ΚΩΣΤΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΓΛΟΥ: «Η ΑΓΑΠΗ ΧΩΡΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΠΑΥΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΑΓΑΠΗ»

Ο Κώστας Φιλίππογλου σκηνοθετεί το υπαρξιακό θρίλερ «Εσύ και τα σύννεφά σου», παρουσιάζοντας μια ιστορία εγκλεισμού, αγάπης και φόβου.

Δύο αδελφές, αποκομμένες από τον έξω κόσμο και εγκλωβισμένες σε ένα σπίτι, ζουν μέσα σε έναν φαύλο κύκλο εγκλεισμού, ψυχικής ασθένειας και θρησκευτικού παροξυσμού. Το σπίτι μετατρέπεται ταυτόχρονα σε καταφύγιο και φυλακή, γεμάτο ταριχευμένα ζώα. Καθώς η πραγματικότητα διαλύεται, η βία εισβάλλει: φόνοι, ενοχές, απωθημένες επιθυμίες και ασφυκτική σεξουαλική καταπίεση συνθέτουν ένα σκοτεινό σύμπαν, όπου η αγάπη και η πίστη αποκτούν επικίνδυνες διαστάσεις και μετατρέπονται σε δεσμά.

Γραμμένο το 1971, το Εσύ και τα σύννεφά σου του Έρικ Βέστφαλ μοιάζει με ένα θεατρικό όνειρο που σταδιακά μετατρέπεται σε εφιάλτη. Παρουσιάστηκε αρχικά στο Théâtre de l’Athénée σε σκηνοθεσία του Roland Monod και παραμένει μέχρι σήμερα ανατριχιαστικά επίκαιρο, καθώς αποτελεί μια υπενθύμιση ότι ο μεγαλύτερος εγκλεισμός δεν αφορά τοίχους και συρματοπλέγματα, αλλά είναι εσωτερικός, αφορά το μυαλό και την ψυχή μας.

Ο Κώστας Φιλίππογλου σκηνοθετεί την ομάδα ΒίΔα στο Θέατρο ΜΕΤΣ και υποδύεται τον Ζομπρόβιτς, τον άνθρωπο που όλοι εμπιστεύονται και τα κάνει όλα λάθος, τον ζωολόγο που δεν έχει ιδέα από ανθρώπους, το σύμβολο της άχρηστης πατρικής συμβουλής.

Στη συζήτησή μας, μιλά για τον φόβο, την απομόνωση και τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στην αγάπη και τον έλεγχο.

Ο Κώστας Φιλίππογλου.

– Το Εσύ και τα σύννεφά σου γράφτηκε το 1971, σε μια εποχή συλλογικής αγωνίας. Τι σε έκανε να νιώσεις ότι αυτό το έργο μιλάει στο σήμερα;

Το γεγονός ότι μιλά για τον φόβο της κατάρρευσης. Το 1971 αυτός ο φόβος είχε πολιτικό και υπαρξιακό πρόσημο. Σήμερα, είναι εσωτερικευμένος. Ζούμε μέσα σε μια διαρκή αγωνία, μια ανάγκη να προστατευτούμε από τον κόσμο και να ελέγξουμε το απρόβλεπτο. Το έργο μιλά ακριβώς γι’ αυτή τη στιγμή που ο άνθρωπος, για να αντέξει, χτίζει ένα σύμπαν απομόνωσης και τελικά εγκλωβίζεται μέσα του.

– Η παράσταση χαρακτηρίζεται ως «κωμικό υπαρξιακό θρίλερ». Ποια είναι η στιγμή που το γέλιο «παγώνει» πιο απότομα για τον θεατή;

Είναι η στιγμή που ο θεατής συνειδητοποιεί ότι αυτό που του φάνηκε αστείο και γελούσε δεν είναι «οι άλλοι», αλλά ο ίδιος. Όταν καταλαβαίνει ότι το αστείο είναι ένας μηχανισμός που όλοι χρησιμοποιούμε. Όταν η υπερβολή, η φαινομενική αθωότητα και η κωμικότητα μετατρέπονται ξαφνικά σε ανάγκη ελέγχου και επιβολής. Εκεί το γέλιο σταματά, γιατί αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας.

Στην παράσταση «Εσύ και τα σύννεφά σου» παίζουν οι Γιάννης Βαρβαρέσος, Βίκυ Καλπάκα, Δάφνη Καφετζή, Κώστας Φιλίππογλου. Φωτογραφία: Αποστόλης Κουτσιανικούλης

– Οι δύο αδελφές ζουν αποκομμένες από τον έξω κόσμο. Πιστεύεις ότι ο σύγχρονος άνθρωπος ζει περισσότερο απομονωμένος σήμερα παρά 50 χρόνια πριν;

Ναι, αλλά την απομόνωση τη βιώνουμε σήμερα με τρόπο διαφορετικό. Το 1971 η απομόνωση ήταν συχνά αποτέλεσμα φόβου ή συνθηκών. Σήμερα, είναι πολλές φορές επιλογή ή τουλάχιστον έτσι τη βαφτίζουμε. Είμαστε διαρκώς συνδεδεμένοι, μιλάμε με μηνύματα, χρησιμοποιούμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παρά τη σύνδεσή μας, όμως, γινόμαστε όλο και πιο μόνοι. Το έργο φωτίζει ακριβώς αυτή την αντίφαση.

– Το σπίτι στο Εσύ και τα σύννεφά σου λειτουργεί ταυτόχρονα ως καταφύγιο και ως φυλακή. Υπάρχει για σένα ένα σημείο όπου η ασφάλεια αρχίζει να γίνεται επικίνδυνη;

Είναι το σημείο όπου η ασφάλεια παύει να είναι επιλογή και γίνεται κανόνας. Όταν το «καταφύγιο» δεν επιτρέπει ρωγμές, ερωτήσεις και αμφιβολίες, τότε η ασφάλεια μετατρέπεται σε φυλακή και η φροντίδα σε έλεγχο.

ΟΤΑΝ ΤΟ «ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ» ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ ΡΩΓΜΕΣ, ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΜΦΙΒΟΛΙΕΣ, ΤΟΤΕ Η ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΜΕΤΑΤΡΕΠΕΤΑΙ ΣΕ ΦΥΛΑΚΗ ΚΑΙ Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΕ ΕΛΕΓΧΟ.

– Η πίστη και η αγάπη στο Εσύ και τα σύννεφά σου μετατρέπονται σε δεσμά. Τι είναι αυτό που κάνει τα πιο «αγνά» συναισθήματα βίαια;

Όταν τα θετικά αυτά συναισθήματα αποκόπτονται από την ελευθερία του άλλου, τότε παύουν να είναι «αγνά». Η πίστη και η αγάπη γίνονται βίαιες τη στιγμή που τα άτομα που τις προσφέρουν διεκδικούν αποκλειστικότητα, απόλυτη αφοσίωση και υπακοή, τη στιγμή που δεν αντέχουν την απώλεια ή την αμφισβήτηση.

– Υπάρχει κάτι από τους φόβους ή τις εμμονές των ηρώων που αναγνώρισες στον εαυτό σου;

Αναγνώρισα τον φόβο της απώλειας ελέγχου και την ανάγκη να προστατεύσω αυτό που αγαπώ, ακόμη κι όταν αυτό το «προστατεύσω» γίνεται ασφυκτικό. Νομίζω πως εκεί βρίσκεται και η δύναμη του έργου: δεν μας επιτρέπει να σταθούμε απέναντι με ασφάλεια.

Φωτογραφία: Αποστόλης Κουτσιανικούλης

– Μετά από αυτή την παράσταση, νιώθεις ότι έχει αλλάξει κάτι στον τρόπο που βλέπεις την πίστη, την αγάπη ή τον έλεγχο;

Η αλήθεια είναι ότι η παράσταση αυτή με έκανε πιο καχύποπτο απέναντι στις βεβαιότητες και πιο προσεκτικό απέναντι στην ανάγκη μου να «ξέρω τι είναι καλύτερο» για τον άλλον. Η παράσταση, για μένα, είναι μια υπενθύμιση ότι η αγάπη χωρίς ελευθερία παύει να είναι αγάπη.

 Η παράσταση «Εσύ και τα σύννεφά σου» παίζεται στο Θέατρο ΜΕΤΣ, Αιδεσίου 19–23. Κλείσε εισιτήρια online.