Μια διευθύντρια νηπιαγωγείου φωνάζει σε παιδιά τεσσάρων χρονών στο προαύλιο ενός σχολείου. Μια οικογένεια καταγγέλλει χτύπημα. Ένας άνδρας χτυπά την εκπαιδευτικό. Όλα καταγράφονται σε κινητό, όλα γίνονται θέαμα μέσα σε λίγα λεπτά.

Το περιστατικό στα Άνω Λιόσια που συνέβη πριν λίγες μέρες μάς σόκαρε, όχι τόσο επειδή ήταν ασυνήθιστο, αλλά όπως λέει ο εκπαιδευτικός Μάριος Μάζαρης, «επειδή φωτίζει όλο το πρόβλημα: Λειτουργούμε πάντα όταν ο άλλος έχει πνιγεί, και δεν βλέπουμε ότι το νερό ανεβαίνει».

Υποστελέχωση, χαμηλοί μισθοί, σχολεία χωρίς γραμματεία, χωρίς νοσηλευτή, χωρίς αρκετούς ψυχολόγους. Άνθρωποι που έφτασαν στα όριά τους πολύ πριν τη στιγμή που κάποιος το κατέγραψε με το κινητό.

Δεν είναι τυχαίο που αυτό συμβαίνει σήμερα. Η εποχή μας έχει πολύ θυμό – στους δρόμους, στα σχόλια κάτω από ένα post, σε μια διαφωνία για μια θέση πάρκινγκ ή μια ξαπλώστρα στην παραλία. Ο φιλόσοφος Peter Sloterdijk διακρίνει δύο μορφές οργής: αυτήν που συγκεντρώνεται γύρω από έναν στόχο, κι αυτήν που είναι διάχυτη παντού, χωρίς σαφή διέξοδο – νιώθουμε ότι κάτι δεν πάει καλά, αλλά δεν ξέρουμε ακριβώς τι να κάνουμε μ’ αυτό. Κι όταν δεν ξέρουμε τι να κάνουμε με κάτι, το απλοποιούμε: βρίσκουμε έναν «κακό», ένα βίντεο, μια στιγμή να κατηγορήσουμε, αντί να κοιτάξουμε το σύστημα που το γέννησε.

Ο θυμός δεν εμφανίζεται από το πουθενά. Τρέφεται από ανασφάλεια, από την αίσθηση ότι χάνουμε τον έλεγχο. Μια σχολική κοινότητα χωρίς πόρους και μια κοινωνία χωρίς εμπιστοσύνη κάνουν, τελικά, το ίδιο ακριβώς πράγμα: αφήνουν ανθρώπους μόνους τους με κάτι πολύ μεγαλύτερο απ’ αυτούς, μέχρι να μην αντέχουν άλλο. Και τότε, τα ηνία αναλαμβάνει η βία.

«Η απάντηση, όμως, στη βία δεν μπορεί να είναι μόνο περισσότερη τιμωρία ή περισσότερος έλεγχος. Χρειάζεται περισσότερη κοινότητα και όραμα για συμβίωση», λέει η κοινωνιολόγος και ψυχοθεραπεύτρια Βάλια Τσιριγώτη και μάς βάζει σε σκέψεις. Περισσότερη κοινότητα και όραμα για συμβίωση, λοιπόν.