SUCCESS BOMBING: ΕΝΑ ΖΗΤΗΜΑ ΠΟΥ ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΣΟΥ ΝΤΡΕΠΟΝΤΑΙ ΝΑ ΘΙΞΟΥΝ

Μπορεί να περιέχει τη λέξη επιτυχία, αλλά ο «βομβαρδισμός επιτυχίας» είναι μια συμπεριφορά με αρνητικό αντίκτυπο στις σχέσεις μας.

Όλοι έχουμε τέτοιους ανθρώπους στη ζωή μας. Μπορεί να είναι ο φίλος με τα μακροσκελή μηνύματα για τα αμέτρητα πράγματα που κατάφερε να ολοκληρώσει μέσα στο Σαββατοκύριακο, ή ο συνάδελφος που δεν χάνει ευκαιρία να καυχηθεί για το πόσο καλά πήγε το πρότζεκτ που είχε αναλάβει.

Μέχρι ένα σημείο όλα καλά, γιατί σε γενικές γραμμές χαίρεσαι με τις μικρές ή μεγάλες επιτυχίες των γύρω σου. Εκτός αν αυτοί οι γύρω σου δεν μιλάνε ποτέ για κάτι άλλο, δεν ρωτάνε ποτέ πώς είσαι ή δεν σου δίνουν ποτέ την ευκαιρία να μιλήσεις για τις εξελίξεις στη δική σου ζωή.

Τι είναι ο «βομβαρδισμός επιτυχίας»;

«Ο “βομβαρδισμός επιτυχίας” είναι ο όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την ανάγκη που έχει κάποιος να επιδεικνύει συνεχώς την επιτυχία του», εξηγεί η συγγραφέας και ακτιβίστρια ψυχικής υγείας Neev Spencer. «Είναι μια διαρκής, αδιάντροπη ανάγκη να ξεπεράσει τον άλλον και να τον “βομβαρδίσει” με μια μεγαλύτερη επιτυχία από τη δική του. Αυτό δημιουργεί έναν πολύ ανθυγιεινό τρόπο σκέψης. Να γιορτάζεις τις ευλογίες της ζωής, αλλά να παραμένεις ταπεινός».

Η κλινική ψυχολόγος Elisabeth Shaw εξηγεί τον «βομβαρδισμό επιτυχίας» ως «μια αδιάντροπη υπερπροβολή των προσωπικών επιτυχιών (πραγματικών ή αντιληπτών) με σκοπό να υπερισχύσει κανείς σε οποιαδήποτε συζήτηση».

Αν και μπορεί να συμβεί χωρίς πρόκληση, η Shaw εξηγεί ότι «τα πιο προφανή παραδείγματα εμφανίζονται όταν κάποιος μοιράζεται καλά νέα και κάποιος άλλος σπεύδει αμέσως να τα ξεπεράσει με μια δική του ιστορία».

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Γιατί συμβαίνει αυτό;

«Οι πραγματικά επιτυχημένοι άνθρωποι συχνά δεν αναζητούν αυτή την εξωτερική επιβεβαίωση, την έχουν μέσα τους και αυτό είναι που τους ωθεί να προχωρούν μπροστά και να γίνονται οι καλύτεροι», εξηγεί η Spencer.

Αν κάποιος δρα με τον τρόπο αυτό, συνήθως είναι ένδειξη ανασφάλειας και μιας ανάγκης να νιώθει διαρκώς ότι είναι ένα σκαλοπάτι πάνω από τους υπόλοιπους. Η Spencer προειδοποιεί ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο να καυχιέται κάποιος πού και πού και στο να κάνει «βομβαρδισμό επιτυχίας» καθημερινά. Το δεύτερο πηγάζει από βαθύτερα ζητήματα που μπορεί να έχει το άτομο με τον εαυτό του και με το πώς το βλέπουν οι άλλοι.

«Μπορεί να κυμαίνεται από ανασφάλεια μέχρι ναρκισσισμό», λέει η Shaw. «Όσοι είναι ανασφαλείς μπορεί να νιώθουν ότι απειλούνται από την επιτυχία των άλλων, σαν να πρόκειται ξαφνικά να γίνουν αόρατοι αν βρεθούν στη σκιά κάποιου άλλου. Για τον ναρκισσιστή, είναι περισσότερο μια διαρκής ανάγκη να έχει στραμμένα τα φώτα πάνω του. Αυτό μπορεί να προέρχεται είτε από μια βαθιά αίσθηση μεγαλείου είτε από τον φόβο της αποτυχίας ή του να θεωρηθεί ότι υστερεί».

Ο «ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ» ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΑΔΙΑΝΤΡΟΠΗ ΥΠΕΡΠΡΟΒΟΛΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΤΥΧΙΩΝ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΚΑΠΟΙΟΣ ΝΑ ΥΠΕΡΙΣΧΥΣΕΙ ΣΕ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΣΥΖΗΤΗΣΗ.

Σημάδια που χρειάζεται να προσέξεις

• Σκέψου τον σκοπό κάθε αλληλεπίδρασης, π.χ. μιας τηλεφωνικής κλήσης. Έχει σκοπό την αυτοπροβολή;
• Είναι οι συζητήσεις αμφίδρομες;
• Αν κάποιος άλλος έχει καλά νέα, ο άλλος στρέφει τη συζήτηση πάνω του για να τον ξεπεράσει ή να τον υποβαθμίσει;
• Δυσκολεύεται να πει «μπράβο» ή να αφιερώσει χρόνο στο να επικεντρωθεί στην επιτυχία κάποιου άλλου;
• Οικειοποιείται την επιτυχία άλλων, π.χ. του/της συντρόφου, της ομάδας του;

Τι επιπτώσεις μπορεί να έχει ο «βομβαρδισμός επιτυχίας»;

Εκτός από το ότι είναι πολύ ενοχλητικός, ο «βομβαρδισμός επιτυχίας» μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο στις σχέσεις. Μπορεί να κάνει τους άλλους να νιώθουν ότι τα νέα τους είναι λιγότερο σημαντικά, να τους απογοητεύει και να επηρεάζει αρνητικά την αυτοεκτίμησή τους. Μπορεί επίσης να κάνει το άτομο λιγότερο συμπαθές. Οι άνθρωποι δεν θα θέλουν να μοιραστούν μαζί του νέα.

Πώς να διαχειριστείς τον «βομβαρδισμό επιτυχίας»

«Αν υπάρχει κάποιος στη ζωή σου του οποίου ο “βομβαρδισμός επιτυχίας” σε επηρεάζει, προσπάθησε να θυμάσαι ότι η συμπεριφορά αυτή προέρχεται από αδυναμία και ανασφάλεια. Έτσι, μπορείς να δείξεις κατανόηση και να προσεγγίσεις την κατάσταση με συμπόνια», λέει η Spencer.

Η Shaw προτείνει «να ξεκινήσεις με άμεση ανατροφοδότηση τη στιγμή που συμβαίνει ένα περιστατικό και να προσέξεις αν αυτή η καθοδήγηση οδηγεί σε μεγαλύτερη αυτογνωσία. Για παράδειγμα, μπορείς να του επιστήσεις την προσοχή, λέγοντας «μπορεί να μην το συνειδητοποιείς, αλλά μόλις "κουκούλωσες" τα καλά νέα του άλλου». Βοήθησέ τον να καταλάβει ότι δεν είναι το κέντρο του κόσμου.

Τι άλλο μπορείς να κάνεις;

• Δοκίμασε να αλλάξεις θέμα. Το άτομο πιθανότατα δεν θα συνειδητοποιεί ότι καυχιέται, οπότε δεν θα προσέξει αν αλλάξεις συζήτηση.
• Μην τον αφήνεις να μονοπωλεί τη συζήτηση. Αν δεν σε ρωτάει για σένα, πάρε την πρωτοβουλία και μίλα εσύ. Όλα έχουν να κάνουν με τη δημιουργία ισορροπίας και αρμονίας στις σχέσεις.
• Άκουσέ τον, αλλά χωρίς υπερβολικό ενθουσιασμό. Δεν χρειάζεται να χειροκροτείς κάτι που δεν το αξίζει, ακόμα κι αν είναι ο προϊστάμενός σου.
• Αν τίποτα από τα παραπάνω δεν λειτουργεί και νιώθεις ότι έχεις φτάσει στα όριά σου, μην φοβηθείς να απομακρυνθείς.

ΟΣΟΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΝΙΩΘΟΥΝ ΟΤΙ ΑΠΕΙΛΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ, ΣΑΝ ΝΑ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΞΑΦΝΙΚΑ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΑΟΡΑΤΟΙ.

Αν είσαι εσύ αυτός που κάνει «βομβαρδισμό επιτυχίας», υπάρχουν τρόποι να περιορίσεις αυτή τη συνήθεια:

• Αν γνωρίζεις ότι νιώθεις απειλή ή ανασφάλεια όταν οι άλλοι γιορτάζουν την επιτυχία τους, προσπάθησε να χαμογελάς και να λες «συγχαρητήρια» και τίποτα περισσότερο. Αν οι άλλοι νιώθουν καλά γύρω σου, τότε θα λάβεις περισσότερη αναγνώριση.
• Πάρε μια πρωτοβουλία, όπως το να αγοράσεις ένα κέικ για την ομάδα σου. Θα λάβεις αναγνώριση όχι μόνο για τις προσωπικές σου επιτυχίες αλλά και για τις πράξεις σου.

Θα κλείσω με τα λόγια της δημοσιογράφου Kayleigh Dray: «Μερικοί φίλοι είναι για μια ζωή, άλλοι είναι εκεί για να μας διδάξουν για τη ζωή. Εμπιστεύσου το ένστικτό σου και αν κάποιος δεν σου προσφέρει χαρά, άφησέ τον να φύγει».