4 ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΣΕΙΣ ΤΗΝ ΙΣΛΑΝΔΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ

Μπορεί η φιλοσοφία του InnSæi από την Ισλανδία να λειτουργήσει ως πρακτικός οδηγός αυτογνωσίας; Η Ισλανδή συγγραφέας Hrund Gunnsteinsdóttir εξηγεί πώς η έννοια συνδέει τη διαίσθηση με το σώμα και την παρατήρηση και την κατάσταση ροής, και προτείνει τέσσερα βήματα για να καλλιεργήσουμε την εσωτερική μας πυξίδα.

Σύμφωνα με την Ισλανδή συγγραφέα Hrund Gunnsteinsdóttir, υπάρχει μια λέξη στη γλώσσα της που κρύβει την απάντηση για όσους αναζητούν την εσωτερική τους πυξίδα. Είναι η λέξη InnSæi (προφέρεται ινσαΐ), που συνδυάζει τις ισλανδικές ρίζες inn, δηλαδή «μέσα» ή «προς τα μέσα», και sæi, από το ρήμα «βλέπω», ενώ ταυτόχρονα παραπέμπει στο sær, τη λέξη για τη «θάλασσα». Ουσιαστικά, περικλείει τρεις διακριτές έννοιες, καθεμία από τις οποίες συμπληρώνει την προηγούμενη, και δείχνει πώς μπορούμε να πορευτούμε στον σημερινό κόσμο, όταν η φασαρία και η υπερδιέγερση μας κάνουν να χάνουμε τον εαυτό μας.

Οι τρεις έννοιες του InnSæi

Η πρώτη έννοια είναι η «θάλασσα μέσα μας», μια αναφορά στον εκτεταμένο και ρευστό κόσμο του ασυνείδητου νου, όπου η φαντασία, το ένστικτο και η αίσθηση λειτουργούν πολύ πιο γρήγορα από τη λογική σκέψη.

Η δεύτερη είναι το «να βλέπεις προς τα μέσα», ούτως ειπείν να κάνεις την ενδοσκόπησή σου με στόχο την ουσιαστική αυτογνωσία. Είναι, εξηγεί σε άρθρο της, η ικανότητα να στρέφεσαι στον εαυτό σου και να ξεχωρίζεις τη διαίσθηση από τον φόβο, τις προκαταλήψεις ή τις επιθυμίες.

Η τρίτη έννοια είναι το «να βλέπεις από μέσα προς τα έξω» και μέσω της παρατήρησης να κατασκευάζεις μια σταθερή εσωτερική πυξίδα, που σου επιτρέπει να αντιμετωπίζεις την αβεβαιότητα της ζωής με καθαρότητα και ηρεμία, χωρίς να αντιδράς σπασμωδικά στα γεγονότα της.

Οι τρεις αλληλένδετες διαστάσεις του InnSæi περιγράφουν έναν τρόπο ύπαρξης.

H λέξη InnSæi συνδυάζει τις ισλανδικές ρίζες inn, δηλαδή «μέσα» ή «προς τα μέσα», και sæi, από το ρήμα «βλέπω», ενώ ταυτόχρονα παραπέμπει στο sær, τη λέξη για τη «θάλασσα». Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

4 βήματα για να βρεις το InnSæi

Διάβασε τα σημάδια του σώματος

Η Gunnsteinsdóttir θεωρείται γκουρού σε θέματα διαίσθησης, για την οποία τονίζει πως δεν είναι αμιγώς νοητική αλλά περισσότερο σωματική διεργασία. Το σώμα, λέει, γνωρίζει συνήθως πριν καν προλάβει ο νους να κατανοήσει τι συμβαίνει. Ένας κόμπος στο στομάχι, ένα ξαφνικό ρίγος ή μια ανεξήγητη αίσθηση άνεσης είναι σήματα που, αν μάθουμε να αναγνωρίζουμε και να «διαβάζουμε», θα έχουμε κάνει το πρώτο βήμα για να βρούμε το InnSæi μας.

Η ίδια προτείνει μια απλή άσκηση για να γίνει η αρχή:

• Κάθισε ήσυχα, πάρε μερικές βαθιές αναπνοές και παρατήρησε πώς αντιδρά το στομάχι σου όταν θέτεις στον εαυτό σου γνήσια ερωτήματα για ειλικρινείς απαντήσεις. Πώς είμαι πραγματικά; Είναι η σωστή απόφαση για μένα; Φοβάμαι το αποτέλεσμα που θα φέρει;
• Οι αντιδράσεις του σώματος (ηρεμία, ένταση, χαλάρωση, συστολή) είναι ο τρόπος με τον οποίο επικοινωνεί το ασυνείδητο.
• Ξάπλωσε, ανάπνευσε βαθιά και, έπειτα από μερικές συνειδητές αναπνοές, γράψε ό,τι προκύψει χωρίς να αναλύεις, απλά παρατηρώντας.

ΕΝΑΣ ΚΟΜΠΟΣ ΣΤΟ ΣΤΟΜΑΧΙ Ή ΕΝΑ ΞΑΦΝΙΚΟ ΡΙΓΟΣ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΤΑ ΠΟΥ, ΑΝ ΜΑΘΕΙΣ ΝΑ «ΔΙΑΒΑΖΕΙΣ», ΘΑ ΕΧΕΙΣ ΚΑΝΕΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΒΗΜΑ ΓΙΑ ΝΑ ΒΡΕΙΣ ΤΟ INNSÆI ΣΟΥ.

Διώξε τη νοητική φασαρία

Η δεύτερη άσκηση που προτείνει η Gunnsteinsdóttir είναι η καθημερινή ελεύθερη γραφή με στυλό και χαρτί, 5-15 λεπτά, χωρίς διορθώσεις και χωρίς αξιολογικές κρίσεις. Στόχος δεν είναι να προκύψει κάτι συγκεκριμένο (π.χ. ένα κείμενο με νόημα και δομή), αλλά να αδειάσει το μυαλό από τη νοητική φασαρία που καλύπτει τα πιο λεπτά εσωτερικά σήματα.

Με τον χρόνο, η γραφή αρχίζει να αποκαλύπτει μοτίβα, όπως τους επαναλαμβανόμενους φόβους, τις φωνές που δεν είναι ακριβώς δικές μας και τις σκέψεις στις οποίες επιστρέφουμε, ασυνείδητα, ξανά και ξανά. Βλέποντάς τα καταγεγραμμένα, σημειώνει, μπορείς να ξεχωρίζεις το υπόβαθρο παλιών συνηθειών από τη σταθερή και πιο ήρεμη φωνή της διαίσθησης. Το μυστικό είναι να μην αγνοείς το σώμα και πώς αντιδρά όσο γράφεις. «Άφησε τον εσωτερικό και τον εξωτερικό κόσμο να αρχίσουν να συνδέονται», αναφέρει.

Τα δύο πρώτα βήματα της μεθόδου της μπορείς να πεις ότι θυμίζουν πρακτικές ελεύθερης γραφής και δη την τεχνική της «ενεργητικής φαντασίας» που πρότεινε ο Carl Jung ως τρόπους προσέγγισης του ασυνείδητου μέσα από αυθόρμητη καταγραφή εικόνων και σκέψεων.

ΠΑΡΑΤΗΡΩΝΤΑΣ ΤΙ ΤΡΑΒΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΟΥ, ΑΡΧΙΖΕΙΣ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΕΙΣ ΤΟΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΣΟΥ ΚΟΣΜΟ.

Δες τι τραβά την προσοχή σου

Σαν τρίτο βήμα, η Gunnsteinsdóttir συστήνει να κρατάμε ένα «ημερολόγιο προσοχής», μια συνεχή καταγραφή, μέσα στην ημέρα, όσων τραβούν την προσοχή σου, από μια τυχαία μυρωδιά και την έκφραση ενός αγνώστου έως κάποιο χρώμα, μια φράση ή κάτι που νιώσαμε περπατώντας στον δρόμο. Σύμφωνα με την ίδια, αυτό που καταφέρνει να αποσπάσει την προσοχή μας μάς διαμορφώνει, συχνά χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε.

Παρατηρώντας τι προσέχουμε, αρχίζουμε να κατανοούμε τον εσωτερικό μας κόσμο, τις ανησυχίες και τις επιθυμίες μας, τα ένστικτά μας για τους ανθρώπους και τις καταστάσεις. Για το τρίτο μέρος της αναζήτησης του InnSæi, λέει: «Στο τέλος της εβδομάδας, διάλεξε τυχαία δέκα λέξεις ή φράσεις από το ημερολόγιο και γράψ’ τες κάθετα. Παρατήρησέ τες χωρίς να πιέζεσαι να τις ερμηνεύσεις και άφησε τα μοτίβα να εμφανιστούν». Η ίδια εξηγεί πως έτσι λειτουργεί η διαίσθηση σε γνωστικό επίπεδο, με τα αποτελέσματα ενίοτε να εκπλήσσουν.

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ FLOW ΕΙΝΑΙ Η ΠΙΟ ΑΓΝΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ «ΝΑ ΒΛΕΠΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΣΑ ΠΡΟΣ ΤΑ ΕΞΩ».

Μπες σε κατάσταση ροής

Η τέταρτη πρακτική είναι η καλλιέργεια της κατάστασης ροής, του λεγόμενου flow, οπότε η σκέψη παύει να απαιτεί κόπο και οι ιδέες προκύπτουν φυσικά. Για να μπορέσεις να εισέλθεις στο flow, χρειάζεται μια δραστηριότητα που έχει πραγματική σημασία για σένα και σου είναι αρκετά οικεία ώστε να την εκτελείς αβίαστα, χωρίς ιδιαίτερη σκέψη. Θα πρέπει να αφιερώσεις εκεί 60 λεπτά με το χρονόμετρο.

Όταν εισέλθεις στην κατάσταση ροής, χάνεις την αίσθηση του χρόνου· ο αναλυτικός νους υποχωρεί και αναλαμβάνει κάτι βαθύτερο. Σύμφωνα με τη Gunnsteinsdóttir, αυτή είναι η πιο αγνή εμπειρία του «να βλέπεις από μέσα προς τα έξω», δηλαδή να βρίσκεσαι σε ευθυγράμμιση με τη δική σου κατεύθυνση, τη δική σου γνώση και φαντασία. Έπειτα, όπως και στα προηγούμενα βήματα, καταγράφεις τι προέκυψε και τι θα έκανες διαφορετικά. Με την επανάληψη, η πρακτική εκπαιδεύει τον νου να μην παρεμβαίνει διαρκώς.