ΤΟ ΑΠΡΟΣΔΟΚΗΤΟ ΑΝΔΡΙΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ

Οι περισσότεροι άντρες δεν συνειδητοποιούν ότι με μια συγκεκριμένη συμπεριφορά τους κάνουν τις γυναίκες να νιώθουν πιο ασφαλείς δίπλα τους.

Όσο κι αν θέλουμε να λέμε πως οι γυναίκες είναι σήμερα πιο χειραφετημένες και ενδυναμωμένες από ποτέ, η ζωή βρίσκει τρόπους να μας διαψεύδει. Δεν θα σου μιλήσω για τις γυναίκες επαγγελματίες, που αν τύχει να βρεθούν σε ανδροκρατούμενα περιβάλλοντα χρειάζεται να δώσουν τη μία μάχη μετά την άλλη για να επιβιώσουν. Ούτε καν για τις εισαγγελείς, τις δικαστικούς ή τις δημοσιογράφους που αν τύχει να ασχοληθούν με την έρευνα μπορεί να γίνουν ακόμα και θύματα εκφοβισμού, όπως έγραφε πρόσφατα σε άρθρο της η Μαγδαληνή Γκόγκου.

Πάμε σε πιο απλά, καθημερινά παραδείγματα, που λαμβάνουν χώρα έξω από τους χώρους εργασίας. Πάμε στο ίδιο μας το σπίτι, στις παρέες μας, στην παρουσία μας σε έναν δημόσιο χώρο ή μια υπηρεσία. Πόσο ασφαλείς νιώθουμε εμείς οι γυναίκες να «σταθούμε» και να «ακουστούμε» ανάμεσα σε άντρες;

Στο οικογενειακό τραπέζι, ο συντηρητικός θείος θα σε αγνοήσει αν κάνεις ένα πολιτικό σχόλιο που δεν του αρέσει. Αν έχεις βρεθεί ποτέ σε ένα συνεργείο αυτοκινήτων με τον άντρα σου, ίσως παρατήρησες ότι ο μηχανικός απηύθυνε αποκλειστικά σε εκείνον τον λόγο – κι ας είναι δικό σου το αμάξι. Κι εσύ απλά θα κάνεις λίγο πίσω. Ακόμα και σε μια παρέα αντρών πιο εύκολα θα περάσει απαρατήρητο κάτι που θα σχολιάσει μια γυναίκα.

Ο ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ Η ΕΜΦΥΤΗ ΤΑΣΗ ΠΟΥ ΕΧΕΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΝΑ ΝΙΩΘΕΙ ΑΣΦΑΛΗΣ ΟΤΑΝ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΚΑΙ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΝΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ.

Την τελευταία δεκαετία δημοσιεύονται όλο και περισσότερες μελέτες που διαπιστώνουν ότι σε ποικίλα περιβάλλοντα οι γυναίκες παραπονιούνται πως δεν ακούγονται. Ένα τρανταχτό παράδειγμα είναι αυτό που συμβαίνει στο σύστημα φροντίδας υγείας: έρευνες έχουν αποδείξει ότι πολλοί γιατροί δεν παίρνουν τις ενοχλήσεις για τις οποίες παραπονιούνται οι γυναίκες ασθενείς αρκετά σοβαρά. Ίσως γιατί έχει καθιερωθεί αυτό το στερεότυπο που θέλει τις γυναίκες υπερευαίσθητες και παραπονιάρες.

Κι όμως, ξέρεις ποιος γιατρός είναι αυτός που θα κερδίσει μια γυναίκα; Αυτός που θα την ακούσει. Όπως ακριβώς θα την κερδίσει και θα την κάνει να αισθανθεί ασφαλής ο άντρας που θα επικυρώσει ότι προσέχει αυτά που του λέει.

Γιατί οι μικρο-επικυρώσεις στην επικοινωνία με έναν άντρα κάνουν τη γυναίκα να αισθάνεται ασφαλής;

Αν υπάρχει κάτι που κάνει τις γυναίκες να απολαμβάνουν τις γυναικείες φιλίες, είναι το γεγονός ότι οι άλλες γυναίκες τις ακούν και τους το δείχνουν. Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό που συναντιέται πιο σπάνια σε έναν άντρα, όμως όταν γίνει αντιληπτό από τη γυναίκα υπάρχει ένας ολόκληρος, καλά μελετημένος ψυχολογικός μηχανισμός που εξηγεί γιατί μπορεί να την κάνει να νιώσει πιο ασφαλής.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Οι ψυχολόγοι το αποκαλούν «συναισθηματικό συντονισμό». Πρόκειται για την έμφυτη τάση που έχει ο άνθρωπος να νιώθει ασφαλής όταν ένας άλλος άνθρωπος αντιλαμβάνεται και ανταποκρίνεται στην εσωτερική του κατάσταση. Οι άντρες που έχουν την απαραίτητη συναισθηματική νοημοσύνη για να το κάνουν αυτό με μια γυναίκα την κάνουν αυτόματα να νιώθει ότι το βίωμα και τα λόγια της δεν θα αγνοηθούν. Εκείνη τότε αισθάνεται σεβασμό, κατανόηση και έτσι μπορεί να χαλαρώσει.

Πώς δείχνει ένας συνομιλητής ότι σε μικρο-επικυρώνει;

Αυτή η απόκριση από τον συνομιλητή, ο οποίος δεν χρειάζεται απαραίτητα να είναι ο σύντροφος, αλλά μπορεί να είναι απλά ένας φίλος ή ένας συνεργάτης, μπορεί να έρθει με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, λεκτικούς και μη.

Με μηνύματα «συντονισμού» όπως:

• Το να σε ακούει χωρίς να σε διακόπτει.
• Το να επικυρώνει τα συναισθήματά σου («φυσικά ένιωσες έτσι…»).
• Το να θυμάται λεπτομέρειες από αυτά που του έχεις πει.
• Το να σε κοιτάζει όταν του μιλάς και να σου απαντά σε ήρεμο τόνο.

Με προβλέψιμες αντιδράσεις

Ένας άντρας που αντιδρά με προβλέψιμο τρόπο όταν του μιλάς, σε κάνει να νιώθεις ασφάλεια γιατί το νευρικό σου σύστημα μεταφράζει την απόκρισή του αυτή ως «χαμηλού κινδύνου»:

• Δείχνει σταθερές προθέσεις.
• Συναισθηματική ρύθμιση.
• Χαμηλή μεταβλητότητα.

Με το να σέβεται τη γυναίκα χωρίς να προσπαθεί να την ελέγξει

Η μικρο-επικύρωση δεν είναι μια αντίδραση που δείχνει τάση για κυριαρχία ή για επίλυση του προβλήματος. Αντίθετα, κάνει τη γυναίκα να νιώθεις πως:

• Οι σκέψεις και τα συναισθήματά της έχουν σημασία.
• Ο συνομιλητής δεν επιδιώκει να την πατρονάρει, άρα δείχνει σεβασμό στην αυτονομία της.

Οι μικρο-επικυρώσεις αποτελούν σημάδια ασφαλούς δεσμού

Σύμφωνα με τη θεωρία προσκόλλησης, οι μικρο-επικυρώσεις αντικατοπτρίζουν συμπεριφορές που έχουμε εισπράξει από τους φροντιστές μας, οι οποίοι μας έκαναν να νιώθουμε ασφαλείς, συνεπώς ενεργοποιούν στον εγκέφαλό μας την αντίδραση «ασφαλούς βάσης».

Δεν είναι τυχαίο ότι αυτό το αίσθημα ασφάλειας βιώνεται πρώτα με το σώμα και έπειτα γίνεται αντιληπτό με τη λογική, αφού οι μικρο-επικυρώσεις μειώνουν τα επίπεδα κορτιζόλης στο αίμα (πρόκειται για την ορμόνη του στρες) και συμβάλλουν στην ενεργοποίηση του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος, εισάγοντάς μας σε μια πιο ήρεμη κατάσταση.