ΔΕΣ ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΟΥ ΕΝΑ ΚΑΤΟΙΚΙΔΙΟ – ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΧΑΪΔΕΥΕΙΣ ΤΗ ΓΑΤΑ ΣΟΥ

Νέα έρευνα εξέτασε τι συμβαίνει στη διάθεσή μας κατά την αλληλεπίδραση με τον σκύλο ή τη γάτα μας. Τα νέα είναι θετικά για τους κηδεμόνες τους, με εξαίρεση ένα εύρημα για τις γάτες.

Αν έχεις γάτα ή σκύλο, πιθανότατα ξέρεις ήδη από πρώτο χέρι τι σημαίνει να έχεις ένα ζώο συντροφιάς κοντά σου. Λίγα λεπτά παιχνιδιού, λίγα χάδια στον καναπέ ή απλώς η παρουσία του στο ίδιο δωμάτιο μπορούν να σου αλλάξουν τη διάθεση. Ανάμεσα στις πολλές μελέτες που επιβεβαιώνουν τα οφέλη για την ψυχική υγεία είναι και αυτή από το Open University στην Ολλανδία, που δημοσιεύτηκε στο Frontiers in Psychology.

Η έρευνα εξέτασε την καθημερινή εμπειρία πιο συστηματικά και διαπίστωσε ότι η αλληλεπίδραση με τα κατοικίδια συνδέεται πράγματι με περισσότερα θετικά και λιγότερα αρνητικά συναισθήματα. Υπάρχει, ωστόσο, ένα «αλλά»: το να στραφείς στον σκύλο ή τη γάτα σου όταν είσαι αγχωμένος δεν φαίνεται να λειτουργεί ως «ασπίδα» απέναντι στο στρες. Μάλιστα, η έρευνα κατέληξε σε ένα απρόσμενο εύρημα για τις γάτες.

Τι συμβαίνει στη διάθεσή σου όταν είσαι με το κατοικίδιό σου

Στην έρευνα συμμετείχαν 188 κηδεμόνες σκύλων και γατών από την Ολλανδία και το Βέλγιο, οι οποίοι συνέχισαν κανονικά την καθημερινότητά τους για πέντε ημέρες. Στο διάστημα αυτό, είχαν εγκαταστήσει μια εφαρμογή που τους ειδοποιούσε έως και 10 φορές την ημέρα και τους ζητούσε να καταγράψουν πώς ένιωθαν εκείνη τη στιγμή, πόσο στρες είχαν και αν αλληλεπιδρούσαν με το κατοικίδιό τους. Με τον τρόπο αυτό, η ερευνητική ομάδα συγκέντρωσε γύρω στις 8.000 καταγραφές της καθημερινής συναισθηματικής τους κατάστασης.

Η συμβίωση με ένα ζώο ενισχύει την αίσθηση σύνδεσης και περιορίζει τη μοναξιά, στοιχεία που μπορούν να λειτουργήσουν προστατευτικά για τη συναισθηματική ευεξία. iStock

Η ανάλυση των στοιχείων αποκάλυψε ότι όσο περισσότερο αλληλεπιδρούσαν με το κατοικίδιό τους, τόσο περισσότερα θετικά συναισθήματα ανέφεραν και, αντίστοιχα, λιγότερα αρνητικά. Η σχέση διατηρήθηκε και αφότου οι ερευνητές συνεκτίμησαν την ηλικία, το φύλο και το αν οι συμμετέχοντες ήταν μόνοι ή μαζί με άλλους ανθρώπους. Η μοναξιά, στον αντίποδα, συνδέθηκε με μειωμένη θετική διάθεση και περισσότερο αρνητική.

Μια πιθανή εξήγηση για τα οφέλη είναι ότι η συμβίωση με ένα ζώο ενισχύει την αίσθηση σύνδεσης και περιορίζει τη μοναξιά, στοιχεία που μπορούν να λειτουργήσουν προστατευτικά για τη συναισθηματική ευεξία. Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική παράμετρος που η μελέτη δεν μπορούσε να αποσαφηνίσει. Οι ερευνητές κατέγραψαν αν οι συμμετέχοντες βρίσκονταν μόνοι ή μαζί με άλλους ανθρώπους, χωρίς να εξετάσουν πόσο στενές ή υποστηρικτικές ήταν αυτές οι σχέσεις. Επομένως, δεν είναι δυνατό να γνωρίζουμε αν η θετική επίδραση της παρουσίας ενός κατοικίδιου είναι ανεξάρτητη από την ανθρώπινη κοινωνική υποστήριξη.

Πώς σε επηρεάζουν διαφορετικά ο σκύλος και η γάτα

Οι ερευνητές ανέμεναν ότι οι σκύλοι θα είχαν μεγαλύτερο όφελος, δεδομένου ότι θεωρούνται, συνήθως, πιο κοινωνικά και εξωστρεφή ζώα. Προς έκπληξή τους, η σχέση ανάμεσα στην αλληλεπίδραση με το κατοικίδιο και τη συναισθηματική κατάσταση ήταν παρόμοια για σκύλους και γάτες. Δεν βρέθηκε ουσιαστική διαφορά ούτε ως προς τα θετικά ούτε ως προς τα αρνητικά συναισθήματα.

Σύμφωνα με τη Sanne Peeters, κύρια συγγραφέα της μελέτης, μια πιθανή εξήγηση είναι ότι οι άνθρωποι που επιλέγουν σκύλο ή γάτα μπορεί να ταιριάζουν διαφορετικά με το κατοικίδιο. Κατ' επέκταση, τα οφέλη από τη συνύπαρξη επηρεάζονται και από τη σχέση που αναπτύσσει κάθε άνθρωπος με το συγκεκριμένο ζώο.

Ένας σκύλος μπορεί να ενισχύει την ευεξία μέσα από πιο ενεργή κοινωνική επαφή. iStock

Ένα δεύτερο σημείο που υπογραμμίζουν οι ερευνητές είναι ο διαφορετικός τρόπος που ένας σκύλος ή μια γάτα προσφέρουν τη συντροφιά τους. Ο πρώτος μπορεί να ενισχύει την ευεξία μέσα από πιο ενεργή κοινωνική επαφή, ενώ η δεύτερη να προσφέρει περισσότερο την αίσθηση της ήρεμης παρουσίας και παρέας.

Στο άγχος δεν αρκεί η αλληλεπίδραση

Αφού μια ευχάριστη αλληλεπίδραση με το κατοικίδιό σου σε κάνει να νιώθεις καλύτερα, λογικά μπορεί να μετριάσει και την επίδραση ενός στρεσογόνου γεγονότος. Στην πραγματικότητα, δεν φαίνεται να ισχύει κάτι τέτοιο. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι καμία ανακούφιση δεν παρείχαν έναντι του στρες, τόσο του οξέος από συγκεκριμένα γεγονότα όσο και του καθημερινού, από συνηθισμένες δραστηριότητες.

Ίσως σε ξενίζει αν έχεις διαβάσει σε παλαιότερο άρθρο του OW ότι ένα κατοικίδιο μπορεί να βοηθήσει τους λιγότερο ανθεκτικούς ανθρώπους να αντιμετωπίσουν το άγχος της καθημερινότητας και καταστάσεις που βιώνουν ως στρεσογόνες.

Και στην πρόσφατη μελέτη, οι ερευνητές επεσήμαναν πως τα ευρήματα δεν αποκλείουν εντελώς μια πιθανή επίδραση των κατοικίδιων στη διαχείριση του στρες. Η μελέτη επικεντρώθηκε κυρίως στις στιγμές αλληλεπίδρασης και όχι στο αν η απλή παρουσία ενός ζώου, χωρίς απαραίτητα επαφή ή παιχνίδι, μπορεί να έχει διαφορετική επίδραση.

Η αλληλεπίδραση με τη γάτα σε στρεσογόνες καταστάσεις όχι μόνο δεν βοηθά, αλλά όσο πιο έντονη είναι, τόσο χειρότερη η αρνητική συναισθηματική αντίδραση στα γεγονότα. iStock

Το απρόσμενο εύρημα για τις γάτες

Και φτάσαμε στο απρόσμενο εύρημα για τις γάτες, που ίσως δεν χαροποιήσει όσους και όσες λατρεύουν τα μικρόσωμα, κατοικίδια αιλουροειδή. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αλληλεπίδραση με το ζώο σε στρεσογόνες καταστάσεις όχι μόνο δεν βοηθά αλλά, όσο πιο έντονη είναι, τόσο χειρότερη η αρνητική συναισθηματική αντίδραση στα γεγονότα. Αντίστοιχη σχέση δεν παρατηρήθηκε στους ιδιοκτήτες σκύλων.

Και πάλι οι ερευνητές τονίζουν πως το εύρημα δεν είναι απόλυτο και χρήζει περαιτέρω μελέτης. Η συγκεκριμένη ανάλυση βασίστηκε σε μόλις 58 κηδεμόνες γάτας και, επομένως, δεν μπορεί να δείξει ότι οι γάτες επιδεινώνουν τη διάθεση των ανθρώπων όταν εκείνοι βιώνουν στρες.