11 ΟΥΡΑΝΙΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΧΑΣΕΙΣ ΤΟ 2026

Η χρονιά που μόλις ξεκίνησε προσφέρει πολλά και εντυπωσιακά ουράνια φαινόμενα. Aξίζει να τα απολαύσεις, ακόμα κι αν δεν είσαι λάτρης του διαστήματος.

Αν λατρεύεις τα ουράνια φαινόμενα, ετοιμάσου, γιατί το 2026 υπόσχεται πλούσιο θέαμα. Αλλά ακόμα κι αν δεν είσαι φανατικός οπαδός τους, τα παρακάτω κοσμικά θεάματα είναι μια ιδανική ευκαιρία να σηκώσεις το βλέμμα στον ουρανό, να εκτιμήσεις το σύμπαν και να αξιολογήσεις τη θέση σου στο ηλιακό σύστημα.

Το φαντασμαγορικό σόου ξεκίνησε ήδη στις 10 Ιανουαρίου, όταν ο Δίας βρέθηκε σε αντίθεση (opposition) με τον Ήλιο. Πρόκειται για το φαινόμενο κατά το οποίο η Γη παρεμβάλλεται ανάμεσα στον Δία και τον Ήλιο, με αποτέλεσμα ο Δίας να περνά από το σημείο της τροχιάς του που βρίσκεται πιο κοντά στη Γη και να φωτίζεται πλήρως ο πλανητικός του δίσκος. Έτσι, εμφανίζεται στο μέγιστο της λαμπρότητάς του στον ουρανό.

Τι άλλο μπορείς να παρακολουθήσεις;

Φεβρουάριος: Παρέλαση έξι πλανητών

Στα τέλη Φεβρουαρίου κοίταξε τον ουρανό για να διακρίνεις μια ευθυγράμμιση έξι πλανητών, γνωστή και ως «παρέλαση πλανητών». Ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Κρόνος, ο Δίας, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας θα βρίσκονται συγκεντρωμένοι στην ίδια πλευρά του ουρανού από τη σκοπιά της Γης. Ο Κρόνος, η Αφροδίτη και ο Ερμής θα σχηματίζουν μια συστάδα στον νότιο ουρανό, ενώ ο Δίας θα λάμπει έντονα κοντά στη Σελήνη. Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας δεν θα είναι ορατοί με γυμνό μάτι, θα χρειαστείς κιάλια ή τηλεσκόπιο.

AP Photo/Marco Ugarte

Μάρτιος: Ολική έκλειψη Σελήνης

Να το, λοιπόν, και το Ματωμένο Φεγγάρι. Το πρωί της 3ης Μαρτίου, μια ολική έκλειψη Σελήνης θα χαρίσει στο φεγγάρι απόκοσμες πορτοκαλί και χάλκινες αποχρώσεις. Καθώς η Γη κινείται ανάμεσα στον Ήλιο και τη Σελήνη, η σκιά της καλύπτει πλήρως τη σεληνιακή επιφάνεια. Το ηλιακό φως περνά μέσα από την ατμόσφαιρα της Γης, τα μικρότερα μπλε μήκη κύματος διασκορπίζονται, ενώ τα μεγαλύτερα κόκκινα και πορτοκαλί τη διαπερνούν και φτάνουν στη Σελήνη, δίνοντάς της αυτή τη χαρακτηριστική λάμψη.

Απρίλιος: Λυρίδες

Οι Λυρίδες είναι μια βροχή διαττόντων που εκτείνεται από τις 16 έως τις 26 Απριλίου, με κορύφωση συνήθως γύρω στις 22 του μήνα. Οι διάττοντες φαίνεται να προέρχονται από τον αστερισμό της Λύρας, όμως η πραγματική τους πηγή είναι ο κομήτης Θάτσερ. Η βροχή δημιουργείται καθώς η Γη περνά μέσα από το νέφος συντριμμιών που έχει αφήσει πίσω του ο κομήτης, ο οποίος ολοκληρώνει μία πλήρη τροχιά γύρω από τον Ήλιο περίπου κάθε 415 χρόνια.

AP Photo/Armando Franca

Μάιος: Μπλε πανσέληνος

Η πανσέληνος της 31ης Μαΐου είναι η δεύτερη πανσέληνος του μήνα, ένα φαινόμενο γνωστό ως «μπλε σελήνη» — αν και το όνομα δεν έχει καμία σχέση με το χρώμα της. Επιπλέον, αυτή η πανσέληνος είναι και μικροσελήνη, κάτι που σημαίνει ότι θα φαίνεται λίγο μικρότερη και πιο αμυδρή από το συνηθισμένο. Αυτό συμβαίνει επειδή η Σελήνη θα βρίσκεται κοντά στο απόγειο της τροχιάς της, δηλαδή στο πιο μακρινό σημείο από τη Γη. Η μικροσελήνη αποτελεί το ακριβώς αντίθετο της υπερσελήνης.

Αύγουστος: Ολική έκλειψη Ηλίου και Περσείδες

Στις 12 Αυγούστου, η Σελήνη θα ρίξει τη σκιά της πάνω στον πλανήτη μας για πρώτη φορά μετά τον Απρίλιο του 2024. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες θα βιώσουν μια σχεδόν ολική έκλειψη Ηλίου, ενώ μια μερική έκλειψη θα είναι ορατή και σε περιοχές της Αφρικής, της Ασίας και της Βόρειας Αμερικής. Το φαινόμενο συμβαίνει επειδή η Σελήνη περνά ακριβώς ανάμεσα στον Ήλιο και τη Γη. Παρότι ο Ήλιος είναι περίπου 400 φορές μεγαλύτερος από τη Σελήνη, βρίσκεται και 400 φορές πιο μακριά από τη Γη. Έτσι, τα δύο ουράνια σώματα φαίνονται ίδιου μεγέθους.

Τη νύχτα της 12ης προς 13η Αυγούστου, κάνουν την εμφάνισή τους και οι Περσείδες, ίσως η πιο αγαπημένη βροχή διαττόντων. Το 2026 αναμένεται να εντυπωσιάσουν, καθώς συμπίπτουν με νέα σελήνη και δεν θα υπάρχει ενόχληση από το φως του φεγγαριού. Αυτό το ουράνιο φαινόμενο οφείλεται σε συντρίμμια από τον κομήτη 109P/Swift–Tuttle συγκρούονται με την ατμόσφαιρα της Γης, αφήνοντας συχνά πίσω τους φωτεινά, επίμονα ίχνη.

AP Photo/Robert F. Bukaty

Σεπτέμβριος: Η Αφροδίτη στο μέγιστο της λαμπρότητάς της

Ο Αποσπερίτης, το όνομα της Αφροδίτης όταν εμφανίζεται μετά τη δύση του Ήλιου, αποτελεί το λαμπρότερο αντικείμενο του νυχτερινού ουρανού μετά τη Σελήνη. Όταν εμφανίζεται πριν από την ανατολή, είναι γνωστή ως Αυγερινός. Στις 18 του μήνα, η Αφροδίτη θα φτάσει στη μέγιστη βραδινή λαμπρότητά της για το 2026. Από τη σκοπιά της Γης, περνά από φάσεις όπως η Σελήνη, όμως εμφανίζεται πιο φωτεινή όταν είναι σε φάση ημισελήνου, καθώς τότε βρίσκεται πιο κοντά στη Γη.

Bill Ingalls/NASA via AP

Οκτώβριος, Νοέμβριος, Δεκέμβριος: Βροχές διαττόντων

Το φθινόπωρο και οι αρχές του χειμώνα φέρνουν έναν καταιγισμό μετεωρικών φαινομένων. Οι Ωριωνίδες κορυφώνονται στις 21–22 Οκτωβρίου, προερχόμενες από υπολείμματα του κομήτη του Χάλεϊ. Στις αρχές Νοεμβρίου ακολουθούν οι Λεοντίδες, που οφείλονται στον κομήτη Tempel–Tuttle και φαίνεται να ακτινοβολούν από τον αστερισμό του Λέοντα. Τον Δεκέμβριο, τη σκυτάλη παίρνουν οι Διδυμίδες, μια από τις πιο εντυπωσιακές βροχές, ασυνήθιστη γιατί δεν προέρχεται από κομήτη, αλλά από τα υπολείμματα του αστεροειδούς 3200 Φαέθων.

Η υπερπανσέληνος πίσω από τον Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο, 19 Αυγούστου 2024. AP Photo/Michael Varaklas

Δεκέμβριος: Η κοντινότερη υπερσελήνη της χρονιάς

Ύστερα από έναν χρόνο γεμάτο ουράνια φαινόμενα, το 2026 κλείνει με μια εντυπωσιακή υπερσελήνη στις 23 Δεκεμβρίου. Η πανσέληνος αυτή θα συμβεί στο σημείο όπου η Σελήνη βρίσκεται πιο κοντά στη Γη στην τροχιά της. Θα φαίνεται ελαφρώς μεγαλύτερη και φωτεινότερη από το συνηθισμένο. Μπορεί η διαφορά να μην είναι κραυγαλέα, όμως το φεγγάρι εκείνο το βράδυ δύσκολα θα περάσει απαρατήρητο.