ΜΑΡΤΥΡΙΑ: Η ΜΑΤΙΝΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΕΧΑΣΕ ΤΟΝ ΓΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΑΛΛΑ Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ ΔΕΝ ΣΤΑΜΑΤΑ

Μπορεί η απώλεια του παιδιού σου από καρκίνο να σε κινητοποιήσει να αγωνίζεσαι για άλλα παιδιά; Ναι, όταν το παιδί αυτό είναι ο Αλέξανδρος και μητέρα του η Ματίνα Κυριάκου.

«Ο Θεούλης τον πήρε κοντά του στην καλύτερη στιγμή του, ξέρει αυτός», της είπε πρόσφατα μια γνωστή της και κυριολεκτική την εξόργισε. Το συμβάν αυτό, που έλαβε χώρα στο σούπερ μάρκετ της γειτονιάς της, ήταν από τα πρώτα που μου περιέγραψε η Ματίνα Κυριάκου στην κουβέντα μας και από αυτό θέλω να ξεκινήσω να σου μιλώ για εκείνη. Γιατί αν δεν βρεις το κουράγιο να διαβάσεις αυτή τη συνέντευξη μέχρι το τέλος, θέλω τουλάχιστον να κρατήσεις ότι αν δεν ξέρεις τι να πεις σε έναν γονιό που έχει χάσει το παιδί του από καρκίνο, είναι προτιμότερο να μην πεις τίποτα.

Η συνθήκη αυτή ούτε εξηγείται ούτε δικαιολογείται, είτε με όρους θεϊκούς είτε με ανθρώπινους. Η συνθήκη αυτή είναι παρά φύσιν, ξεπερνά κάθε πίστη και κάθε λογική. Είναι άδικη, είναι λάθος και είναι αδύνατον να διορθωθεί, ακόμα κι αν μεσολαβήσουν όλοι οι θεοί που επικαλέστηκε ποτέ η ανθρωπότητα.

Δυστυχώς, όμως, δεν έχουμε μάθει να μιλάμε σωστά στους ανθρώπους για το πένθος και την απώλειά τους, ειδικά για τη βαρύτερη που υπάρχει. Οπότε, αν έχει ένα νόημα το να καταπιανόμαστε εμείς οι δημοσιογράφοι με την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου της Παιδικής Ηλικίας, αυτό δεν είναι άλλο από το να τους ακούσουμε: να ακούσουμε τι χρειάζονται από εμάς οι άνθρωποι που έχουν χάσει τα παιδιά τους από την ασθένεια. Και, όσο είναι εφικτό, να τους το δώσουμε.

«Εγώ θέλω να μου μιλούν για το παιδί μου», μου λέει η Ματίνα. «Να με σταματούν στον δρόμο οι συμμαθητές του και να μου αναφέρουν περιστατικά από το σχολείο που δεν ήξερα. Να μου δείχνουν φωτογραφίες που είχαν βγάλει μαζί. Και θέλω και απαιτώ οι άλλοι να μάθουν να διαχειρίζονται το πένθος μου», τονίζει. Ακριβώς γι’ αυτό, τον τελευταίο χρόνο έβαλε σκοπό της ζωής της να τους δείξει τον τρόπο.

«Μόνο εσύ μπορείς να φυσήξεις δύναμη στο παιδί σου»

Γνώρισα τη Ματίνα –τη «μαμά Ματίνα», όπως είναι γνωστή σε πολλούς– το 2018. Λίγους μήνες νωρίτερα, είχε χάσει τον 13χρονο γιο της Αλέξανδρο από καρκίνο. Ο Αλέξανδρος είχε διαγνωστεί σε ηλικία 6 ετών με σάρκωμα Ewing, το οποίο είχε εξαπλωθεί στον αριστερό του μηρό. Μεγάλωνε με αλλεπάλληλα χειρουργεία και θεραπείες, σε Ελλάδα και Αγγλία.

Την ίδια ώρα, δεν σταματούσε να νοιάζεται για τα άλλα παιδιά που συναντούσε σε κλινικές και νοσοκομεία να δίνουν τον δικό τους αγώνα. Αναζητούσε διαρκώς τρόπους να τους δίνει δύναμη και ελπίδα.

Ο Αλέξανδρος στο νοσοκομείο έφτιαχνε κονκάρδες-παράσημα για τα άλλα παιδιά που νοσηλεύονταν.

Ενώ νοσηλευόταν στο νοσοκομείο, ο Αλέξανδρος έφτιαξε μια ζωγραφιά, ένα παράσημο ανδρείας, με ένα αλογάκι και έναν ήλιο, πάνω στην οποία έγραψε. «Να θυμάσαι: “Θα ξαναβγεί ο ήλιος”». Κι αφού μετέτρεψε αυτή τη ζωγραφιά σε κονκάρδες, περνούσε με το αμαξίδιό του από δωμάτιο σε δωμάτιο και χάριζε από μία σε κάθε παιδί που το ίδιο διάστημα νοσούσε.

«ΚΑΝΕΝΑ ΛΕΠΤΟ ΔΕ ΓΥΡΙΖΕΙ ΠΙΣΩ. ΡΩΤΑ ΕΜΕΝΑ, ΠΟΥ ΤΑ ΜΕΤΡΑΩ ΕΝΑ ΕΝΑ».

Όταν το μικρό παιδί σου αντιμετωπίζει την ασθένειά του με τέτοια αισιοδοξία και γενναιότητα, όταν τις λίγες στιγμές που δεν υποφέρει αναζητά τρόπους για να κάνει τους άλλους να νιώσουν καλύτερα, «δεν έχεις δικαίωμα να λυγίσεις», έγραψε τότε η Ματίνα σε ανάρτησή της. Κλαις, χτυπιέσαι, καταρρέεις και έπειτα «συνεχίζεις να κολυμπάς, δίπλα στο παιδί σου. Γιατί μόνο εσύ μπορείς να του φυσήξεις δύναμη».

Αυτά τα λόγια είπε η Ματίνα πριν από μερικές ημέρες σε μια άλλη μητέρα, στο Παιδογκολογικό, η οποία ήταν κυριολεκτικά έτοιμη να πηδήξει από το μπαλκόνι: «Αν μπόρεσα εγώ, μπορείς κι εσύ».

Πώς στέκεσαι ξανά στα πόδια σου μετά την απώλεια του παιδιού σου από καρκίνο;

Ο παιδικός καρκίνος είναι ιάσιμος σε μεγάλο βαθμό, με τα ποσοστά επιβίωσης να ξεπερνούν πλέον σήμερα το 80%. Κάποιοι τύποι, όμως, παραμένουν εξαιρετικά δύσκολο να αντιμετωπιστούν. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν ορισμένα σαρκώματα μαλακών μορίων και οστών, για τα οποία η πενταετής επιβίωση είναι μικρότερη του 25%. Σε αυτήν ανήκε ο Αλέξανδρος.

Η Ματίνα βρισκόταν κάθε στιγμή στο πλευρό του – όλη η οικογένεια, φυσικά, ωστόσο υπήρχε και ένα μικρότερο παιδί πίσω που είχε τις δικές του ανάγκες. Τις νύχτες που δεν την έπιανε ύπνος καθόταν σε μια καρέκλα, έπαιρνε ένα τετράδιο και έγραφε.

Η Ματίνα βρισκόταν κάθε στιγμή στο πλευρό του Αλέξανδρου.

Κατέγραφε όσα ζούσε, όλους τους φόβους και τις σκέψεις της, σε ένα ημερολόγιο που το 2021 αποφάσισε να εκδώσει με τον τίτλο «Αλέξανδρος: Να θυμάσαι θα ξαναβγεί ο ήλιος». Το απόσπασμα από το οπισθόφυλλο του βιβλίου της είναι καθηλωτικό:

Στάσου ένα λεπτό. Στάσου, σου λέω. Μην το χάνεις, αυτό το λεπτό… πιάσ’ το. Δεν θα ξανάρθει. Δεν θα ξαναγυρίσει.

Θα γίνει κι αργότερα αυτή η δουλειά. Θα καθαρίσεις άλλη στιγμή την κουζίνα. Θα γράψεις πιο μετά αυτό το μέιλ.

Πιάσ’ το… θα φύγει σου λέω.

Αυτό το λεπτό, που σου ζητάει να παίξετε. Αυτό το λεπτό, που σε κοιτάει στα μάτια και χαμογελάει λέγοντας ασχολήσου μαζί μου τώρα.

Αυτό το λεπτό, που είναι τριών χρονών και δύο μηνών κι εκείνο που είναι έξι χρονών και τριών μηνών.

Τι δεν καταλαβαίνεις; Δεν θα ξανάρθει. Κανένα λεπτό δε γυρίζει πίσω. Ρώτα εμένα, που τα μετράω ένα ένα.

Ζήσε το παιδί σου. ΖΗΣΕ ΤΟ ΛΕΠΤΟ.

Μέρος των εσόδων από τις πωλήσεις του βιβλίου διατέθηκε για την αγορά και δωρεά συσκευών απεικόνισης φλεβών σε κάθε πτέρυγα του Ογκολογικού Παίδων, καθώς και σε άλλα παιδιατρικά νοσοκομεία. Είναι συσκευές που βοηθούν το νοσηλευτικό προσωπικό να βρίσκει κατευθείαν φλέβα στα παιδάκια, ώστε να μη χρειάζεται να υποφέρουν κατά την αιμοληψία.

Το ίδιο διάστημα, συγκέντρωσε όλους τους φίλους που είχε κάνει με τα χρόνια, διαδικτυακά και μη, σε μια ομάδα στο Facebook η οποία ξεπερνά σήμερα τα 24.000 μέλη. Δημιουργήθηκε αρχικά στη μνήμη του Αλέξανδρου, όμως πολύ σύντομα έγινε πυρήνας δράσεων με στόχο να βοηθιούνται και άλλα παιδιά με καρκίνο ενώ τιμάται το παιδί της. Μέσω αυτής της ομάδας βρέθηκα κι εγώ τα πρώτα Χριστούγεννα μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου στην Ογκολογική Μονάδα Παίδων «Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη - ΕΛΠΙΔΑ» να μοιράζω μαζί της δώρα σε μικρούς ασθενείς.

Από τον Δεκέμβριο του 2018 και κάθε Χριστούγεννα η Ματίνα Κυριάκου επισκέπτεται τα παιδογκολογικά νοσοκομεία της χώρας και μοιράζει δώρα στους μικρούς ασθενείς.

Ακολούθησαν εκδηλώσεις στη Χαλκίδα, τον τόπο κατοικίας της οικογένειας: Ηλίανθοι έξω από το Δημαρχείο σχημάτισαν τον Κήπο των Ευχών του Αλέξανδρου, ενώ εκπρόσωποι του ΚΕΔΜΟΠ βρίσκονταν εκεί για όποιον ήθελε να γίνει εθελοντής δότης μυελού των οστών. Τουρνουά μπάσκετ διοργανώνονται στη μνήμη του Αλέξανδρου, με έσοδα να συγκεντρώνονται για φιλανθρωπικούς σκοπούς, μια παιδική χαρά στη Χαλκίδα πήρε το όνομά του, έπειτα άνθρωποι της ομάδας άρχισαν να φτιάχνουν αναμνηστικά, δημιουργίες, στολίδια, μπλουζάκια, λαμπάδες και να τα πωλούν με σκοπό τα έσοδα να πάνε σε συλλόγους που στηρίζουν παιδιά με καρκίνο...

Η Ματίνα συνέχισε να επισκέπτεται με δώρα παιδιατρικά νοσοκομεία σε όλη την Ελλάδα, να μιλά στο ραδιόφωνο, σε σχολεία, σε άλλους συλλόγους… Έγραψε ένα ακόμα βιβλίο, ένα παραμύθι αυτή τη φορά, «Ο Δράκος και ο Αλεξανδράκος: Το σεντούκι της ελπίδας», το οποίο μάλιστα χάρισε σε παιδιά που νοσηλεύονται. Τον τελευταίο χρόνο, με έσοδα του Συλλόγου αγοράστηκαν νέα οξύμετρα για το ΕΛΠΙΔΑ, καθώς και ειδικά μαντηλάκια που καθαρίζουν εύκολα τις κόλλες από τον καθετήρα Hickman (κεντρικός φλεβικός καθετήρας για να χορηγούνται από εκεί φάρμακα χημειοθεραπείας κ.ά.).

Αν συνέχιζα να απαριθμώ τις δράσεις που 8 χρόνια τώρα έχει διοργανώσει στη μνήμη του παιδιού της, αυτό το άρθρο δεν θα τελείωνε ποτέ. Την πιο εντυπωσιακή, όμως, μου την ανακοίνωσε στην τελευταία συνομιλία μας.

«Μεταβολίζω τον πόνο των άλλων, γιατί κανένας πόνος δεν είναι μεγαλύτερος από αυτόν της απώλειας του παιδιού μου»

«Τον τελευταίο χρόνο ξεκίνησα σπουδές Ψυχολογίας!» μου είπε και με άφησε με το στόμα ανοιχτό. Στιγμές μετά, κατάλαβα πόσο σοφή ήταν η απόφασή της. Όλα αυτά τα χρόνια η Ματίνα στηρίζει άλλες μαμάδες παιδιών που νοσούν καθαρά με τη δύναμη της ψυχής της. Η αγκαλιά της είναι πηγή θετικής ενέργειας. Όταν τη ρωτώ πώς αντέχει να το κάνει αυτό, να «ρουφά» τόσο πόνο, μου λέει: «Μεταβολίζω τον πόνο των άλλων, γιατί κανένας πόνος δεν είναι μεγαλύτερος από αυτόν της απώλειας του παιδιού μου».

Από την πρώτη στιγμή η Ματίνα στηρίζει με κάθε τρόπο γονείς που τα παιδιά τους νοσούν με καρκίνο.

Ξεκίνησε, λοιπόν, τις σπουδές αυτές γιατί ήθελε να υπάρχει και ένα επιστημονικό υπόβαθρο πίσω από τη σωστή στήριξη για τη διαχείριση του πένθους, η οποία θα αποτελέσει πια τον μεγάλο της σκοπό. Επιπλέον, αυτή είναι η πρώτη φορά στη ζωή της που μπήκε στη διαδικασία της ψυχοθεραπείας. Ακόμα και η θεραπεύτριά της εντυπωσιάστηκε από το φως που κρύβει μέσα της, καθώς διαχέεται από κάθε ράγισμα της ψυχής της. «Είναι από τον ήλιο του Αλέξανδρου!» απαντά η Ματίνα.

Κι αν νομίζεις ότι το νέο αυτό κεφάλαιο στη ζωή της θα βάλει σε παύση τα υπόλοιπα, σαν κατακλείδα σου αφήνω ότι ταυτόχρονα γράφει ένα τρίτο βιβλίο για όλα τα «σημάδια» που της λένε ότι το παιδί της παραμένει «εδώ». Η ίδια τα βλέπει, τόσο όταν είναι ξύπνια όσο και τις νύχτες που πασχίζει να κοιμηθεί, φέρνοντας στον νου στιγμές και μνήμες. Και είναι τα σημάδια αυτά που της δείχνουν πως την «προσέχει». Εξάλλου, όπως έχει πει σε συνέντευξή της, «δεν φεύγουν τα νεκρά παιδιά από το σπίτι τους. Είναι εκεί καθισμένα στο πάτωμα, στον διάδρομο και παίζουν με τα παιχνίδια τους».

Ταυτόχρονα, την ώρα που γράφεται αυτό, η Ματίνα ετοιμάζει τον φιλικό αγώνα παλαίμαχων παικτών μπάσκετ του Ολυμπιακού που διοργανώνει με τον Αχιλλέα Δεμέναγα, διευθυντή της Ακαδημίας ΚΑΕ Ολυμπιακού και μέλος του Συλλόγου «Να θυμάσαι θα ξαναβγεί ο ήλιος. Αλέξανδρος», και τη συμβολή του Αργύρη Καμπούρη. Ο αγώνας θα πραγματοποιηθεί με ελεύθερη είσοδο την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου, Ημέρα κατά του Καρκίνου Παιδικής Ηλικίας, στις 17:00 στο ΣΕΦ – εννοείται, στη μνήμη του Αλέξανδρου.