ΠΩΣ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΕΙΣ ΚΑΠΟΙΟΝ ΠΟΥ ΣΚΕΦΤΕΤΑΙ ΠΑΝΤΑ ΤΟ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟ

Αν οι καταστροφικές σκέψεις επηρεάζουν τη ζωή ενός δικού σου ανθρώπου, υπάρχουν στρατηγικές που μπορούν να τον βοηθήσουν να τις διαχειριστεί και να νιώσει λιγότερο αγχωμένος. Δες τις παρακάτω και μετάφερε τη γνώση που θα αποκτήσεις σε εκείνον.

Ξέρεις κάποιον που όποτε εμφανίζονται προβλήματα στην εργασία του, είναι σχεδόν βέβαιος ότι θα τον απολύσουν και δεν θα βρει ποτέ άλλη δουλειά; Μήπως έχεις κάποιον φίλο ή φίλη που πιστεύει μετά από κάθε χωρισμό ότι το κομμάτι συντροφικότητα έχει κλείσει οριστικά; Υπάρχει στον κοινωνικό σου κύκλος άτομο που είναι σίγουρο ότι κάθε περίεργο εξόγκωμα στο δέρμα του είναι καρκίνος; Εντάξει, σχεδόν όλοι βιώνουμε καταστροφικές σκέψεις κάποια στιγμή στη ζωή μας. Ωστόσο, σε ορισμένους ανθρώπους εμφανίζονται συχνά και πυροδοτούν τόσο έντονο άγχος, που δυσκολεύουν την επίλυση απλών προβλημάτων.

Η καταστροφολογία είναι ένα κακό παιχνίδι της σκέψης, που τους ωθεί να φαντάζονται το χειρότερο δυνατό σενάριο, ακόμη κι όταν δεν υπάρχουν πραγματικές ενδείξεις κινδύνου. Οι άνθρωποι αυτοί υπερεκτιμούν το πόσο πιθανή είναι μια αρνητική έκβαση και καταλήγουν να νιώθουν ανίσχυροι, αβοήθητοι και υπερβολικά ανήσυχοι. Έτσι, σαμποτάρουν τις ίδιες τους τις δεξιότητες στην επίλυση προβλημάτων ή/και αποφεύγουν το ίδιο το πρόβλημα, επειδή τους προκαλεί τόσο έντονο στρες.

Η ψυχολόγος Juli Fraga εξηγεί ότι οι αρνητικές σκέψεις μπορούν να «ξεμπερδευτούν» με μερικά απλά βήματα και σε συμβουλεύει να μεταφέρεις τις παρακάτω στρατηγικές σε όποιον ταλαιπωρείται από καταστροφικές σκέψεις.

Να το πει με το όνομά του

Το άγχος που προκαλείται από την καταστροφολογία μπορεί να είναι παραλυτικό. Γι’ αυτό, το πρώτο βήμα είναι να του δώσει όνομα και να αναγνωρίσει την ύπαρξή του. Όταν οι καταστροφικές σκέψεις κυριαρχούν, ας προσπαθήσει να στραφεί στο σώμα σου, από την κορυφή μέχρι τα νύχια. Τι παρατηρεί; Έχει σφιγμένους ώμους; Μήπως έχει ταχυπαλμία; Όλα αυτά συχνά αποτελούν σημάδια άγχους.

Στη συνέχεια, είναι σημαντικό να πει στον εαυτό σου (φωναχτά ή ψιθυριστά, δεν έχει σημασία): «Νιώθω άγχος». Η πρακτική αυτή μπορεί να ηρεμήσει το λιμβικό (ή μεταιχμιακό) σύστημα του εγκεφάλου, που εμπλέκεται στη κωδικοποίηση και ρύθμιση συναισθηματικών λειτουργιών.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Λίγη καταστροφολογία δεν βλάπτει

Οι καταστροφικές σκέψεις δεν φέρνουν πάντα την... καταστροφή. Όπως λέει η ψυχολόγος Emily Anhalt, με τον τρόπο αυτό το μυαλό μας προσπαθεί να μας προετοιμάσει για το χειρότερο. Αντί λοιπόν να καταπιέζει τις συγκεκριμένες σκέψεις, μπορεί ο φίλος σου να δοκιμάσει το εξής: να σκεφτεί πρώτα το χειρότερο σενάριο και έπειτα να σκεφτεί το πιο πιθανό ή το καλύτερο δυνατό. Η εξέταση διαφορετικών σεναρίων θα τον βγάλει από το δίπολο «όλα ή τίποτα» και θα τον βοηθήσει να δει την κατάσταση πιο ρεαλιστικά.

Να πάρει βαθιές αναπνοές

Αφού αναγνωρίσει και αποδεχτεί το άγχος του, ας προσπαθήσει να ηρεμήσει το σώμα του με βαθιές, διαφραγματικές αναπνοές. Όταν αναπνέουμε σωστά, η κοιλιά φουσκώνει με την εισπνοή, καθώς το διάφραγμα τραβά τον αέρα βαθιά στους πνεύμονες. Η άσκηση αυτή έχει αποδειχθεί ότι μειώνει το στρες και χαλαρώνει το νευρικό σύστημα, βοηθώντας στη λήψη πιο συνειδητών αποφάσεων. Η ειδικός προτείνει το εξής:

• Εισπνοή αργά για πέντε δευτερόλεπτα.
• Εκπνοή αργά για πέντε δευτερόλεπτα.
• Επανάληψη των παραπάνω για ένα λεπτό.

Η ΕΞΕΤΑΣΗ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΣΕΝΑΡΙΩΝ ΒΟΗΘΑ ΟΠΟΙΟΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΝΑ ΒΓΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΠΟΛΟ «ΟΛΑ Ή ΤΙΠΟΤΑ» ΚΑΙ ΝΑ ΔΕΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΙΟ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΑ.

Καταστροφικές σκέψεις με παρατσούκλι

Ναι, καλά κατάλαβες. Πες στον φίλο ή τον συγγενή σου να δώσει στην καταστροφική του φωνή ένα παρατσούκλι. Αυτή η τεχνική θα του επιτρέψει να παρατηρήσει τις σκέψεις του από απόσταση.

Κι αν δεν του ταιριάζει, μπορεί να ακολουθήσει το παράδειγμα του Tom Hanks, ο οποίος έχει πει ότι τον βοηθά να επαναλαμβάνει το «this too shall pass», μια μικρή πρόταση που του υπενθυμίζει ότι όλα περνούν.

Οι λέξεις έχουν δύναμη

Όταν η δυσφορία κατακλύζει τους ανθρώπους που ταλαιπωρούνται από καταστροφικές σκέψεις, υπάρχουν λίγες λεξούλες που μπορούν να τους προσφέρουν ανακούφιση: «Θα είσαι καλά» ή «Το έχεις». Ο ερευνητής Ethan Kross εξηγεί ότι οι ενθαρρυντικές κουβέντες αλλάζουν την οπτική μας, ειδικά όταν χρησιμοποιούμε τη λέξη «εσύ». Αυτή η μικρή γλωσσική μετατόπιση μας βοηθά να μιλάμε και στον εαυτό μας όπως θα μιλούσαμε σε έναν φίλο. Δηλαδή, με κατανόηση και συμπόνια.