ΝΟΣΟΣ CROHN: Η ΛΥΣΗ ΓΙΑ ΛΙΓΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΙΣΩΣ ΚΡΥΒΕΤΑΙ ΣΤΟ ΡΟΛΟΙ

Νέα μελέτη από τον Καναδά δείχνει ότι το πότε και όχι τι τρώει ένα άτομο με νόσο Crohn είναι το κλειδί για λιγότερα συμπτώματα και καλύτερη υγεία.

Για τις ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου, όπως η Crohn, δεν υπάρχει θεραπεία. Είναι πολυπαραγοντικές παθήσεις που απαιτούν σωστή διαχείριση των συμπτωμάτων και έναν τρόπο ζωής που μειώνει τις εξάρσεις και διατηρεί τις φάσεις ύφεσης. Παρότι η προσέγγιση διαφέρει από ασθενή σε ασθενή, η διατροφή αποτελεί βασικό εργαλείο για τον έλεγχο της νόσου, με τις συμβουλές να εστιάζουν κυρίως στο τι πρέπει ή δεν πρέπει να τρώει. Ωστόσο, πρόσφατη μελέτη από τον Καναδά έδειξε ότι το timing κάνει τη διαφορά.

Ερευνητές από τα Πανεπιστήμια του Κάλγκαρι και της Βρετανικής Κολομβίας συγκέντρωσαν 35 υπέρβαρους ενήλικες με νόσο Crohn σε ύφεση και τους έδωσαν οδηγίες για να περιορίσουν όλα τα γεύματά τους σε ένα χρονικό παράθυρο 8 ωρών. Ουσιαστικά, ακολουθούσαν ένα πρωτόκολλο διαλειμματικής νηστείας που αποδείχθηκε άκρως ωφέλιμο για την υγεία τους.

Σύμφωνα με τη δημοσίευση στο Gastroenterology, κατάφεραν να μειώσουν το επικίνδυνο σπλαχνικό (κοιλιακό) λίπος και την ένταση των συμπτωμάτων χωρίς να αλλάξουν τη διατροφή τους ή να μετρήσουν θερμίδες.

Το επιπλέον βάρος, ειδικά το σπλαχνικό λίπος, πυροδοτεί φλεγμονώδεις διεργασίες που εντείνουν τα συμπτώματα, μειώνουν την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων και αυξάνουν τις πιθανότητες χειρουργικής επέμβασης. iStock

Η σημασία της απώλειας βάρους

Έρευνες δείχνουν ότι 40% των ατόμων με νόσο Crohn είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα. Πρόκειται για ένα παράδοξο, δεδομένης της απώλειας βάρους που συνήθως προκαλεί η ασθένεια, το οποίο η επιστημονική κοινότητα δεν έχει καταφέρει να εξηγήσει. Βάσει υποθέσεων:

• Η παχυσαρκία μπορεί να αποτελεί παράγοντα κινδύνου για νόσο Crohn όψιμης έναρξης, ενώ ο τύπος πρώιμης έναρξης συνδέεται περισσότερο με το γενετικό υπόβαθρο.
• Σε αρκετές μελέτες, οι ασθενείς με υψηλότερο Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) έχουν κατά μέσο όρο μεγαλύτερη ηλικία κατά τη διάγνωση. Συνεπώς, τα υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας στους ασθενείς με νόσο Crohn όψιμης έναρξης μπορεί να αντανακλά ευρύτερα δημογραφικά και επιδημιολογικά μοτίβα που σχετίζονται με την ηλικία.

Σε κάθε περίπτωση, το επιπλέον βάρος, ειδικά το σπλαχνικό λίπος, πυροδοτεί φλεγμονώδεις διεργασίες που εντείνουν τα συμπτώματα, μειώνουν την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων και αυξάνουν τις πιθανότητες χειρουργικής επέμβασης

Μείωση των συμπτωμάτων στο μισό

Οι μισοί συμμετέχοντες ακολούθησαν ένα πρωτόκολλο διαλειμματικής νηστείας 16:8 (κατανάλωναν τα γεύματά τους μέσα σε ένα παράθυρο 8 ωρών και απείχαν από το φαγητό για τις υπόλοιπες 16 ώρες) έξι ημέρες την εβδομάδα για 12 εβδομάδες, ενώ οι υπόλοιποι συνέχισαν να τρώνε σύμφωνα με το κανονικό τους πρόγραμμα, χωρίς περιορισμούς. Τα άτομα στην ομάδα της νηστείας δεν άλλαξαν κάτι στα τρόφιμα που κατανάλωναν ούτε μείωσαν τις θερμίδες, απλώς μετέφεραν πιο αργά το πρωινό και το βραδινό τους.

Οι συμμετέχοντες που ακολούθησαν το πρωτόκολλο διαλειμματικής νηστείας μείωσαν τον ΔΜΣ κατά σχεδόν μία μονάδα και περιόρισαν το σπλαχνικό λίπος. iStock

Στο τέλος του πειράματος, οι συμμετέχοντες που ακολουθούσαν τη διαλειμματική νηστεία:

• Είχαν ρίξει τον ΔΜΣ κατά σχεδόν μία μονάδα και είχαν μειώσει το σπλαχνικό λίπος, ενώ στην ομάδα ελέγχου είχε σημειωθεί μικρή αύξηση και στους δύο δείκτες.
• Είχαν μικρότερη συχνότητα κενώσεων κατά 40%.
• Είχαν κατά 50% λιγότερη κοιλιακή δυσφορία.

Συνολικά, οι δείκτες βαρύτητας της νόσου βελτιώθηκαν κατά 2 ολόκληρες μονάδες, έναντι μόλις 0,5 στην ομάδα ελέγχου, ενώ το ποσοστό συμμόρφωσης στο διατροφικό πλάνο έφτασε το εντυπωσιακό 95%, γεγονός που δείχνει ότι πρόκειται για ρεαλιστική προσέγγιση.

Πώς δουλεύει η διαλειμματική νηστεία

Κατά τη διάρκεια παρατεταμένης νηστείας, εν προκειμένω των 16 ωρών, ο οργανισμός καταναλώνει πρώτα τα αποθέματα γλυκόζης και στη συνέχεια στρέφεται στην καύση αποθηκευμένου λίπους για ενέργεια. Αυτή η μετάβαση συνδέεται, πολύ πιθανώς, με αντιφλεγμονώδεις μηχανισμούς.

Παράλληλα, η νηστεία φαίνεται να συμβάλλει στη ρύθμιση των κιρκάδιων ρυθμών, οι οποίοι επηρεάζουν τόσο το μικροβίωμα του εντέρου όσο και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Η ανάλυση δειγμάτων από κόπρανα επιβεβαίωσε ότι η νηστεία ευνοεί τα βακτήρια που παράγουν λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου, ουσίες που ενισχύουν και αποκαθιστούν τον εντερικό φραγμό.

Τέλος, η επιστημονική ομάδα τόνισε ότι η παρέμβαση δεν αποτελεί θεραπεία και δεν αντικαθιστά τη φαρμακευτική αγωγή. Επρόκειτο για μικρή μελέτη, με συμμετοχή ατόμων που βρίσκονταν σε περίοδο ύφεσης, τα ευρήματα της οποίας θα πρέπει να επικυρωθούν από κλινικές δοκιμές.