ΣΑΛΜΟΝΕΛΑ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ

Η σαλμονέλα παραμένει μία από τις πιο συχνές τροφιμογενείς απειλές. Πώς μπορούμε με απλές πρακτικές να μειώσουμε ουσιαστικά τον κίνδυνο;

Η σαλμονέλα αποτελεί έναν από τους κυριότερους παράγοντες τροφιμογενών ασθενειών στον πλανήτη, επηρεάζοντας ημερησίως περίπου 1,6 εκατομμύρια άτομα κατά μέσο όρο και προκαλώντας περισσότερους από 420.000 θανάτους κάθε χρόνο. Τα νούμερα είναι εντυπωσιακά. Στην Ευρώπη, 125 εκατομμύρια άτομα νοσούν ετησίως από μη ασφαλή τρόφιμα.

Τα αβγά, το κοτόπουλο και το ακατάλληλα μαγειρεμένο κρέας να αποτελούν τις κυριότερες πηγές. Υπάρχουν, όμως, καλά νέα. Με μερικές απλές αλλά σταθερές συνήθειες όσο αφορά τον χειρισμό τους, μπορείς να μειώσεις σημαντικά τον κίνδυνο.

Καταπολέμησε τη σαλμονέλα σε 4 βασικά βήματα

Καθάρισμα και πλύσιμο των τροφίμων

Αρχικά, θα πρέπει να πλένεις καλά χέρια, σκεύη και πάγκους με σαπούνι και ζεστό νερό πριν και μετά τον χειρισμό ωμών τροφίμων. Ένα απολυμαντικό διάλυμα με νερό και ξίδι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον καθαρισμό πάγκων κοπής.

Μην ξεχνάς ότι δεν πλένουμε ποτέ ωμό κρέας ή πουλερικά, γιατί το πλύσιμο κάτω από τρεχούμενο νερό απλώς εξαπλώνει τα μικρόβια. Από την άλλη, χρειάζεται να πλένεις φρούτα και λαχανικά, ακόμη και αν πρόκειται να τα ξεφλουδίσεις, φροντίζοντας πάντα το μαχαίρι που θα χρησιμοποιήσεις να είναι καθαρό.

iStock

Διαχωρισμός

Είναι σημαντικό για τον περιορισμό του κινδύνου σαλμονέλας να κρατάς ωμά κρέατα, πουλερικά, θαλασσινά και αβγά χωριστά από τρόφιμα που καταναλώνονται χωρίς κάποια προεργασία. Ιδιαίτερα εντός του ψυγείου, θα πρέπει να έχεις συγκεκριμένους χώρους αποθήκευσης για κάθε τρόφιμο, να το καθαρίζεις τακτικά και να αποφεύγεις να αποθηκεύεις ευπαθή τρόφιμα στην πόρτα του ψυγείου, όπου η θερμοκρασία τείνει να είναι υψηλότερη. Επιπλέον, όταν ξεκινάς κάποια προετοιμασία μαγειρέματος είναι απαραίτητο να έχεις διαφορετικές επιφάνειες κοπής για ωμά και μαγειρεμένα προϊόντα.

Θερμοκρασία μαγειρέματος

Κάθε τρόφιμο χρειάζεται να μαγειρευτεί σε διαφορετική θερμοκρασία για να καταναλωθεί με ασφάλεια, γι' αυτό ένα θερμόμετρο τροφίμων είναι ο πιο αξιόπιστος τρόπος για να την ελέγχεις.

iStock

Παρακάτω θα βρεις μερικά ενδεικτικά παραδείγματα.

• Μοσχάρι, χοιρινό και αρνί: εσωτερική θερμοκρασία 63°C.
• Ψάρια: μέχρι η εσωτερική θερμοκρασία να φτάσει τους 63°C.
• Μοσχαρίσιος, χοιρινός και αρνίσιος κιμάς: εσωτερική θερμοκρασία τουλάχιστον 71°C.
• Πιάτα με αβγά: εσωτερική θερμοκρασία 71°C.
• Πιάτα με αβγά, κρέας ή πουλερικά: μέχρι η εσωτερική θερμοκρασία να φτάσει τους 74°C.
• Αν έχει περισσέψει φαγητό από προηγούμενη μέρα, θα πρέπει να το ξαναζεστάνεις σε θερμοκρασία τουλάχιστον 74°C.

Ψύξη

Διατήρησε τη θερμοκρασία του ψυγείου στους 4°C ή χαμηλότερα. Μπορείς να χρησιμοποιήσεις ένα θερμόμετρο ψυγείου για να την παρακολουθείς με ακρίβεια. Τα ευπαθή τρόφιμα δεν πρέπει να παραμένουν εκτός ψυγείου για περισσότερες από 2 ώρες, ενώ σε θερμοκρασίες άνω των 32°C το χρονικό όριο μειώνεται στη 1 ώρα. Ιδανικά, προσπάθησε να ψύχεις γρήγορα τα μαγειρεμένα τρόφιμα και απόφυγε να γεμίζεις υπερβολικά το ψυγείο ώστε να επιτρέπεις την κυκλοφορία του κρύου αέρα.

Καινοτομίες για περισσότερη ασφάλεια

Η τεχνολογία τροφίμων εξελίσσεται συνεχώς και φέρνει λύσεις που βοηθούν τον καταναλωτή να νιώθει μεγαλύτερη σιγουριά για τα τρόφιμα που φτάνουν στο τραπέζι του. Μερικές από αυτές είναι:

• Έξυπνες συσκευασίες (smart packaging). Οι συσκευασίες αυτές διαθέτουν ειδικούς δείκτες που αλλάζουν χρώμα όταν το προϊόν δεν είναι πια ασφαλές, αν π.χ. έχει εκτεθεί σε υψηλές θερμοκρασίες ή έχει αρχίσει να αναπτύσσεται μικροβιακός πληθυσμός. Στην Ευρώπη, βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη πιλοτικά προγράμματα σε προϊόντα κρέατος και πουλερικών.
• QR codes για διαφάνεια στην αλυσίδα τροφίμων. Με ένα απλό σκανάρισμα, ο καταναλωτής μπορεί να δει πληροφορίες σχετικά με την προέλευση του προϊόντος, τις συνθήκες αποθήκευσης και αν τηρήθηκε η ψυκτική αλυσίδα. Έτσι, ενισχύεται η εμπιστοσύνη και περιορίζεται ο κίνδυνος παραπλάνησης.
• Οικιακά rapid tests για μικροβιακή μόλυνση. Πρόκειται για νέα εργαλεία που αρχίζουν να εμφανίζονται στην αγορά και δίνουν τη δυνατότητα στον καταναλωτή να ελέγχει στο σπίτι ωμά τρόφιμα. Αν και δεν είναι ακόμα ευρέως διαθέσιμα, δείχνουν την κατεύθυνση στην οποία κινούνται οι μελλοντικές λύσεις για την ασφάλεια των τροφίμων.

Η ασφάλεια των τροφίμων ξεκινάει από μικρές καθημερινές επιλογές και είναι αυτές που κάνουν τη διαφορά. Με λίγη προσοχή και σωστή ενημέρωση, μπορείς να προστατεύσεις την υγεία σου από τη σαλμονέλα και όχι μόνο, τουλάχιστον σε ατομικό επίπεδο.

Ο Γιώργος Μυρίσης είναι Γεωπόνος με ειδίκευση στη Βιοτεχνολογία και Μεταπτυχιακό στη Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εργάζεται ως Content Editor στη Wikifarmer, μια παγκόσμια πλατφόρμα που στοχεύει στη διάδοση αξιόπιστης γεωργικής γνώσης και την ενδυνάμωση των παραγωγών μέσα από πρακτικά, επιστημονικά τεκμηριωμένα άρθρα.