ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΡΟΠΟΣ ΝΑ ΚΡΑΤΗΣΕΙΣ ΕΝΑ ΜΥΣΤΙΚΟ ΠΟΥ ΣΕ «ΒΑΡΑΙΝΕΙ»;

Γιατί κρατάμε μυστικά που μας βαραίνουν ψυχικά και πώς μπορούμε να αλαφρύνουμε λίγο το δυσάρεστο αυτό φορτίο;

Όλοι μας κουβαλάμε μυστικά. Κάποια είναι μεγάλα και σοβαρά, άλλα μικρά και ασήμαντα. Ειδικοί αναφέρουν, ότι πιθανότατα έχουμε περίπου δεκατρία, από τα οποία τα πέντε δεν έχουμε μοιραστεί ποτέ με κανέναν. Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για μια τόσο κοινή εμπειρία, μέχρι πρόσφατα η μυστικότητα δεν είχε λάβει την προσοχή που της αξίζει στην έρευνα. Τώρα, οι ενδιαφέρουσες πτυχές της αποκαλύπτονται μέσα από έναν αναδυόμενο κλάδο της ψυχολογίας, την «ψυχολογία της μυστικότητας», που εξετάζει τα κίνητρα πίσω από τα μυστικά, καθώς και τις επιπτώσεις τους στην προσωπική μας ευημερία.

Η ψυχολόγος Val Bianchi από το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, που μελετά το ψυχολογικό βάρος του να έχεις μυστικά και τους τρόπους ανακούφισής του, αναφέρει ότι τα μυστικά έχουν την ενοχλητική συνήθεια να πετάγονται στο μυαλό μας απρόσκλητα.

Μελετώντας τα μυστικά

Για να κατανοήσει καλύτερα πώς τα μυστικά επηρεάζουν την ευημερία των ανθρώπων, η ομάδα της Bianchi πραγματοποίησε μελέτη στην οποία συμμετείχαν μέσω διαδικτύου πάνω από 200 άτομα. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ένα ερωτηματολόγιο σχετικά με τα μυστικά τους και τις κατηγορίες στις οποίες ανήκαν (π.χ. ψέματα, απιστία, κλοπή, εθισμός ή αυτοτραυματισμός).

Κατά μέσο όρο, οι ερωτηθέντες διατηρούσαν εννέα είδη μυστικών, με τα πιο συνηθισμένα να αφορούν τα ψέματα και το ότι ένιωθαν δυσαρέσκεια για κάποιο σωματικό τους χαρακτηριστικό. Άλλα σχετίζονταν με τα οικονομικά, τις ρομαντικές επιθυμίες και τις σεξουαλικές συμπεριφορές.

Επίσης, ανέφεραν ότι το πιο σημαντικό τους μυστικό ήταν αρνητικό και, όταν το σκέφτονταν, ανησυχούσαν ή προβληματίζονταν.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Τα μυστικά παίζουν με το μυαλό μας

Προηγούμενη έρευνα της Bianchi έδειξε ότι τα σημαντικά μυστικά τείνουν να παρεμβαίνουν στις σκέψεις των ανθρώπων περίπου μία φορά κάθε δύο ώρες. Συχνά εμφανίζονται «όταν κάνετε κάτι που δεν απαιτεί όλη την προσοχή ή τη γνωστική σας ικανότητα, επειδή το μυαλό σας έχει τον χώρο να στραφεί σε αυτά αυτά και να τα επεξεργαστεί», λέει.

«Μπορεί να τα σκέφτεστε όταν κάνετε ντους, όταν πλένετε τα πιάτα ή όταν πηγαίνετε στη δουλειά. Το να εμφανίζονται αυτές οι σκέψεις στο μυαλό σας όταν δεν το θέλετε είναι συχνά δυσάρεστο. Οι άνθρωποι φαίνεται να παγιδεύονται σε φαύλους κύκλους αυθόρμητης σκέψης γύρω από τα μυστικά τους μέσα στην καθημερινότητα και να αισθάνονται όλο και χειρότερα γι’ αυτά».

Γιατί κρατάμε μυστικά που μας βαραίνουν;

Η εξέλιξη του είδους μας μπορεί να έχει βάλει κι εδώ το δαχτυλάκι της. Σύμφωνα με την ειδικό, ο λόγος που κρατάμε μυστικά είναι πιθανότατα επειδή μπορούν να ενισχύσουν τη συνοχή της ομάδας, αν και δρουν επιβαρυντικά στην ευημερία εκείνου που τα κρατάει. Η απόκρυψη πληροφοριών μπορεί να προστατεύσει εμάς και τους άλλους από πόνο, ντροπή ή απώλεια κύρους.

ΜΙΛΗΣΕ ΣΕ ΚΑΠΟΙΟΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΩΣ ΣΕ ΚΑΝΕΙ ΝΑ ΑΙΣΘΑΝΕΣΑΙ ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΠΟΥ ΚΡΑΤΑΣ, ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εξομολόγηση μυστικών μπορεί να προσφέρει ανακούφιση, λέει η Bianchi. Ειδικότερα, το να τα μοιραζόμαστε με ανθρώπους που δεν επηρεάζονται άμεσα από το περιεχόμενό τους και είναι συμπονετικοί, όπως π.χ. ένας θεραπευτής, μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του βάρους.

Από την άλλη, ορισμένα μυστικά δεν μπορούν να ειπωθούν. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να βοηθήσει το να μιλήσουμε σε κάποιον για το πώς μας κάνει να αισθανόμαστε αυτό που κουβαλάμε, χωρίς να αποκαλύψουμε το περιεχόμενο του μυστικού. Μπορούμε, για παράδειγμα, να ξεκινήσουμε λέγοντας: «Υπάρχει κάτι που κουβαλάω χρόνια και με κάνει να νιώθω συνέχεια ενοχές».

Τεχνικές ρύθμισης συναισθημάτων μπορεί επίσης να ωφελήσουν. Γενικά, δεν είναι καλή ιδέα το να αγνοούμε τα αρνητικά μας συναισθήματα. Είναι προτιμότερο να προσπαθήσουμε να τα επαναπλαισιώσουμε θετικά. Αντί, δηλαδή, να αντιμετωπίζουμε ένα μυστικό ως βάρος, ας σκεφτούμε την αξία του να το κρατήσουμε κρυφό.

Μια άλλη επιλογή είναι να γράψουμε για το μυστικό αυτό και για το πώς μας κάνει να αισθανόμαστε. Η καταγραφή συναισθημάτων σε ημερολόγιο είναι συχνά θεραπευτική.