ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΑΥΤΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗ ΑΥΤΙΣΤΙΚΩΝ ΑΤΟΜΩΝ

Χαρτογράφηση χιλιάδων εκφράσεων προσώπου σε αυτιστικά και μη άτομα αποκαλύπτει πώς διαφέρουν τα μοτίβα έκφρασης θυμού, χαράς και θλίψης.

Ένα από τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι που έχουν διαγνωστεί με διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ) είναι πως νιώθουν ότι δεν τους καταλαβαίνουν οι άλλοι. Επίσης, δεν μπορούν να καταλάβουν τους άλλους από τις εκφράσεις τους, καθώς δεν μπορούν να τις «διαβάσουν». Η αλεξιθυμία έχει συνδεθεί με τη ΔΑΦ και έχει χαρακτηριστεί ως υποκλινικό χαρακτηριστικό, που συναντάται συνήθως στον αυτισμό και επηρεάζει την κοινωνική αλληλεπίδραση, την επικοινωνία και την κατανόηση των άλλων. Ή τουλάχιστον αυτό πίστευαν έως τώρα οι ερευνητές.

Νέα μελέτη δείχνει πως τα αυτιστικά άτομα έχουν συναισθηματική γλώσσα, αλλά είναι πολύ διαφορετική από εκείνη των μη αυτιστικών ατόμων, γι’ αυτό και δημιουργούνται παρεξηγήσεις.

Τι έδειξε η ανάλυση των βασικών συναισθημάτων

Στην εργασία που δημοσίευσαν ερευνητές του University of Birmingham, στο Autism Research, αναφέρεται ότι «τα αυτιστικά και τα μη αυτιστικά άτομα κινούν τα πρόσωπά τους διαφορετικά όταν εκφράζουν συναισθήματα όπως θυμό, ευτυχία και θλίψη. Οι συμμετέχοντες με ΔΑΦ έτειναν να βασίζονται σε διαφορετικά χαρακτηριστικά του προσώπου και παρήγαγαν πιο ποικίλες εκφράσεις, οι οποίες μπορεί να φαίνονται άγνωστες στους μη αυτιστικούς παρατηρητές».

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι «οι συναισθηματικές παρεξηγήσεις είναι ένας δρόμος διπλής κατεύθυνσης, όχι ένα μονόπλευρο έλλειμμα». Οι διαφορές που εντοπίστηκαν μπορούν να βοηθήσουν «να εξηγηθεί γιατί οι συναισθηματικές εκφράσεις μερικές φορές παρεξηγούνται μεταξύ των δύο ομάδων».

Στη μεγάλης κλίμακας μελέτη που πραγματοποιήθηκε, χρησιμοποιήθηκε προηγμένη τεχνολογία παρακολούθησης κίνησης του προσώπου για να χαρτογραφηθούν εκφράσεις του προσώπου που συνδέονται με τα βασικά συναισθήματα (θυμός, ευτυχία, θλίψη).

Αutism Research

Έτσι, η ερευνητική ομάδα μπόρεσε να καταγράψει περισσότερα από 265 εκατομμύρια σημεία δεδομένων, δημιουργώντας μία από τις πιο λεπτομερείς βιβλιοθήκες συναισθηματικών κινήσεων του προσώπου μέχρι σήμερα.

Στην εργασία συμμετείχαν 25 ενήλικες με ΔΑΦ και 26 νευροτυπικοί ενήλικες. Κάθε άτομο κλήθηκε να εκδηλώσει θυμό, ευτυχία και θλίψη σε δύο περιβάλλοντα: ενώ αντιστοιχούσαν τις κινήσεις του προσώπου με ήχους και ενώ μιλούσαν.

Παρήγαγαν συνολικά σχεδόν 5.000 εκφράσεις προσώπου. Διαπιστώθηκαν σαφείς διαφορές μεταξύ των ομάδων, με τους αυτιστικούς συμμετέχοντες να δείχνουν κι ένα ευρύτερο φάσμα μοναδικών εκφράσεων.

«ΤΑ ΑΥΤΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΑ ΜΗ ΑΥΤΙΣΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΜΕ ΤΡΟΠΟΥΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ, ΣΧΕΔΟΝ ΣΑΝ ΝΑ ΜΙΛΟΥΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ».

Πώς εκφράζουν τα βασικά συναισθήματα αυτιστικά και μη αυτιστικά άτομα

Οι ερευνητές ξεχώρισαν τα εξής μοτίβα στους αυτιστικούς συμμετέχοντες:

• Για τον θυμό, βασίζονταν περισσότερο στις κινήσεις του στόματος και χρησιμοποιούσαν τα φρύδια τους λιγότερο, συγκριτικά με τους μη αυτιστικούς συμμετέχοντες.
• Για την ευτυχία, εμφάνισαν ένα πιο διακριτικό χαμόγελο που δεν έφτανε έως τα αυτιά.
• Για τη θλίψη, σήκωναν το άνω χείλος περισσότερο από τους μη αυτιστικούς συνομηλίκους τους.

Αutism Research

Οι επιστήμονες εξέτασαν και την επίδραση της αλεξιθυμίας. Είδαν πως τα άτομα με υψηλότερα επίπεδα αλεξιθυμίας έδειξαν λιγότερο σαφώς καθορισμένες εκφράσεις προσώπου για τον θυμό και την ευτυχία, «γεγονός που έκανε αυτά τα συναισθήματα να φαίνονται πιο διφορούμενα».

Ο Δρ. Connor Keating, επικεφαλής της έρευνας, εξήγησε στην ιστοσελίδα του University of Birmingham ότι οι διαφορές ξεπερνούν τον τρόπο που φαίνονται οι εκφράσεις.

«Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι τα αυτιστικά και τα μη αυτιστικά άτομα διαφέρουν όχι μόνο στην εμφάνιση των εκφράσεων του προσώπου, αλλά και στο πόσο ομαλά σχηματίζονται αυτές οι εκφράσεις. Αυτές οι αναντιστοιχίες στις εκφράσεις του προσώπου μπορεί να βοηθήσουν στην εξήγηση γιατί τα αυτιστικά άτομα δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν τις μη αυτιστικές εκφράσεις και αντίστροφα».

Η καθηγήτρια Jennifer Cook τόνισε ότι αυτές οι διαφορές δεν πρέπει να θεωρούνται ως έλλειμμα.

«Τα αυτιστικά και τα μη αυτιστικά άτομα μπορεί να εκφράζουν συναισθήματα με τρόπους που είναι διαφορετικοί, αλλά εξίσου σημαντικοί, σχεδόν σαν να μιλούν διαφορετικές γλώσσες. Αυτό που μερικές φορές έχει ερμηνευτεί ως δυσκολία για τα αυτιστικά άτομα, μπορεί να αντικατοπτρίζει μια αμφίδρομη πρόκληση στην κατανόηση των εκφράσεων μεταξύ τους. Αυτή τη στιγμή διερευνούμε αυτήν την ιδέα».