ΟΙ 4 ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΕΝΑΣ ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ
Διάσημος ογκολόγος υποστηρίζει πως η σωστή διατροφή μπορεί να συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου καρκίνου και αποκαλύπτει τι τρώει και τι αποφεύγει ο ίδιος.
Το «τι να τρώω και τι όχι για να αποφύγω τον καρκίνο» είναι ένα από τα ερωτήματα που οι ογκολόγοι ακούν πολύ συχνά. Δεν είναι παράλογο: Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στην υγεία μας και, μπορεί μεν να μην κάνει θαύματα, όμως είναι ένα μέσο πρόληψης που περνά από το χέρι μας. Οπότε, γιατί να μην το αξιοποιήσουμε, αν έχουμε αυτή τη δυνατότητα;
Ο αιματολόγος-ογκολόγος Mikkael Sekeres, ο οποίος δέχεται πολύ συχνά αυτό ακριβώς το ερώτημα, επιμένει σε άρθρο του ότι η συνειδητή επιλογή των τροφίμων και των ποτών που καταναλώνουμε και η αποφυγή άλλων μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου καρκίνου. Τι απαντά, λοιπόν, σε αυτούς που τον ρωτούν; Τους παραθέτει τους 4 κανόνες που ακολουθεί στη δική του διατροφή.
Ακολούθησε μια διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά
Στην Ελλάδα έχουμε την τύχη να απολαμβάνουμε όλο τον χρόνο φρέσκα φρούτα και λαχανικά, όμως πόσοι από εμάς τρώμε επαρκή ποσότητα αυτών στην καθημερινότητά μας; Ο Sekeres λέει πως οι επίσημες οδηγίες είναι να τρώει κανείς τρεις μερίδες λαχανικών και δύο μερίδες φρούτων ημερησίως, ωστόσο εκείνος φροντίζει να τρώει τουλάχιστον δύο φλιτζάνια φρούτα και λαχανικά συνολικά, για να μειώνει τον κίνδυνο τόσο για καρκίνο όσο και για καρδιαγγειακά προβλήματα.
Επισημαίνει ότι ανάλυση μελετών που περιλάμβαναν 27.000 συμμετέχοντες έδειξε ότι η υψηλή κατανάλωση σταυρανθών λαχανικών (λάχανο, κουνουπίδι, μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλών και γογγύλια), είτε μαγειρεμένων είτε ωμών, φάνηκε να μειώνει τον κίνδυνο τουλάχιστον έξι τύπων καρκίνου σε σύγκριση με τη χαμηλή κατανάλωση (λιγότερο από μία φορά την εβδομάδα), συμπεριλαμβανομένων των καρκίνων του στόματος και του λαιμού, του οισοφάγου, του παχέος εντέρου και του ορθού, του λάρυγγα, του ενδομητρίου και των ωοθηκών.
Η υψηλή κατανάλωση φρούτων συσχετίστηκε με μειωμένο κίνδυνο επτά καρκίνων, συμπεριλαμβανομένων των καρκίνων του στόματος, του οισοφάγου, του στομάχου, του παχέος εντέρου και του ορθού, του παγκρέατος, του λάρυγγα και του λεμφώματος. Ειδικότερα, η υψηλή πρόσληψη εσπεριδοειδών συσχετίστηκε με μειωμένο κίνδυνο καρκίνων του πεπτικού συστήματος και του λάρυγγα, ενώ η υψηλή κατανάλωση μήλων και ντομάτας φάνηκε να μειώνει τον κίνδυνο καρκίνων του πεπτικού συστήματος.
Δώσε προτεραιότητα στα δημητριακά ολικής άλεσης
Στα δημητριακά ολικής άλεσης, στα οποία ο κόκκος διατηρεί τον πυρήνα, περιλαμβάνονται το αλεύρι σίτου, το καστανό ρύζι, η βρώμη και η κινόα. Η κατανάλωση 30 γραμμαρίων δημητριακών ολικής άλεσης ημερησίως (περίπου ⅓ φλιτζανιού) εκτιμάται ότι μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου και του ορθού κατά 30%.
Ερευνητική ανασκόπηση μελετών που παρακολούθησαν περισσότερα από 2 εκατομμύρια άτομα για 5 έως 26 χρόνια έδειξε ότι η κατανάλωση τριών μερίδων δημητριακών ολικής αλέσεως ημερησίως μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο θανάτου από οποιονδήποτε καρκίνο κατά 6%.
Πώς εξηγούνται επιστημονικά αυτά τα οφέλη; Φαίνεται πως τα δημητριακά ολικής άλεσης επιταχύνουν τον χρόνο διέλευσης της τροφής μέσω του παχέος εντέρου και μειώνουν τη φλεγμονή με διάφορους τρόπους.
Απόφυγε το κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας
Ο Sekeres λέει πως υπάρχουν περισσότερα από 800 επιστημονικά άρθρα που διερευνούν τη σχέση μεταξύ της κατανάλωσης κρέατος και του καρκίνου. Το μεγαλύτερο σύνολο δεδομένων συνδέει τον καρκίνο του παχέος εντέρου με την κατανάλωση κόκκινου κρέατος (δηλαδή βοδινό, μοσχαρίσιο, χοιρινό, αρνί) και επεξεργασμένου κρέατος (μπέικον, λουκάνικο, ζαμπόν, χοτ ντογκ).
Τα στοιχεία δείχνουν ότι για κάθε 100 γραμμάρια κόκκινου κρέατος που καταναλώνονται ημερησίως ο κίνδυνος καρκίνου του παχέος εντέρου αυξάνεται κατά 17%. Για κάθε 50 γραμμάρια επεξεργασμένου κρέατος που καταναλώνονται ημερησίως, ο κίνδυνος αυξάνεται κατά 18%.
Η κατανάλωση κόκκινου κρέατος σχετίζεται επίσης με τους καρκίνους του παγκρέατος και του προστάτη, ενώ η κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος έχει συνδεθεί με τον καρκίνο του στομάχου. Η μεγαλύτερη κατανάλωση και των δύο σχετίζεται με μεγαλύτερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού. «Για αυτούς τους λόγους», λέει ο Sekeres, «περιορίζω την πρόσληψη κόκκινου κρέατος σε όχι περισσότερο από μία ή δύο φορές την εβδομάδα. Το πιο σημαντικό: σπάνια τρώω fast food και αποφεύγω τα επεξεργασμένα κρέατα».
Βγάλε από τη διατροφή σου τα ζαχαρούχα ποτά
«Η ζάχαρη δεν “τροφοδοτεί” άμεσα την ανάπτυξη του καρκίνου – αυτό είναι ένας μύθος», λέει ο ογκολόγος. Ωστόσο, τόσο η ακατέργαστη όσο και η επεξεργασμένη ζάχαρη, τα γλυκαντικά, το σιρόπι καλαμποκιού υψηλής περιεκτικότητας σε φρουκτόζη και τα διάφορα άλλα σάκχαρα που περιλαμβάνονται σε επεξεργασμένα ποτά και αναψυκτικά αυξάνουν το βάρος και έτσι τον κίνδυνο παχυσαρκίας. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αντίσταση στην ινσουλίνη και χρόνια φλεγμονή, που με τη σειρά τους αποτελούν έμμεσους παράγοντες κινδύνου για καρκίνο.
Ενδεικτική, λέει ο Sekeres, είναι μελέτη που έγινε σε σχεδόν 7.500 άτομα που παρακολουθήθηκαν από το 2003 έως το 2010: περίπου 530 εμφάνισαν καρκίνο, 440 πέθαναν από άλλα αίτια και 150 πέθαναν από καρκίνο. Αναφορικά με τη διατροφή τους, η πρόσληψη ζάχαρης σε στερεά μορφή, π.χ. μέσω της κατανάλωσης σοκολάτας, φάνηκε να μην έχει καμία επίδραση στην ανάπτυξη καρκίνου ή στην επιβίωση των ατόμων. Όσοι όμως έπιναν περισσότερη υγρή φρουκτόζη είχαν 14% υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου. Όσοι έπιναν περισσότερη υγρή γλυκόζη είχαν 19% υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου και 35% υψηλότερο ποσοστό θανάτου από καρκίνο. Και όσοι κατανάλωναν περισσότερη υγρή φρουκτόζη σε συσκευασμένο χυμό φρούτων είχαν 39% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνο και 75% περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν από αυτόν.
Όπως καταλήγει ο ίδιος, «παρόλο που μελέτες τέτοιου τύπου δεν μπορούν να αποδείξουν ότι οι χυμοί, τα αναψυκτικά και τα ζαχαρούχα ποτά επηρεάζουν τον κίνδυνο για καρκίνο, εγώ συμπεραίνω ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος να υπάρχουν αυτά στην διατροφή μου. Θα απολαύσω, όμως, μια στο τόσο ένα κανονικό γλυκό χωρίς ενοχές – με μέτρο πάντα».