ΔΗΜΗΤΡΑ ΝΙΚΗΤΕΑ: «ΠΑΝΤΑ ΘΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΝΑΣ ΑΝΤΡΑΣ ΠΟΥ ΘΑ ΠΡΟΣΠΑΘΗΣΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΧΙΟΥΜΟΡ ΑΠΟ ΣΕΝΑ»

Μια ειλικρινής συζήτηση με τη Δήμητρα Νικητέα για την παιδική ηλικία, την ψυχική υγεία, τα όρια στην οικογένεια και τη στιγμή που το stand up comedy έγινε για εκείνη απελευθέρωση.

Με τη σόλο παράσταση «Πνίγομαι», με την οποία μας συστήθηκε, η Δήμητρα Νικητέα είχε επιλέξει να μιλήσει απευθείας στο κοινό για ένα επίκαιρο θέμα που μας αφορά όλους: το άγχος και το στρες της σύγχρονης εποχής, που την έπνιγαν κι εκείνη. Χωρίς να κρυφτεί πίσω από ευφυολογήματα και εύκολες ατάκες, έβαλε τα θεμέλια για μια στενή και εγκάρδια σχέση με τους θεατές, η οποία έγινε ακόμη πιο άμεση μέσω της ξεκαρδιστικής παρουσίας της στα social media – που, όπως λέει η ίδια, χρησιμοποιεί μόνο αναγκαστικά.

Φέτος, η νεαρή κωμικός επιστρέφει μαζί με τη Μελίνα Κόλλια στην παράσταση «Καμικάζι», η οποία κάνει ήδη τον γύρο της Ελλάδας, με ένα ακόμη πιο καυστικό κείμενο που εστιάζει σε θέματα φύλου και σεξουαλικής ταυτότητας. Έχοντας καταφέρει να μετατρέψει το stand up comedy σε μέσο επικοινωνίας και κριτικής της κοινωνίας, μας μίλησε ένα μεσημέρι στο κέντρο της Αθήνας για τα δύσκολα παιδικά της χρόνια αλλά και για την απελευθέρωση που ένιωσε την πρώτη φορά που πάτησε το σανίδι της σκηνής.

Η Δήμητρα Νικητέα ήταν «γονεϊκό παιδί»

– Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Είσαι μέλος πολύτεκνης οικογένειας, όπως έχεις πει, και έχεις έναν αδερφό που βρίσκεται στο φάσμα του αυτισμού. Πώς θυμάσαι τα παιδικά σου χρόνια;

Τα παιδικά χρόνια μου είναι πολύ περίεργα, αυτή είναι η σωστή λέξη. Σίγουρα δεν ανήκω σε αυτούς που τα αναπολούν, δεν λέω «αχ, μακάρι να τα ξαναζούσα». Ζούσα μέσα σε ένα κυριολεκτικό χάος, με άλλα τέσσερα αδέρφια και με δύο γονείς που είχαν τη φαεινή ιδέα να κάνουν παιδιά στα είκοσί τους χρόνια. Έτσι ζήσαμε όλοι μαζί την ενηλικίωσή τους, αλλά δεν μπορώ να πω ότι πήγε πολύ καλά όλο αυτό.

Η Δήμητρα Νικητέα στο Πεδίο του Άρεως. Φωτογραφία: Ανδρέας Σιμόπουλος

Δεν γνωρίζω γιατί ήθελαν να σχηματίσουν τόσο μεγάλη οικογένεια, παρόλο που έχω αναρωτηθεί πολλές φορές και έχω θέσει πολλά ανάλογα ερωτήματα. Νομίζω ότι η μητέρα μου είχε ένα αξιακό σύστημα σύμφωνα με το οποίο μια γυναίκα αξίζει μόνο αν είναι μητέρα και έτσι αποφάσισε να γίνει πρωταθλήτρια στο είδος. Ήθελε να γίνει η καλύτερη και τα κατάφερε. Δεν υπολόγισε ίσως τις τεράστιες ευθύνες και τα καθήκοντα που συνεπάγεται μια τέτοια απόφαση.

Βέβαια, εγώ διαφωνώ. Θεωρώ ότι η αξία μιας γυναίκας μετριέται από πολλά και διαφορετικά πράγματα, όχι μόνο από τη μητρότητα. Κυρίως γιατί είναι άνθρωπος και όχι μόνο ένα 3D printer. Σχετικά με τον πατέρα μου, νομίζω πως έως και τώρα δεν έχει καταλάβει τίποτα.

– Εσύ ήσουν το μεσαίο παιδί, λίγο ή πολύ το «αόρατο παιδί», όπως λένε.

Ήμουν το αόρατο παιδί, το παιδί των διπλών στάνταρ δηλαδή, με υποχρεώσεις μεγάλου και δικαιώματα μικρού. Σίγουρα είχα αναλάβει πολλές ευθύνες, γιατί οι γονείς μου χώρισαν από ένα σημείο κι έπειτα, και ο επόμενος αδερφός μου βρίσκεται στο φάσμα του αυτισμού, οπότε εγώ θεώρησα ότι έπρεπε να βοηθήσω μπροστά σε αυτό το βουνό ευθυνών και να κάνω το χρέος μου. Δεν λυπήθηκα όμως με το διαζύγιο.

«ΣΗΜΕΡΑ ΟΛΟ ΜΑΣ ΤΟ ΕΙΝΑΙ ΠΕΡΙΣΤΡΕΦΕΤΑΙ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟ ΕΓΩ, ΠΩΣ ΕΓΩ ΘΑ ΦΤΑΣΩ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ, ΠΩΣ ΕΓΩ ΘΑ ΒΓΑΛΩ ΠΟΛΛΑ ΧΡΗΜΑΤΑ. ΚΑΤΙ ΠΟΥ ΘΕΩΡΩ ΑΠΟΚΥΗΜΑ ΤΟΥ ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΥ».

Ο πατέρας μου ήταν ένας βίαιος άνθρωπος, γι’ αυτό ουσιαστικά χάρηκα όταν συνέβη ο χωρισμός. Επικρατούσε τέτοιο εκμηδενιστικό κλίμα στο σπίτι για μένα, που δεν μου άφηνε περιθώριο να σκεφτώ. Είναι το βασικό που θυμάμαι από αυτόν.

Ήμουν δώδεκα χρονών όταν χώρισαν, έτσι ανέλαβα και τον ρόλο του γονέα – με το γνωστό parentification. Όλο αυτό δεν ήταν ευχάριστο και δεν μου ανέπτυξε κάποια κωμική οδό, αλλά μου έμαθε από πολύ νωρίς κάτι σημαντικό: να φεύγω από το εγώ και να μπαίνω στο εμείς. Σε εκείνη την ηλικία δεν ξέρω κατά πόσο ήταν χρήσιμο, αλλά τώρα αντιλαμβάνομαι ότι ένας ενήλικας είναι ωραίο να εργάζεται σε κάποιο ρόλο φροντιστή.

Σήμερα όλο μας το είναι περιστρέφεται γύρω από το εγώ, πώς εγώ θα φτάσω στην κορυφή, πώς εγώ θα βγάλω πολλά χρήματα. Κάτι που θεωρώ αποκύημα του νεοφιλελευθερισμού. Σε μένα, η αποστολή της φροντίδας έτυχε πολύ νωρίς. Ήδη από τα 7–8, το εγώ μου δεν υπήρχε. Οι προσωπικές μου ανάγκες δεν είχαν χώρο να εκφραστούν, γιατί κάθε φορά που ξεμύτιζαν σκεφτόμουν ότι θα ήμουν εγωκεντρική αν τις διεκδικούσα, εφόσον υπήρχε στο σπίτι ένα άτομο με αναπηρία. Το αποτέλεσμα ήταν ότι τις κατέπνιγα.

– Στην ευαίσθητη εφηβεία τι συνέβη με αυτή την καταπίεση των αναγκών;

Τότε επικράτησε μπέρδεμα, γιατί είχα έντονο θυμό μέσα μου χωρίς να ξέρω γιατί υπήρχε. Δεν τον εξέφραζα επίσης με τον σωστό τρόπο, δεν ξεσπούσα π.χ. στους γονείς μου, που θα ήταν ένας σωστός δέκτης, αλλά έκανα escapism στο διαδίκτυο. Είχα φτιάξει δηλαδή ένα ψεύτικο προφίλ στα social media, μέσα από το οποίο έγραφα διάφορες κριτικές για ό,τι έβλεπα γύρω μου.

«ΤΩΡΑ ΝΙΩΘΩ ΠΙΟ ΑΝΟΙΧΤΗ, ΠΙΟ ΕΤΟΙΜΗ ΝΑ ΑΚΟΥΣΩ ΚΑΙ ΝΑ ΔΩΣΩ. ΞΕΧΩΡΙΖΩ ΠΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ. ΓΝΩΡΙΖΩ ΠΛΕΟΝ ΟΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΛΕΣ ΜΙΑ ΕΝΙΑΙΑ ΦΟΡΜΑ».

Είχα επιτακτική ανάγκη για έναν σύμβουλο ψυχικής υγείας εκείνη την περίοδο, αλλά αυτή η δυνατότητα δεν υπήρχε. Και ενώ στην εφηβεία νιώθει κανείς τα πρώτα σκιρτήματα και την ανάγκη για μια ερωτική σχέση, εγώ είχα εντελώς αποτρεπτική διάθεση απέναντι στο άλλο φύλο. Δεν ήθελα να φαίνομαι καθόλου, ήθελα να κρύβομαι, να μην υπάρχω. Ήταν μια κανονική απόδραση όλο αυτό για μένα.

Η Δήμητρα Νικητέα δεν είχε το θάρρος να είναι αστεία

– Η κωμωδία, που περιλαμβάνει τόσο έντονη έκθεση, πώς προέκυψε στα 17;

Η κωμωδία ή, καλύτερα, το χιούμορ ήταν για μένα μια άμυνα και τρόπος αυτοπαρουσίασης. Ακόμη και με τις φίλες μου πέρασα μια τάση αυτοκαταστροφής της εικόνας μου προκειμένου να είμαι ο κλόουν της παρέας.

Έμπαινα στην ομάδα κάνοντας πως πέφτω, φορώντας πολλά ρούχα, κόβοντας λάθος τα μαλλιά μου, διακωμωδώντας τις σχέσεις τους. Δεν είχα όμως το θάρρος να είμαι αστείος άνθρωπος. Η κωμωδία προέκυψε επειδή είχα αναπτύξει έντονη κριτική και χιουμοριστική διάθεση και είχα κάνει προσθήκη στους φίλους των socials όλους τους κωμικούς που γνώριζα. Κάποια στιγμή ένας από αυτούς με ενθάρρυνε να συγκεντρώσω το υλικό μου και να το παρουσιάσω για πέντε λεπτά.

Αυτή ήταν η πρώτη φορά που εισέπραττα μια επιβράβευση για κάτι που είχα κάνει. Ήταν μια εντελώς νέα εμπειρία για μένα. Έτσι απέκτησα το θάρρος να δοκιμάσω να κάνω το άλμα. Το άγχος ήταν τεράστιο. Τώρα αναρωτιέμαι πώς το τόλμησα. Ευτυχώς πήγε καλά, το κοινό με δέχτηκε και ένιωσα πολύ όμορφα. Μου άνοιξε έτσι η διαδρομή. Αν δεν πήγαινε καλά, ξέρω σήμερα ότι δεν θα συνέχιζα.

«ΣΤΗ ΣΚΗΝΗ ΕΙΣΑΙ ΟΛΟΜΟΝΑΧΟΣ, ΕΣΥ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΜΕ ΕΝΑ ΜΙΚΡΟΦΩΝΟ. ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ ΝΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΕΙΣ ΤΗ ΣΙΩΠΗ, ΤΗΝ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΗΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑ, ΤΟ ΕΚΤΟΣ ΣΚΗΝΗΣ, ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΣΤΟ ΟΠΟΙΟ ΘΑ ΕΠΙΣΤΡΕΨΕΙΣ».

Αλλά και η συνέχεια δεν ήταν εύκολη. Ξεκίνησα να πηγαίνω στα open mic, αλλά είχα παράλληλα υποχρεώσεις στο σχολείο και τα φροντιστήρια και η μητέρα μου δεν ήταν ιδιαίτερα υποστηρικτική. Για καιρό δεν πίστευε ότι εργαζόμουν σε κάτι τέτοιο, δεν μπορούσε να το φανταστεί γνωρίζοντας πόσο κλειστή ήμουν ως άνθρωπος. Θεωρούσε ότι απλώς βγαίνω με τους φίλους μου.

– Ήταν μια αρκετά στενάχωρη αρχή, κατά μία έννοια.

Ναι, αλλά δεν τα παράτησα. Χρειάστηκε τότε να δουλέψω πολύ με τον εαυτό μου, γιατί η έκθεση είναι κάτι πολύ απαιτητικό. Πρέπει να ξέρεις ποιος είσαι πάνω κάτω, να έχεις σταθερές. Εκείνη την περίοδο, αν ερχόταν ένας συνάδελφος και μου έλεγε να κάνω κάτι, εγώ θα τον άκουγα τυφλά γιατί δεν είχα προσωπική ταυτότητα. Ήμουν 18 ετών, με πολύ διαλυμένο καθρέφτη. Γι’ αυτό δεν προτείνω σε άλλα παιδιά να ξεκινήσουν από νωρίς.

«ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΑ ΕΙΧΑ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΜΕΝΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. ΤΩΡΑ Η ΚΑΣΕΤΑ ΞΑΝΑΓΡΑΦΕΙ ΑΛΛΙΩΣ».

Στη σκηνή είσαι ολομόναχος. Δεν σε προστατεύει μια ορχήστρα ή κάποιος άλλος ηθοποιός. Είσαι εσύ και το κοινό με ένα μικρόφωνο, πρέπει να ξέρεις να διαχειριστείς τη σιωπή, την αποτυχία, την επιτυχία, το εκτός σκηνής, το σπίτι στο οποίο θα επιστρέψεις. Απαιτείται να έχεις μηχανισμούς γείωσης και κάποιους καλούς φίλους που θα σου λένε αλήθεια, όχι αυλοκόλακες ή άτομα που θέλουν να σε αποθαρρύνουν.

– Βρήκες αργότερα κάποιον ψυχολόγο;

Στο λύκειο έκανα μια προσπάθεια να μιλήσω στην κοινωνική λειτουργό, αλλά αυτό απαιτούσε την ενημέρωση του διευθυντή και των γονέων. Η μητέρα μου δεν ήταν υποστηρικτική και έτσι κάθε προσπάθεια μου γυρνούσε μπούμερανγκ. Άργησα πολύ να ξαναμιλήσω για κάτι τέτοιο.

Αργότερα λίγο, στα 19–20 ξαναβρέθηκα σε θεραπευτικό πλαίσιο, αλλά δεν είχα εγώ συνέπεια στη σχέση με τον ψυχοθεραπευτή μου. Τώρα βρίσκομαι σε φάση που μπορώ να ανοιχτώ και να διαμορφώσω μια σχέση εμπιστοσύνης. Παλαιότερα είχα μια διαστρεβλωμένη θεώρηση της πραγματικότητας. Τώρα η κασέτα ξαναγράφει αλλιώς.

Η Δήμητρα Νικητέα και η «κουλτούρα της θεραπείας»

– Έχεις διαγνωστεί με κάποια ψυχική νόσο;

Έχω διαγνωστεί με κατάθλιψη και γενικευμένη αγχώδη διαταραχή και έχω περάσει φάσεις στις οποίες δυσκολευόμουν ακόμη και να σηκωθώ από το κρεβάτι. Σήμερα ευτυχώς ζω χωρίς φάρμακα, συνυπάρχω απλώς με την κατάστασή μου. Χτίζω την αυτοθεώρηση, την αυτοεικόνα και την αυτοπεποίθησή μου. Τώρα νιώθω πιο ανοιχτή, πιο έτοιμη να ακούσω και να δώσω. Ξεχωρίζω πια τις σχέσεις. Γνωρίζω πλέον ότι δεν είναι όλες μια ενιαία φόρμα.

Είχα επίσης πολλές φοβίες και είμαι βέβαιη ότι αν δεν είχα κάνει stand-up δεν θα είχα μάθει τόσο καλά τον εαυτό μου. Αν είχα ασχοληθεί π.χ. με τη γραφιστική, μπορεί να περίμενα την αλληλεπίδραση σε μία ερωτική σχέση με κάποιο άλλο άτομο για να καταλάβω καλύτερα εμένα. Και μάλλον έτσι θα έκανε κύκλο το τραύμα.

Τώρα, με την επεξεργασία κάθε παράστασης με μαθαίνω καλύτερα κάθε μέρα. Συχνά τυχαίνει να πονάω πολύ με κάτι. Γιατί με πόνεσε όμως αυτό; Πρέπει να το αναλύσω διεξοδικά και ευτυχώς έχω τον χρόνο να το κάνω. Είναι μια εκλαϊκευμένη φιλοσοφία που προκύπτει από το ιστορικό μου.

«Η ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΓΕΝΙΑ ΟΤΑΝ ΑΚΟΥΕΙ ΟΤΙ ΕΧΩ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΝΤΙΔΡΑ ΣΑΝ ΝΑ ΤΟΥΣ ΕΙΠΑ ΟΤΙ ΕΧΩ ΑΓΟΡΑΣΕΙ ΚΑΙΝΟΥΡΙΟ ΦΟΡΕΜΑ ΜΕ ΠΑΓΙΕΤΕΣ».

– Δεν είναι δύσκολο να κρατάς ισορροπίες ανάμεσα στην αυτοανάλυση και την ομφαλοσκόπηση;

Ναι, η τόση ενασχόληση με τον εαυτό σου είναι δείγμα της Gen Z γενιάς αλλά και όχι μόνο. Πιστεύω πως βρισκόμαστε και στην κουλτούρα της θεραπείας (life coach, εύκολα τιπ αυτοφροντίδας), που ενισχύει το ατομικό βίωμα per se και αποθαρρύνει τη συζήτηση του συλλογικού τραύματος ως απότοκο της καπιταλιστικής κουλτούρας.

Αντίθετα, οι Gen X καλλιτέχνες μιλούσαν για πιο ουμανιστικά θέματα. Βέβαια, τα ναρκωτικά ήταν στο Θεό, η αυτοκριτική μειωμένη στα κείμενα ή τραγούδια τους, και μαθαίναμε πράγματα για αυτούς μετά το τέλος τους. Προσωπικά, προσπαθώ στη γραφή μου να ξεκινάω από το εγώ και να καταλήγω στο ευρύτερο σύνολο.

Ακόμη και οι σχέσεις με την οικογένεια έχουν αλλάξει τελευταία. Έχω βάλει τα όριά μου, όσο αστείος και να είναι ο όρος. Παλιά είχα έναν ενοχικό δεσμό με τη μητέρα και τον αδερφό μου. Πίστευα ότι έπρεπε να γίνω γιατρός για να τον θεραπεύσω. Πλέον μπορώ να θεωρηθώ έως και κυνική.

«ΜΕ ΤΟ ΑΝΤΡΙΚΟ ΦΥΛΟ ΕΧΩ ΠΕΡΙΕΡΓΗ ΣΧΕΣΗ. ΜΙΛΑΩ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ. ΔΕΝ ΜΕ ΕΧΟΥΝ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΝ».

Διαπίστωσα με τον καιρό ότι βασικές έννοιες, όπως η έννοια του χρόνου και του προγράμματος, έχουν άλλες σημασίες πια για μένα. Χρησιμοποιεί κανείς και τη λογική του, βέβαια. Πώς θα προχωρήσει η ζωή σου αν συνεχίσεις να ζεις για τους άλλους, χωρίς καμία ελευθερία; Έχω δει ανθρώπους που έφυγαν νέοι από τη ζωή επειδή μπορεί να ήταν gay και να το είπαν, να ξέσπασε ένας χαμός και να απομονώθηκαν πάλι σπίτι τους. Φυσικά, δεν οικειοποιούμαι το τραύμα ενός gay, αλλά σίγουρα δεν θέλω να ζήσω έτσι. Και αυτό βοηθάει πολύ στη σκηνή, γιατί όταν γράφεις με δεσμά και υψηλά πρέπει, ή εμφανίζεσαι με φωνές «είσαι λάθος» από πίσω σου, αυτό δεν αποδίδει. Υποτίθεται ότι κάνω αυτό που κάνω για να γίνουμε πιο ελεύθεροι στο πλαίσιο που μπορούμε.

Η Δήμητρα Νικητέα πίσω από τις παραστάσεις

– Η παράσταση «Πνίγομαι» είχε ως θέμα το άγχος και τις φοβίες που ανέφερες. Πόσο εύκολο είναι να βάλει κανείς χιούμορ σε κάτι τόσο τραυματικό;

Νομίζω ότι ήταν σωστό να πω την αλήθεια, να συστηθώ ως αυτή που είμαι. Σκέφτηκα ότι σίγουρα δεν έχω το μονοπώλιο σε αυτά τα θέματα, οπότε πίστεψα ότι ο κόσμος θα ταυτιστεί και θα διακρίνει και μια ευαλωτότητα πάνω μου – πράγμα που δεν εκφράζει τους άνδρες κωμικούς 30+, οι οποίοι εμφανίζονται με θάρρος και παρρησία στη σκηνή. Με το «Πνίγομαι» ξόρκισα το άγχος μου, ή μάλλον τη φωνή που αναζητά την αποδοχή 100%, και αυτό ήταν εντυπωσιακό ως αποτέλεσμα.

Η νέα παράσταση «Καμικάζι» είναι αφιερωμένη στην κριτική που έχω δεχτεί ως γυναίκα, ούσα καταθλιπτική και με τις συγκεκριμένες πολιτικές απόψεις. Πολλοί άντρες ειδικά αντιδρούν αρνητικά σε αυτό το θέμα και αυτό μεταφέρεται στο κείμενο. Διαγενεακά, δηλαδή, στο θέμα της ψυχικής υγείας οι αντιδράσεις είναι πολύ διαφορετικές. Η δική μου γενιά όταν ακούει ότι έχω κατάθλιψη αντιδρά σαν να τους είπα ότι έχω αγοράσει καινούριο φόρεμα με παγιέτες, «Αγαπώ, όπως εγώ». Αντίθετα, οι boomer άντρες αντιδρούν διαφορετικά: «Όλοι είχαμε τότε κατάθλιψη, πάθαμε τίποτα;»

«ΤΟ ΣΩΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΣ ΟΤΑΝ ΠΑΙΡΝΕΙΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ. ΟΤΑΝ ΕΝΑΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ ΠΡΟΧΩΡΑ ΣΕ ΑΥΤΟΚΡΙΤΙΚΗ, ΤΟ ΣΕΒΟΜΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ, ΟΤΑΝ ΟΜΟΛΟΓΕΙ ΤΑ ΛΑΘΗ ΤΟΥ ΤΟ ΘΕΩΡΩ ΑΞΙΕΠΑΙΝΟ».

Οι γυναίκες της Gen X, πάλι, με ενθαρρύνουν πολύ, ασκούν γυναικεία ενδυνάμωση, κάτι το οποίο βρίσκω πολύ όμορφο. Διαφορά μεταξύ των φύλων όμως έχω παρατηρήσει και κατά τη διάρκεια της παράστασης. Για παράδειγμα, πάντα θα υπάρχει ένας άντρας που θα πεταχτεί και θα προσπαθήσει να κάνει καλύτερο χιούμορ από σένα. Στατιστικά συμβαίνει πάρα πολύ συχνά. Γενικά πολλοί άντρες παίρνουν πολύ προσωπικά τα αστεία που γίνονται και μιλάνε για αντίστροφο σεξισμό. Αντίθετα, έχω δει πολύ συχνά τις γυναίκες στα ζευγάρια στραμμένες εντελώς στον σύντροφο, να τον παρηγορούν, να του χαϊδεύουν το μπράτσο ή το πόδι προσπαθώντας να τον κάνουν να νιώσει καλύτερα. Για το Θεό, κωμωδία είναι.

– Το μεγάλο παράπονο του σύγχρονου άντρα: δεν μπορούν να φλερτάρουν πια με το #MeToo, γιατί όλα θεωρούνται παρενόχληση.

Αυτό είναι το χειρότερό μου. Δεν έχουν πάρει γραμμή τι συμβαίνει. Πόσες γυναίκες και θηλυκότητες έχουν δολοφονηθεί και κακοποιηθεί. Πόσες γυναίκες αμφισβητούνται, πληρώνονται λιγότερο για την ίδια δουλειά. Δεν πιάνω καν τις γυναίκες σε αυστηρό θεοκρατικό καθεστώς.

Εδώ απουσιάζει η τεχνοκρατική τους ματιά και δεν συγκινούνται από τα στατιστικά. Γενικά εγώ με το αντρικό φύλο έχω περίεργη σχέση. Μιλάω για την πλειοψηφία. Δεν με έχουν καταλάβει και δεν θέλουν. Θεωρώ δηλαδή ότι η οπτική τους χαρακτηρίζεται είτε από την αντικειμενοποίηση της γυναίκας και την κυριαρχία σε αυτήν, είτε από τη διάθεση εκπαίδευσής της, δηλαδή πατέρας. Άνιση σχέση σε κάθε περίπτωση. Ιδίως αν είσαι φτωχή γυναίκα. Τουλάχιστον κάποιες προβληματικές συμπεριφορές που βίωσα εγώ σε προσωπικό επίπεδο αποδείχθηκαν χρήσιμες γιατί έγιναν κείμενο.

«ΟΣΟ ΓΙΝΟΜΑΣΤΕ ΠΙΟ ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΚΑΙ ΔΙΝΟΥΜΕ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΣΤΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ ΒΙΩΜΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ ΤΡΟΠΟ ΣΚΕΨΗΣ, ΤΟ STAND UP ΘΑ ΑΝΘΙΖΕΙ ΟΛΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ».

Οι γυναίκες ιστορικά έχουν περάσει τόσα πολλά, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι και η γυναίκα δεν μπορεί να παίξει τον ρόλο του θύτη. Απλώς στατιστικά έχει αποδειχθεί ότι δεν σου αφαιρεί τη ζωή τόσο συχνά. Δεν θα ήθελα όμως να κάνω μια κωμωδία-αφήγημα που να στηρίζεται στο πώς να διεκδικήσει κανείς έναν άντρα. Δηλαδή, ενώ είμαι γυναίκα να κάνω male-centered κωμωδία. Δεν θέλω να αναλάβω και τον ρόλο του δικαστή, βέβαια. Εγώ απλώς προσπαθώ να αποτυπώσω μια πραγματικότητα. Την πραγματικότητά μου με το βίωμα που έχω αυτή τη στιγμή.

Τα όρια του stand-up

– Έχεις ως κανόνα την προστασία της ιδιωτικότητας.

Ναι, οπωσδήποτε. Δεν ξέρω αν αυτό θα αλλάξει στο μέλλον, αλλά την οικογένειά μου στις παραστάσεις την προστατεύω, δεν θέλω να την εκθέτω. Έως τώρα έχω πει λάιτ και συμβατικά προβλήματα σε σχέση με το τι έχω ζήσει. Στην Αμερική, το stand-up λειτουργεί σαν την οικογένεια Kardashian, τίποτα δεν παραμένει ιδιωτικό. Αυτό έχει, ωστόσο, ένα θετικό: Όλα τα θέματα έρχονται στο προσκήνιο, μαθαίνουμε την αλήθεια και διδασκόμαστε να μιλάμε για αυτήν. Απλώς νιώθω ότι η υπερδημοσίευση στιγμών σε κάνει να μην έχεις χρόνο για προσωπική σχέση.

Εάν εγώ, για παράδειγμα, αναπαρήγαγα συνεχώς τα τεκταινόμενα, δεν θα είχα χρόνο για τίποτα άλλο. Είναι χάσιμο χρόνου και ένα ξέσπασμα μη δημιουργικό. Το σωστό κείμενο το γράφεις όταν παίρνεις απόσταση από το συναίσθημα. Δεν μου αρέσει και η κωμωδία στην οποία ο κωμικός είναι μονίμως το θύμα. Όταν ένας καλλιτέχνης προχωρά σε αυτοκριτική, το σέβομαι πραγματικά, όταν ομολογεί τα λάθη του το θεωρώ αξιέπαινο.

– Στο μέλλον θα ήθελες να ασχοληθείς με τον κινηματογράφο και την τηλεόραση;

Αν είναι να μπω σε ένα φορμάτ που υπακούει στη συντηρητική διάθεση της τηλεόρασης και στον στιλιζαρισμένο ρόλο της γυναίκας που επικρατεί, όχι. Αν το ήθελα, θα είχα άλλη διαδρομή. Το θέατρο και ο κινηματογράφος με ενδιαφέρουν περισσότερο. Αν μπορούσα δηλαδή να βοηθήσω στη σεναριακή επιμέλεια ενός έργου, θα έσπευδα, χωρίς να εκτεθώ και πάλι στη σκηνή.

Το σκέφτηκα ακόμη να πάω σε κάποια δραματική σχολή για να εκπαιδευτώ στην τοποθέτηση φωνής και τη σκηνική παρουσία, που είναι το αδύναμο σημείο μου. Σίγουρα σκοπεύω να το κάνω. Γενικά, θα ήθελα να σπουδάσω.

«ΩΣ ΚΟΙΝΟ, ΩΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ, ΨΑΧΝΩ ΠΛΕΟΝ ΣΤΟ STAND UP ΚΑΤΙ ΝΑ ΜΕ ΕΜΠΝΕΕΙ. ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΑΝΟΙΧΤΟ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ, ΘΑ ΥΠΑΡΞΕΙ ΚΑΙ ΠΡΟΟΔΟΣ».

– Στην Ελλάδα πώς βλέπεις να διαμορφώνεται το stand up;

Είναι πολύ νωρίς και νωπά τα πράγματα. Πιστεύω ότι όσο γινόμαστε πιο ανοιχτοί και δίνουμε ευκαιρίες στο διαφορετικό βίωμα και τον διαφορετικό τρόπο σκέψης, το stand up θα ανθίζει όλο και περισσότερο. Είχε πολλά στεγανά η φόρμα όταν πρωτομπήκα στον χώρο. Φαντάζομαι για να οριοθετηθεί από διάφορες παρελθοντικές συγχύσεις του κόσμου προ ίντερνετ και προ Netflix, του τύπου «Α, stand up comedy, αυτό που σε βρίζουν» ή «Αααα, κατάλαβα, σάτιρα δηλαδή!»

Είχε και πολύ συντηρητισμό και λαγνεία προς την basic τεχνική. Όλα αυτά δεν εξυπηρέτησαν ποτέ την τέχνη, μόνο τον έμπορα. Που είναι και αυτό δίκαιο. Απλά να έχουμε την συνείδηση να λέμε «το κάνω για να αγοράσω ένα σπίτι» και όχι να στεκόμαστε στην πλώρη και να λέμε με βλέμμα Κολόμβου «Φέρνω το stand up στην Ελλάδα».

Ως κοινό, ως καταναλωτής, ψάχνω πλέον κάτι να με εμπνέει. Αν είναι ανοιχτό το πλαίσιο και μπουν μέσα άνθρωποι που δεν είναι απαραίτητα αστείοι ή δεν έχουν την ανάγκη να κρατάνε μικρόφωνο, αλλά ασχολούνται με το πεδίο της τέχνης και μάθουν αργότερα να γράφουν, θα υπάρξει και πρόοδος.