ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΠΑΜΠΟΥ ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ SUPERFOOD;

Έρευνες αναδεικνύουν το μπαμπού ως το νέο superfood με σημαντική διατροφική και λειτουργική αξία. Επιστημονικά ευρήματα συνδέουν την κατανάλωσή του με οφέλη για τη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου και χοληστερόλης.

Στο μυαλό μας, το έχουμε συνδέσει κυρίως με τα χαριτωμένα πάντα ή ως διακοσμητικό στο σπίτι και σε κήπους. Διατροφικά, θα μας απασχολήσει συνήθως σε κάποιο εστιατόριο με ασιατική κουζίνα, εκεί που ψάχνουμε αν θα φάμε κάτι νέο ή τα συνηθισμένα. Τώρα η επιστήμη έρχεται να μας πείσει ότι είναι το superfood που αξίζει σίγουρα μια ευκαιρία. Μεγάλη ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε στο Advances in Bamboo Science δείχνει ότι οι ρίζες μπαμπού (βλαστοί) έχουν πολλά και σημαντικά οφέλη για την υγεία.

Συγκεκριμένα, διεθνής επιστημονική ομάδα αξιολόγησε 16 μελέτες με 4.934 συνολικά συμμετέχοντες και εργαστηριακά ευρήματα από πλήθος πειραμάτων, καταλήγοντας πως, με τη σωστή προετοιμασία, οι ρίζες μπαμπού:

• βελτιώνουν τη ρύθμιση του σακχάρου και το λιπιδαιμικό προφίλ,
• υποστηρίζουν τη λειτουργία του εντέρου,
• προσφέρουν ισχυρή αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση σε κυτταρικό επίπεδο,
• περιέχουν ποιοτική φυτική πρωτεΐνη, απαραίτητα αμινοξέα και ιχνοστοιχεία,
• μπορούν να μειώσουν τον σχηματισμό δυνητικά τοξικών ενώσεων κατά το μαγείρεμα.

Ανάμεσα σε άλλα οφέλη, οι ρίζες μπαμπού βελτιώνουν τη ρύθμιση του σακχάρου και το λιπιδαιμικό προφίλ. iStock

Τι έδειξαν οι μελέτες με ανθρώπους

Μια έρευνα που εξέτασε πιθανές επιδράσεις της κατανάλωσης τροφίμων με ρίζες μπαμπού σε άτομα με διαταραχές του μεταβολισμού διαπίστωσε ότι τα άτομα με διαβήτη που έτρωγαν μπισκότα με μπαμπού έριξαν τα επίπεδα σακχάρου. Μάλιστα, η σχέση ήταν ευθέως ανάλογη και, όσο μεγαλύτερη η ποσότητα μπαμπού, τόσο μεγαλύτερη η μείωση.

Άλλες δοκιμές έδειξαν ότι οι φυτικές ίνες του μπαμπού βελτιώνουν το λιπιδαιμικό προφίλ, μειώνοντας την ολική και την LDL (κακή) χοληστερόλη, με έξτρα όφελος την καλύτερη λειτουργία του εντέρου.

Τι έδειξαν τα πειράματα στο εργαστήριο

Σε εργαστηριακό επίπεδο, το πλούσιο σε φλαβονοειδή εκχύλισμα από φύλλα μπαμπού επέδειξε προστατευτικές ιδιότητες απέναντι στο ακρυλαμίδιο και το γλυκιδαμίδιο. Πρόκειται για ενώσεις που σχηματίζονται όταν αμυλούχες τροφές, όπως οι πατάτες, μαγειρεύονται σε υψηλές θερμοκρασίες, και έχουν θορυβήσει την επιστημονική κοινότητα για πιθανές μακροπρόθεσμες συνέπειές τους για την υγεία. Φάνηκε, λοιπόν, πως το αντιοξειδωτικό προφίλ του μπαμπού περιορίζει εν μέρει την κυτταρική βλάβη που προκαλούν.

Επιπλέον, μελέτες σε ανθρώπινα κύτταρα έδειξαν ότι η έκθεση σε εκχύλισμα μπαμπού αυξάνει την κυτταρική ανθεκτικότητα απέναντι στο οξειδωτικό στρες και στους φλεγμονώδεις μηχανισμούς.

Tο αντιοξειδωτικό προφίλ του μπαμπού περιορίζει την κυτταρική βλάβη από ενώσεις που απελευθερώνουν τα αμυλούχα τρόφιμα κατά το τηγάνισμα. iStock

Τι κάνει το μπαμπού διατροφικό θησαυρό

Οι ρίζες μπαμπού κρύβουν έναν συμπυκνωμένο θησαυρό από μακροθρεπτικά συστατικά, φυτικές ίνες και βιοδραστικές φυτικές ενώσεις, με κύρια χαρακτηριστικά:

• υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη,
• αξιοσημείωτη ποσότητα φυτικών ινών και ελάχιστα λιπαρά,
• απαραίτητα αμινοξέα,
• σημαντικές ποσότητες σεληνίου και καλίου,
• βιταμίνες του συμπλέγματος Β όπως θειαμίνη (Β1), νιασίνη (Β3) και πυριδοξίνη (Β6) και βιταμίνες Α και Ε,
• φυτικές στερόλες, όπως η β-σιτοστερόλη,
• φλαβονοειδή, όπως η οριεντίνη και η βιτεξίνη.

Οι βλαστοί κάτω των 40 εκατοστών περιέχουν περισσότερα σάκχαρα, σίδηρο και ψευδάργυρο και λιγότερες φυτικές ίνες. iStock

Οι ειδικοί σημειώνουν ότι η διατροφική σύσταση διαφέρει ανάλογα με το μέγεθος και το σημείο της ρίζας. Οι βλαστοί κάτω των 40 εκατοστών περιέχουν περισσότερα σάκχαρα, σίδηρο και ψευδάργυρο και λιγότερες φυτικές ίνες. Τα χαμηλότερα τμήματα προσφέρουν περισσότερες ίνες και σάκχαρα, ενώ τα ανώτερα περισσότερη πρωτεΐνη και μέταλλα.

Προσοχή στο μαγείρεμα

Τα οφέλη του μπαμπού προϋποθέτουν σωστή προετοιμασία. Οι ωμοί βλαστοί περιέχουν κυανογόνες γλυκοσίδες, οι οποίες μπορούν να απελευθερώσουν κυάνιο αν καταναλωθούν χωρίς επεξεργασία. Η συχνή κατανάλωση πλημμελώς μαγειρεμένων ριζών έχει συσχετιστεί σε ορισμένους πληθυσμούς με διαταραχές του θυρεοειδούς, όπως βρογχοκήλη.

Το παρατεταμένο βράσιμο σε νερό απομακρύνει τις δυνητικά επιβλαβείς ουσίες και καθιστά το μπαμπού ασφαλές για κατανάλωση. Ο απαιτούμενος χρόνος διαφέρει ανάλογα με το είδος, ενώ ορισμένες ποικιλίες μπορούν να καταναλωθούν ωμές μόνο εφόσον υπάρχει γνώση για τεκμηρίωση της ασφάλειας για κατανάλωση.

Οι ωμοί βλαστοί περιέχουν κυανογόνες γλυκοσίδες, οι οποίες μπορούν να απελευθερώσουν κυάνιο αν καταναλωθούν χωρίς επεξεργασία. iStock

Το μπαμπού στη βιομηχανία τροφίμων

Οι ερευνητές εξέτασαν τη χρήση εκχυλισμάτων μπαμπού στην επεξεργασία τροφίμων και κατέγραψαν μετρήσιμα οφέλη:

• Σε ροφήματα γάλακτος, τα αντιοξειδωτικά από μπαμπού μείωσαν τον σχηματισμό φουρανίου κατά >30%.
• Το μούλιασμα προϊόντων πατάτας σε εκχύλισμα φύλλων μπαμπού πριν το τηγάνισμα περιόρισε το ακρυλαμίδιο έως 76%, χωρίς επίδραση σε γεύση ή υφή.
• Η αντικατάσταση 10% του αλεύρου σίτου με σκόνη βλαστών μπαμπού σε ζυμαρικά αύξησε την περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη και αμινοξέα, μείωσε εκείνη των λιπαρών και ενίσχυσε την αντιοξειδωτική δράση.