα μεγάλα φώτα γιατί αλλιώς δεν βλέπουν, κάποιοι προτιμούν μόνο το φως της οθόνης γιατί το έντονο φως οροφής τους προκαλεί πονοκέφαλο… γενικώς υπάρχει μια ασυμφωνία υπό καθημερινή διαπραγμάτευση – και ο καθένας από τη μεριά του έχει δίκιο.

Είναι ένα από τα προβλήματα των open-space γραφείων (που συχνά φέρνει σε δύσκολη θέση τους επικεφαλής τους). Και έχει νόημα να λυθεί, δεδομένου ότι στους χώρους αυτούς περνάμε μεγάλο μέρος της ημέρας μας. Πώς, όμως;

Φώτα οροφής στον χώρο εργασίας: Αναμμένα ή σβηστά;

Πέρα από την προσωπική προτίμηση, ένα πιο σκοτεινό γραφείο πράγματι βοηθά τα άτομα που υποφέρουν συχνά από ημικρανίες – άτομα που έχουν φωτοφοβία ή ευαισθησία στο φως. Ο λόγος είναι ότι πολλά φώτα οροφής, φθορισμού και LED, τρεμοπαίζουν γρήγορα με ρυθμό που το ανθρώπινο μάτι δεν μπορεί να αντιληφθεί συνειδητά, γεγονός που μπορεί να υπερδιεγείρει το νευρικό σύστημα και να προκαλέσει πονοκέφαλο ή ημικρανία.

iStock

Επιπλέον, τα φωτιστικά οροφής δημιουργούν συχνά έντονα σημεία άμεσου φωτισμού, σκιές και αντανακλάσεις στις οθόνες, αναγκάζοντας τα μάτια να προσαρμόζονται συνεχώς, γεγονός που τους προκαλεί κόπωση και ένταση.

Η κατάσταση είναι ακόμα χειρότερη αν ο φωτισμός έχει υψηλή περιεκτικότητα σε μπλε ή κυανοπράσινο φως, καθώς αυτό συνδέεται πιο στενά με τη φωτοφοβία και τον εντονότερο πόνο κατά τις ημικρανίες – τέτοιοι χώροι είναι συνήθως τα νοσοκομεία, οι ΜΕΘ, τα μικροβιολογικά εργαστήρια, οι χώροι 24ωρης εργασίας, κάποιοι εξειδικευμένοι χώροι τεχνολογίας (π.χ. τα server rooms) κ.ά.

Από την άλλη, το να δουλεύει κανείς σε υπολογιστή σε έναν υποφωτισμένο χώρο γραφείου μπορεί να καταπονεί πολύ τα μάτια. Συγκεκριμένα, πρόβλημα δεν προκαλεί το ίδιο το σκοτάδι, αλλά η τεράστια αντίθεση ανάμεσα στην πολύ φωτεινή οθόνη του υπολογιστή και στο σκοτεινό περιβάλλον γύρω της. Τα μάτια αναγκάζονται να προσαρμόζονται συνεχώς ανάμεσα στο έντονο φως και το σκοτάδι, οι μύες του ματιού κουράζονται, προκαλείται ξηροφθαλμία, κάψιμο, ερυθρότητα και θολή όραση, ενώ αυτό μπορεί να οδηγήσει και σε πονοκέφαλο.

iStock

Επιπλέον, όταν ο χώρος είναι σκοτεινός, τα άτομα τείνουν ασυνείδητα να σκύβουν προς τα εμπρός, προς την οθόνη, παίρνοντας μια αφύσικη στάση στο σώμα και αυτό μπορεί εν καιρώ να προκαλέσει μυοσκελετικά προβλήματα.

Συνεπώς, και οι δύο μεριές έχουν τα δίκια τους, τόσο οι εργαζόμενοι που υποφέρουν με τα φώτα οροφής όσο και αυτοί που υποφέρουν με το υποφωτισμένο γραφείο.

Πώς λύνεται το πρόβλημα;

Καταρχάς, πώς δεν λύνεται: Με την καθημερινή γκρίνια, η οποία δημιουργεί ένα εντελώς αχρείαστο κλίμα δυσφορίας στο γραφείο ανάμεσα σε ανθρώπους με τους οποίους πραγματικά δεν έχεις τίποτα να χωρίσεις. Και με το να παίρνει κανείς από μόνος του πρωτοβουλίες και να κάνει μόνιμες αλλαγές στο γραφείο – με απλά λόγια: μη φέρεις εσύ κατσαβίδι και σκάλα στο γραφείο.

Από εκεί και πέρα, θα μπορούσε να βοηθήσει το να συμφωνηθεί μια μέση λύση: το να ζητήσετε, π.χ. από κάποιον τεχνικό του κτιρίου να αφαιρέσει μία από τις λάμπες οροφής – ειδικά στο σημείο που κάθονται τα άτομα που ενοχλούνται. Με τον τρόπο αυτό η κατάσταση ίσως είναι πιο υποφερτή αν κανείς είναι επιρρεπής στις ημικρανίες, ενώ δεν θα δυσκολεύονται και όσοι χρειάζονται φως.

Αν αφαιρεθεί η λάμπα, στο σημείο που σκοτεινιάζει από κάτω της μπορούν να τοποθετηθούν τα γραφεία αυτών που δεν θέλουν έντονο φως.

iStock

Μία άλλη εναλλακτική είναι να κάνετε ορισμένες δοκιμές στον φωτισμό, π.χ. σβήνοντας τα μεγάλα φώτα οροφής και ανάβοντας μικρά λαμπατέρ που θα τοποθετηθούν αποκλειστικά στα γραφεία των ατόμων που χρειάζονται φως.

Φυσικά, μια ακόμα καλύτερη λύση θα ήταν τα φώτα οροφής να μπορούν να χαμηλώνουν – να τοποθετηθεί, δηλαδή, ένα dimmer στην έντασή τους, εφόσον βέβαια οι επικεφαλής της εταιρείας συμφωνήσουν σε ένα τέτοιο έξοδο.

iStock

Μια άλλη λύση μπορεί να είναι τα φίλτρα ή οι διαχυτές φωτός, δηλαδή εξαρτήματα ή υλικά που τοποθετούνται μπροστά από μια πηγή φωτός (όπως λάμπες, LED ή φωτιστικά) για να αλλάξουν την ποιότητα, την ένταση ή το χρώμα του φωτός.

Σε κάθε περίπτωση, εξυπακούεται ότι καταρχάς πρέπει να γίνουν σεβαστές οι ανάγκες των ατόμων που έχουν κάποιο διαγνωσμένο πρόβλημα. Στη συνέχεια, κάθε απόφαση για τυχόν αλλαγές πρέπει να λαμβάνεται με όρους δημοκρατικούς και διάλογο στον οποίον θα συμμετέχουν όλοι.

Εφόσον δημιουργείται διαμάχη, το τμήμα HR οφείλει να ανταποκριθεί σε όποιο (λογικό) αίτημα τελικά προκύψει.