10 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΧΑΛΑΡΩΣΗΣ ΙΔΑΝΙΚΕΣ (ΚΑΙ) ΓΙΑ ΝΕΥΡΟΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ

Ο διαλογισμός και οι ασκήσεις ενσυνειδητότητας δεν είναι για όλους. Τα νευροδιαφορετικά άτομα χρειάζονται ρύθμιση από «κάτω προς τα πάνω» για να χαλαρώσουν. Τι σημαίνει αυτό;

Ένα μικρό παιδί να ρωτήσεις, ξέρει να σου πει τι πρέπει να κάνεις για να χαλαρώσεις: Πάρε βαθιές αναπνοές, βγες για περπάτημα, άκου λίγη ήρεμη, μελωδική μουσική. Εδώ, στο OW, πολύ συχνά θα σου προτείνουμε τεχνικές που ηρεμούν το νευρικό σύστημα και μάλιστα άμεσα, όπως π.χ. διαλογισμό και ασκήσεις ενσυνειδητότητας.

Όπως, όμως, λέει ο Dr. Hussein Naji, ένας «νευροδιαφορετικός» επιστήμονας υγείας, οι περισσότερες από αυτές τις τεχνικές απευθύνονται σε άτομα νευροτυπικά που σημαίνει ότι στα νευροδιαφορετικά άτομα συχνά «δεν πιάνουν». Όπως χαρακτηριστικά λέει ο Dr. Naji, «ορισμένα νευρικά συστήματα δεν ανταποκρίνονται στον έλεγχο από πάνω προς τα κάτω. Χρειάζονται ρύθμιση από κάτω προς τα πάνω». Κι αν όλα αυτά σου ακούγονται κινέζικα, εξηγώ παρακάτω.

Τι σημαίνει να είσαι νευροδιαφορετικός;

Με μια πολύ γενική εξήγηση, τα νευροδιαφορετικά άτομα απλά έχουν εγκεφάλους που είναι καλωδιωμένοι διαφορετικά. Λίγο πιο αναλυτικά, αυτό σημαίνει ότι επεξεργάζονται τις πληροφορίες κάπως διαφορετικά από ότι η πλειοψηφία – χωρίς αυτό να είναι κάτι μη φυσιολογικό, αφού όλοι οι άνθρωποι έχουμε ένα ευρύ φάσμα νευρογνωστικών ικανοτήτων.

Για να καταλάβεις πόσο κοινό είναι το να είναι κανείς διαφορετικός, παρατήρησε πώς κάποιοι άνθρωποι απλώνουν τα πλυμένα ρούχα ή πώς τοποθετούν το ρολό του χαρτιού στην τουαλέτα. Την ίδια ώρα, νευροδιαφορετικά είναι και τα άτομα που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού.

Σε κάθε περίπτωση, όπως λέει και η Αυστραλή αυτιστική κοινωνιολόγος Judy Singer, «καθώς η νευροποικιλότητα μπορεί να είναι απαραίτητη για την πολιτιστική σταθερότητα», δεν είναι λογικό να περιμένουμε να έχουν όλοι οι άνθρωποι έναν μόνο κοινό και σωστό τρόπο σκέψης. Και έτσι, δεν μπορούμε να περιμένουμε να αξιοποιούν όλοι τα ίδια εγκεφαλικά ερεθίσματα, ακόμα κι αν αυτά έχουν στόχο τη χαλάρωση.

10 εναλλακτικές τεχνικές χαλάρωσης όταν οι συμβατικές δεν βοηθούν

Ο Dr. Naji εξηγεί ότι τα νευροδιαφορετικά άτομα συνήθως χρειάζονται τεχνικές που ρυθμίζουν το νευρικό σύστημα από κάτω προς τα πάνω, δηλαδή που δίνουν προτεραιότητα στις αισθήσεις του σώματος και όχι στην πνευματική/εγκεφαλική ανάλυση για να βοηθήσουν το άτομο να χαλαρώσει. Ο διαλογισμός, για παράδειγμα, που θεωρείται κορυφαία και επιστημονικά επιβεβαιωμένη τεχνική χαλάρωσης, δεν βοηθά τα άτομα αυτά. Τι τα βοηθά;

iStock

Ο «Ψυχολογικός Αναστεναγμός»

Υπάρχει ένας όρος, το λεγόμενο «physiological sigh» που αποτελεί μια αυτόματη και αυθόρμητη πολύ βαθιά αναπνοή, ως φυσικός μηχανισμός του σώματος για άμεση ανακούφιση από το στρες ή τη θλίψη. Τον αναστεναγμό τον συνδέουμε συνήθως με κάτι που δυσάρεστο, όμως εν προκειμένω πρόκειται για μια κοινή αναπνευστική συνήθεια που συχνά εκτελούμε ασυνείδητα και μας βοηθά αφού ο εγκέφαλος «αναγκάζει» έτσι τους πνεύμονες να ρυθμίσουν την αναπνοή μας, η οποία γίνεται ρηχή όταν έχουμε στρες, και να αποβάλλουν το συσσωρευμένο διοξείδιο του άνθρακα.

Τα καλά νέα είναι ότι αυτή την τεχνική μπορούμε να την εφαρμόζουμε και πιο συνειδητά τις στιγμές που έχουμε ανάγκη να χαλαρώσουμε με μια γρήγορη, διπλή εισπνοή από τη μύτη, ακολουθούμενη από μια μακρά, αργή εκπνοή από το στόμα. Με τον τρόπο αυτό ενεργοποιούμε άμεσα το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα, το οποίο είναι υπεύθυνο για την ηρεμία μας, μειώνοντας το στρες, τους καρδιακούς παλμούς και την αρτηριακή πίεση.

Έκθεση σε κρύο ή ζέστη

Το παγωμένο νερό στο πρόσωπο, ένα ζεστό μπάνιο ή ακόμα και η επίσκεψη σε μια κρυοσάουνα ή κλασική σάουνα, μπορεί να αποδειχθούν ευεργετικά κατά του στρες, αφού έχουν την ιδιότητα να διακόπτουν άμεσα την αντίδραση πάλης ή φυγής που αυτό προκαλεί και να προκαλούν νευρική επαναφορά.

Μάσημα πάγου

Μία ακόμα τεχνική που φαίνεται παρέχει ισχυρή αισθητηριακή ανατροφοδότηση, βοηθώντας κάποια άτομα να γειωθούν σε στιγμές έντονης αισθητηριακής υπερφόρτωσης, είναι το να πάρουν στο στόμα τους και να μασήσουν ένα παγάκι. Εναλλακτικά, έχει βρεθεί πως και μία πολύ ξινή τσίχλα ή καραμέλα μπορεί να βοηθήσει.

iStock

Πλάτη στον τοίχο

Αυτή η τεχνική βοηθά πολύ όταν είσαι στο σπίτι ή στο γραφείο και σε έχει κυριεύσει η ένταση ή το στρες και είναι τόσο απλή: Απλά σήκω και στάσου με την πλάτη στον τοίχο, στηριζόμενη/-ος σε αυτόν. Η κίνηση αυτή, λένε οι μελέτες που παραθέτει ο Dr. Naji, μειώνει την ανάγκη του εγκεφάλου για μικρο-επαγρύπνηση, επιτρέποντας στο νευρικό σύστημα να αισθάνεται ότι υποστηρίζεται από το περιβάλλον.

Σιωπηλά γεύματα

Παρόλο που το να τρώει κανείς με παρέα θεωρείται για πολλούς λόγους ωφέλιμο, αν είσαι μόνος την ώρα εκείνη, από το να φας μπροστά σε μία οθόνη ή ακούγοντας μουσική οι ειδικοί λένε πως είναι προτιμότερο να επιλέξεις την απόλυτη σιωπή, ώστε να επιτρέψεις στο σύστημά σου να φάει πιο ενσυνείδητα και να επικεντρωθεί στην πέψη.

Τραγούδα!

Είτε συμμετέχοντας σε μια χορωδία είτε μόνη/η στο σπίτι, τραγουδώντας ή ψέλνοντας βοηθάς στη δόνηση και τη διέγερση του πνευμονογαστρικού νεύρου, το οποίο έπειτα σε οδηγεί σε μια κατάσταση ηρεμίας και χαλάρωσης.

iStock

Ζεστό ντους στο σκοτάδι

Ένα νέο trend «κυκλοφορεί» τελευταία, σύμφωνα με το οποίο το να κάνει κανείς ένα ζεστό μπάνιο ή ντους πριν τον ύπνο με το φως σβηστό, μπορεί να βοηθά το άτομο να χαλαρώνει και να κοιμάται καλύτερα. Δεν υπάρχει κάποια εκτενής έρευνα επ’ αυτού, όμως κάποιοι ειδικοί ύπνου που το υποστηρίζουν λένε πως στο ημίφως το νερό ακούγεται πιο δυνατά, σα να βρίσκεσαι κάτω από καταρράκτη, ενώ η οπτική διέγερση μειώνεται, ανακουφίζοντας την αισθητηριακή υπερφόρτωση όλης της ημέρας και επιτρέποντας στο άτομο να εστιάζει στις εσωτερικές αισθήσεις του σώματος.

Μια «βαριά» αγκαλιά

Για τις κουβέρτες βαρύτητας έχουμε ξαναμιλήσει: Η συνάδελφος Ελένη Παπαϊωάννου χρησιμοποίησε μία από αυτές και η εμπειρία της συνολικά ήταν θετική. Πολλοί υποστηρίζουν ότι αυτή η ήπια πίεση στο σώμα προωθεί τη χαλάρωση μέσω σημάτων που στέλνονται στο παρασυμπαθητικό και μειώνει τα συναισθήματα ευαλωτότητας. Ο τέως διευθυντής νευρολογικής κλινικής ΓΝΑ, Αντώνη Κωδούνης, πάντως, ανέφερε στο πλαίσιο του παραπάνω άρθρου πως η κουβέρτα αυτή «περισσότερο ψυχολογικά θα έλεγα ότι βοηθάει, σαν αγκάλιασμα».

Μία φυσική, μη σεξουαλική, αγκαλιά

Μήπως να προτιμήσεις ένα κανονικό αγκάλιασμα; Μια σφιχτή, ζεστή αγκαλιά με τον σύντροφό σου ή ένα πολύ δικό σου άνθρωπο που αποδεδειγμένα απελευθερώνει άμεσα οξυτοκίνη και μειώνει την κορτιζόλη;

Πρωινό γεύμα μετά το ξύπνημα

Πρόσφατα αναφερθήκαμε στη Dr. Stacy Sims, φυσιολόγο άσκησης και επιστήμονα διατροφής του Πανεπιστημίου Stanford, που δεν μπορούσε να κάνει πιο σαφές το πόσο σημαντικό είναι ειδικά για τις γυναίκες να τρώνε πρωινό λίγο αφού ξυπνήσουν, ακόμα κι αν δεν έχουν ιδιαίτερη όρεξη. Ο Dr. Naji επιμένει επίσης σ' αυτό λέγοντας πως η έλλειψη όρεξης μπορεί να είναι σύμπτωμα υψηλού στρες. Η κατανάλωση πρωινού εντός 30 λεπτών μετά το ξύπνημα, όμως, μπορεί να σταθεροποιήσει την κορτιζόλη, τη λεγόμενη ορμόνη του στρες.