ΕΤΣΙ ΘΑ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ ΠΟΥ ΠΕΡΝΑΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΕ ΟΘΟΝΕΣ
Αν ανησυχείς για τον χρόνο που περνάς μπροστά σε οθόνες αλλά δεν μπορείς να φανταστείς τη ζωή σου χωρίς αυτές, υπάρχουν τρόποι να τον περιορίσεις.
«Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι οθόνες δεν είναι από τη φύση τους ούτε καλά ούτε κακά», λέει ο Jason Nagata, αναπληρωτής καθηγητής Παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια. «Έχουν κάποιους κινδύνους για την υγεία, αλλά έχουν και πολλά οφέλη. Σε γενικές γραμμές, θέλουμε οι άνθρωποι να ελαχιστοποιούν τους κινδύνους και να μεγιστοποιούν τα οφέλη».
Στη θετική πλευρά, οι συσκευές μπορούν να ενισχύσουν τις κοινωνικές συνδέσεις, εξηγεί η Andrea Graham, επίκουρη καθηγήτρια Κοινωνικών Επιστημών της Ιατρικής και Προληπτικής Ιατρικής στο Feinberg School of Medicine του Πανεπιστημίου Northwestern. «Η κοινωνική υποστήριξη είναι απίστευτα πολύτιμη για τη διάθεσή μας».
Ωστόσο, η «έκρηξη» χημικών ουσιών που προκαλείται στον εγκέφαλο από μια θετική αλληλεπίδραση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να κάνει δύσκολη την αποστασιοποίηση, ενώ ακόμα και πιο παθητικές μορφές χρήσης τους μπορούν να έχουν επιπτώσεις στην υγεία.
Ο Nagata ηγήθηκε μελέτης που έδειξε ότι κάθε επιπλέον ώρα παρακολούθησης τηλεόρασης στην ηλικία των 23 ετών συνδεόταν με υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας, υπέρτασης και μη φυσιολογικής χοληστερόλης 25 χρόνια αργότερα. Άλλες έρευνές του έχουν συνδέσει τη χρήση οθονών με διαταραχές υπερφαγίας και προβλήματα ύπνου στους νέους.
6 τρόποι να μείνεις μακριά από οθόνες
Να είσαι ρεαλιστής
Για κάποιους ανθρώπους, η πλήρης αποσύνδεση από τις συσκευές μπορεί να λειτουργεί, λέει η Graham. «Αλλά αυτό μάλλον δεν είναι ρεαλιστικό για τους περισσότερους». Πολλοί είναι υπερβολικά φιλόδοξοι όταν προσπαθούν να υιοθετήσουν πιο υγιεινές συνήθειες. Γι’ αυτό αναρωτήσου γιατί μπαίνεις στο διαδίκτυο. Μπορεί αρχικά να χρησιμοποιούσες τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να χαλαρώσεις, αλλά εξακολουθεί αυτό να ισχύει;
Αφού αξιολογήσεις τι σου προσφέρει ο χρόνος σου μπροστά στις οθόνες, αφαίρεσε ό,τι δεν λειτουργεί ως θετική επιρροή. Μελέτη στο Psychology of Popular Media έδειξε ότι ακόμα και ένας σύντομος, μερικός περιορισμός μπορεί να ωφελήσει.
Σκέψου τι θα καλύψει το κενό
Όταν αποσυνδέεσαι, δημιουργείς χώρο για κάτι που σου φέρνει χαρά. Αυτό μπορεί να είναι η άσκηση, που ενισχύει την υγεία, ή ο διαλογισμός, που μειώνει το στρες. Μπορεί επίσης να σημαίνει περισσότερο χρόνο με φίλους, όχι απλώς σχολιάζοντας τις αναρτήσεις τους, αλλά συναντώντας τους από κοντά.
Δώσε το παράδειγμα
Ένας από τους ισχυρότερους προγνωστικούς παράγοντες της χρήσης οθόνης στα παιδιά είναι η χρήση που κάνουν οι γονείς τους. Με άλλα λόγια, αν περιμένεις από τα παιδιά σου να αγνοούν ειδοποιήσεις και μηνύματα στο οικογενειακό τραπέζι, χρειάζεται να κάνεις το ίδιο.
Η προσέγγιση κάθε οικογένειας διαφέρει ανάλογα με την ηλικία του παιδιού και άλλους παράγοντες. Η American Academy of Pediatrics συνιστά, για παράδειγμα, για παιδιά 2 έως 5 ετών ο χρόνος οθόνης να περιορίζεται στη μία ώρα την ημέρα, ενώ για μεγαλύτερα παιδιά προτείνει να αποφεύγουν τις οθόνες κατά τη διάρκεια των γευμάτων ή μία ώρα πριν τον ύπνο.
Μίλησε για τις... οθόνες
Μια καλή ιδέα είναι η δημιουργία ζωνών χωρίς οθόνες, όπως τα μπάνια και τα υπνοδωμάτια. Ιδιαίτερα για τους μικρότερους εφήβους, αν θέλεις να έχεις εικόνα του περιεχομένου που βλέπουν, είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούν τις συσκευές σε κοινόχρηστους χώρους.
Οι ανοιχτές συζητήσεις από νωρίς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να κάνουν πιο υγιείς επιλογές αργότερα. Άλλωστε, δεν θα μπορείς να τα ελέγχεις για πάντα.
Πρόσεξε τι συμβαίνει μετά
Αφού μειώσεις τον χρόνο μπροστά στις οθόνες, παρατήρησε πώς σε επηρεάζει αυτή η αλλαγή. Αν νιώθεις λιγότερο άγχος, κοιμάσαι καλύτερα ή κινείσαι περισσότερο, φρόντισε να γιορτάσεις τις επιτυχίες αυτές και συνέχισε την καλή δουλειά που κάνεις.
Οι οθόνες δεν είναι πάντα κακές
Να θυμάσαι ότι «δεν είναι όλος ο χρόνος μπροστά σε οθόνες κακός», λέει ο Nagata. Μια βιντεοκλήση με παππούδες που ζουν μακριά μπορεί να ενισχύσει τους οικογενειακούς δεσμούς. «Αν υπάρχει μια ταινία που θέλετε να δείτε, μπορείτε να τη δείτε όλοι μαζί ως οικογένεια. Και μετά να τη συζητήσετε».