ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΡΟΜΑΝΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ;

Δεν είναι ούτε αφελής ούτε υπερφίαλος. Ο ρομαντικός τύπος ανθρώπου έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που τον κάνουν να αγαπά με τον δικό του, μοναδικό τρόπο.

Συνηθίζω να πειράζω τον άντρα μου για παντελή έλλειψη ρομαντισμού. Ο τρόπος που μου έκανε πρόταση γάμου θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ο πιο ξενέρωτος στην ιστορία, πράγμα περίεργο για έναν γνήσιο Millenial ο οποίος μεγάλωσε στην εποχή που oι Richard Gere, Βilly Crystal και John Cusack αποτελούσαν πρότυπα ρομαντικού τύπου μέσα από τις ταινίες τους.

Η δική μου ιδέα περί ρομαντισμού ήταν κάπως έτσι: Να σου τραγουδά το «I Love You Baby» όπως ο Heath Ledger στις κερκίδες ενός γηπέδου. Να στέκεται έξω από την πόρτα σου με ένα τεράστιο χαρτί που έχει γράψει «Το Me You Are Perfect» σαν να είσαι η Keira Knightley στο Love Actually, να σε περιμένει να τρέξεις και να πηδήξεις στην αγκαλιά του αναπαρασταίνοντας την κορυφαία σκηνή του Dirty Dancing, όπως έκαναν ο Ryan Gosling με την Emma Stone στο Crazy, Stupid, Love.

Δεν υπάρχουν τέτοιοι τύποι ανθρώπων, θα σκεφτείς, όμως αυτό ισχύει μόνο μέχρι να τους γνωρίσεις. Και βέβαια υπάρχουν. Στο λεξικό Britannica ως ρομαντικό περιγράφεται «ένα άτομο που σκέφτεται πολύ την αγάπη και κάνει και λέει πράγματα που δείχνουν έντονα συναισθήματα αγάπης για κάποιον». Τόσο δύσκολο είναι αυτό, δηλαδή;

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΝΑΣ ΕΠΙΣΗΜΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΡΟΜΑΝΤΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ. Ο ΟΡΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΙ ΕΝΑ ΜΟΤΙΒΟ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΩΝ, ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΑΓΑΠΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ.

Όμως, μισό λεπτό. Ακριβώς κάτω από αυτή την ερμηνεία υπάρχει μία ακόμα: «Κάποιος που δεν είναι ρεαλιστής ή πρακτικός: κάποιος που πιστεύει ότι τα πράγματα είναι καλύτερα ή πιο συναρπαστικά από ό,τι είναι στην πραγματικότητα». Wait, what?

Τι λέει η Ψυχολογία για τον ρομαντικό τύπο ανθρώπου;

Αρνούμαι να πιστέψω ότι ρεαλισμός και ρομαντισμός δεν μπορούν να συνυπάρξουν και στρέφομαι στην επιστήμη της Ψυχολογίας ελπίζοντας να υποστηρίξει αυτή μου την ιδέα. Διαπιστώνω ότι δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος, επίσημος επιστημονικός ορισμός του «ρομαντικού» τύπου, παρότι ο όρος αποτελεί μια συντομογραφία που περιγράφει ένα μοτίβο πεποιθήσεων, συναισθημάτων και συμπεριφορών απέναντι στην αγάπη και τις σχέσεις.

Ποιο είναι αυτό το μοτίβο; Η αλήθεια είναι ότι διαφορετικές θεωρίες ψυχολογίας το ορίζουν κάπως διαφορετικά. Για παράδειγμα:

Η Κοινωνική Ψυχολογία περιγράφει τον ρομαντισμό ως στιλ αγάπης

Οι ψυχολόγοι που ακολουθούν αυτή τη θεωρία δεν θα μιλήσουν για έναν ρομαντικό τύπο, αλλά για έναν τρόπο να αγαπά κανείς. Για παράδειγμα, ο διάσημος Καναδός φιλόσοφος John Alan Lee χαρακτήρισε το 1973 «ρομαντικό» τον Έρωτα (Eros) ως ένα στιλ αγάπης. Μέσα από τη θεωρία του προσομοίασε τα στιλ αγάπης με χρώματα που αναμειγνύονται μεταξύ τους. Εξήγησε, δηλαδή, ότι δεν υπάρχει ένας μόνος τρόπος να αγαπά κανείς, αλλά διαφορετικά στιλ που συχνά συνυπάρχουν στο ίδιο άτομο. Τα 3 πρωτογενή στιλ έχουν ως εξής:

1. Έρως (Eros). Εδώ εμφανίζεται ο ρομαντικός, παθιασμένος έρωτας. Έντονη έλξη, ιδανικοποίηση, δυνατή σωματική και συναισθηματική χημεία. Συχνά «κεραυνοβόλος».
2. Λούδος (Ludus). Ο παιχνιδιάρικος έρωτας. Φλερτ, ελευθερία, χωρίς δεσμεύσεις. Ο έρωτας ως παιχνίδι, όχι απαραίτητα ως δέσμευση.
3. Στοργή (Storge). Η ήρεμη, σταθερή αγάπη που χτίζεται με τον χρόνο. Φιλία, εμπιστοσύνη, βαθιά οικειότητα – όχι δράματα.

Από τους συνδυασμούς τους προκύπτουν 3 δευτερογενή στιλ:

1. Μανία (Mania) = Έρως + Λούδος. Εμμονικός, ζηλότυπος έρωτας. Υψηλά και χαμηλά, έντονη ανάγκη για επιβεβαίωση.
2. Πράγμα (Pragma) = Λούδος + Στοργή. Ρεαλιστικός, «λογικός» έρωτας. Επιλογή συντρόφου με κριτήρια (αξίες, στόχοι, συμβατότητα).
3. Αγάπη (Agape) = Έρως + Στοργή. Ανιδιοτελής, δοτική αγάπη. Φροντίδα χωρίς όρους, βαθιά αφοσίωση.

iStock

Βλέπουμε, λοιπόν, στην Κοινωνική Ψυχολογία τη λέξη «έρωτας» ως συνώνυμο του ρομαντισμού να συνδέεται με θετικές έννοιες όπως η χημεία και η σύνδεση, αλλά και με αρνητικές όπως η εμμονή. Ένα στιλ αγάπης που όταν συνδυάζεται με τον Λούδο μπορεί να δημιουργήσει εντάσεις, ενώ όταν συνδυάζεται με τη Στοργή οδηγεί σε αυτό που μάλλον οι περισσότεροι έχουμε στο μυαλό μας ως ιδανικό.

Η Γνωστική Ψυχολογία κάνει λόγο για Ρομαντικό Ιδεαλισμό

Σύμφωνα με τους υποστηρικτές αυτής της θεωρίας, ρομαντικός είναι ο τύπος ανθρώπου που συχνά έχει ιδεαλιστικές πεποιθήσεις για την αγάπη, όπως:

• Η αγάπη πρέπει να βιώνεται ως κάτι το εξαιρετικό.
• Η αληθινή αγάπη είναι σπάνια και μεταμορφωτική.
• Αν είναι αληθινή, δεν πρέπει να βιώνεται ως επιβεβλημένη.

Οι παραπάνω απόψεις δεν σημαίνουν ότι αυτός ο τύπος ανθρώπου δεν είναι ρεαλιστής. Απλά ότι γι’αυτόν το νόημα και το συναίσθημα είναι καθοριστικά στη ζωή του, μερικές φορές περισσότερο από τη λογική ή την «πρακτική ευκολία».

Τι λέει η Θεωρία της Προσκόλλησης

Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, οι ρομαντικοί τύποι μπορεί να δημιουργούν οποιοδήποτε στιλ δεσμού, αλλά συχνά δημιουργούν σχέσεις με:

• Ασφαλή δεσμό. Είναι άτομα που έχουν άνεση με την οικειότητα και επενδύουν στη ζεστασιά και την εγγύτητα.
• Αγχώδη δεσμό. Είναι άτομα που λαχταρούν τη συναισθηματική ένταση και επενδύουν στην επιβεβαίωση και εγγύτητα.

iStock

Προσοχή: Τα ρομαντικά αυτά άτομα δεν τα χαρακτηρίζει η «ανάγκη», αλλά η συναισθηματική επένδυση. Γιατί νιώθουν βαθιά και το εκδηλώνουν ανοιχτά.

Πώς ορίζεται ο ρομαντικός τύπος σύμφωνα με τους 5 τύπους προσωπικότητας;

Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία οι ρομαντικοί τύποι τείνουν να έχουν υψηλότερες βαθμολογίες σε:

• Ανοικτότητα σε Εμπειρίες. Αγαπούν τη φαντασία, τις φαντασιώσεις, τον συμβολισμό και την ποίηση.
• Ευχάριστη διάθεση. Είναι άτομα που χαρακτηρίζονται από ζεστασιά, ενσυναίσθηση, και συναισθηματική συντονισμό.

Τα άτομα αυτά εκτιμούν:

• Τις συζητήσεις με νόημα.
• Την έκφραση των συναισθημάτων.
• Το να μοιράζονται με τον άλλο κοινά όνειρα και αξίες.

Το συναισθηματικό στυλ των ρομαντικών τύπων

Συναισθηματικά οι ρομαντικοί τύποι συχνά:

• Νιώθουν την αγάπη έντονα και ζωηρά.
• Δίνουν νόημα σε μικρές στιγμές (όπως ματιές, λέξεις, συγχρονισμός).
• Βιώνουν μια σχέση σε όλα τα μήκη του ύψους και του βάθους της – δηλαδή, μπορεί να ενθουσιαστούν αλλά και να βυθιστούν στη θλίψη.

Πρόκειται για άτομα που επεξεργάζονται καταρχάς το συναίσθημα και όχι τόσο για τύπους που δίνουν προτεραιότητα στην επίλυση προβλημάτων.

Κι αν ο σύντροφός σου δεν είναι ρομαντικός σημαίνει ότι δεν αγαπά αρκετά;

Σε καμία περίπτωση, θα σου απαντήσω εγώ. Ο μη-ρομαντικός δικός μου σύντροφος μπορεί εδώ και 25 χρόνια να μην έχει χορέψει ποτέ μαζί μου στη βροχή, αλλά θα είναι αυτός που πρώτος θα ανοίξει την ομπρέλα όταν αρχίζει να βρέχει, βρίσκοντας σε χρόνο μηδέν το πιο κοντινό και ασφαλές καταφύγιο. Είναι αυτός που μπορεί να μην κάνει εύκολα κολακευτικά σχόλια, αλλά δεν θα με κάνει ποτέ να αμφισβητήσω την αφοσίωσή του. Αυτός που θα κρατήσει την ισορροπία όταν εγώ βυθίζομαι ή πετάω στα ουράνια.

iStock

Για έναν ρομαντικό τύπο η αγάπη είναι κάτι βαθύ, ουσιαστικό, συναισθηματικό, μεταμορφωτικό. Και αυτό όσο αφελές κι αν ακούγεται στους μη-ρομαντικούς, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί γιατί είναι πυρηνικό στο σύστημα αξιών του.

Ξέρεις, όμως, πού καταλήγουν οι ψυχολόγοι; Ότι το ιδανικό ταίρι για έναν τέτοιον τύπο δεν είναι ένας εξίσου ρομαντικός, μα κάποιος που μπορεί να ανταποκριθεί στο πάθος του και να το σταθεροποιήσει, χωρίς όμως να το σβήσει. Ένα άτομο, δηλαδή, που να αντέχει την ένταση, να μη φοβάται τη συναισθηματική εγγύτητα και να προσφέρει σταθερότητα. Κι ας μην υπάρχει η λέξη ρομαντισμός στο λεξιλόγιό του.