ΓΙΑΤΙ ΤΟ «ΖΖΖ» ΣΥΜΒΟΛΙΖΕΙ ΤΟΝ ΥΠΝΟ;

Έχεις αναρωτηθεί ποτέ γιατί ο ύπνος συχνά συμβολίζεται με τρία Ζ; Μάλλον ανακαλύψαμε την απάντηση και... έχει ενδιαφέρον.

Το βλέπεις στα καρτούν, το βλέπεις σε πιτζάμες, το χρησιμοποιείς ακόμα και στα emojis που στέλνεις όταν θες να υπονοήσεις ότι νύσταξες ή κοιμήθηκες. Γιατί όμως; Τι σχέση έχει το τριπλό γράμμα Ζ με τοΝ ύπνο; Αφού δεν κάνουμε κανέναν τέτοιον ήχο όταν κοιμόμαστε ή ακόμα και όταν ροχαλίζουμε.

Απάντηση σε αυτό επιχείρησε να δώσει η συντάκτρια ενός άρθρου που διάβαζα πρόσφατα, η οποία βέβαια μας παραπέμπει στην αγγλική γλώσσα, αφού από εκεί έχει προέλθει αυτός ο συμβολισμός.

Η ιστορία του «ΖΖΖ»

Όπως η ίδια λέει, τα Αγγλικά δεν είναι η μοναδική γλώσσα που συμβολίζει τον ύπνο με το «ΖΖΖ». Το αντίστοιχο των Ισπανών είναι το «rrrr», ενώ των Ρώσων είναι το «xppp». Όμως, έχει καθιερωθεί το «ZZZ» να αναγνωρίζεται παγκοσμίως, κυρίως λόγω της δημοφιλίας των αμερικανικών κόμικ.

Πιο συγκεκριμένα, η πρώτη καταγραφή των τριών Ζ ως συντομογραφία για τον ύπνο φαίνεται να αφορά τη σειρά κόμικ «Katzenjammer Kids» του 1903, στην οποία ένας άντρας κοιμάται σε μια αιώρα.

Για τους κομίστες ήταν ανέκαθεν δύσκολο να βρουν έναν τρόπο να απεικονίσουν τον ύπνο. Σε κάποια βιβλία και περιοδικά εμφανίζεται ως «grrk», σε άλλα ως «honk-shoo» ή ως «ZZRRGGHH» ή απλά με τη λέξη «ροχαλητό».

To «ΖΖΖ» το χρησιμοποιείς ακόμα και στα emojis που στέλνεις όταν θες να υπονοήσεις ότι νύσταξες ή κοιμήθηκες. iStock

Άλλε φορές, καλλιτεχνκή αδεία, ο εικονογράφος προσθέτει ένα μικρό σχέδιο με ένα πριόνι και ένα κούτσουρο, για να υπονοήσει το ρυθμικό βουητό του ροχαλητού που τόσο στην αγγλική όσο και στην ελληνική ιδιωματική γλώσσα ενίοτε αναφέρεται ως «sawing logs», δηλαδή «πριονίζει ξύλα».

iStock

Με τα χρόνια, βέβαια, προέκυψαν κι άλλοι ιδιωματισμοί για τον ήχο του ροχαλητού όπως «ροχαλίζει σαν τρακτέρ» ή «σαν τρένο».

Με κάποιον τρόπο, όμως, το «ΖΖΖ» υπερίσχυσε. Και ίσως ο τρόπος τελικά να είναι ο εξής: Κατά τη δεκαετία του 1940 χρησιμοποιήθηκε στην αγγλική γλώσσα το ρήμα «zonk», το οποίο σημαίνει: «πέφτω σε βαρύ, ξαφνικό και βαρύ ύπνο, τόσο που χάνω τις αισθήσεις μου» – αυτό που στα ελληνικά ενίοτε λέμε «ξεραίνομαι». Βασισμένος, λοιπόν, ενδεχομένως σε αυτό, κατά τη δεκαετία του 1980 ο σκιτσογράφος Τζιμ Ντέιβις χρησιμοποίησε ένα μεγάλο «Ζ» για να υποδείξει τον ύπνο στα διάσημα κόμικς «Γκάρφιλντ».

Ενδιάμεσα στα χρόνια αυτά, δηλαδή κατά τη δεκαετία του 1960, καθιερώθηκε και η φράση «get some Zs» που έγινε αργκό της έννοιας «να πάρω έναν υπνάκο». Ενώ στις μέρες μας θα ακούσεις Βρετανούς να λένε «zizz», αναφερόμενοι στον ύπνο.

iStock

Στα ελληνικά, πάλι, θα πούμε «πάμε για νάνι» για παιδιά ή θα κάνουμε τον ήχο «χρρρρ» για το ροχαλητό, πάντως μια χαρά θα καταλάβουμε όλοι και το «ΖΖΖ» σε ένα κόμικ ή ένα γραπτό μήνυμα. Και μια χαρά θα πάρουμε τον υπνάκο μας, όπως κι αν επιλέξουμε να τον συμβολίζουμε.