ΙΣΧΥΕΙ ΠΩΣ ΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΝΟΥΜΕ ΚΟΝΤΑΙΝΟΥΜΕ;
Τι συμβαίνει στο σώμα και χάνει ύψος όσο μεγαλώνουμε και τι μπορούμε να κάνουμε για να επιβραδύνουμε αυτή τη φυσική τάση;
«Το σώμα της αρχίζει να “στεγνώνει” και να συρρικνώνεται λόγω των γηρατειών. Γίνεται τόσο μικροσκοπική που τα δισέγγονά της την αντιμετωπίζουν σαν μια μεγάλη κούκλα και την κουβαλούν από δω κι εκεί. Τελικά, η συρρίκνωση είναι τέτοια που χωράει σε ένα καλάθι ή, όπως συχνά αναφέρεται χαρακτηριστικά, στο συρτάρι μιας συρταριέρας, όπου τα παιδιά την τοποθετούν για να την “φυλάξουν”».
Δεν θα ξεχάσω ποτέ πώς περιγράφει ο Μαρκές τη μητριάρχη της οικογένειας Μπουενδία, την Ούρσουλα Ιγουαράν, στο «Εκατό Χρόνια Μοναξιά» όταν η ίδια έχει φτάσει πλέον 120 ετών. Και ο λόγος είναι πως την εποχή που το διάβαζα παρατηρούσα τη δική μου γιαγιά, η οποία πράγματι έμοιαζε χρόνο με τον χρόνο να συρρικνώνεται.
Το ίδιο και η μαμά μου που κοντεύει πλέον τα 80: Πώς γίνεται να μου φαίνεται όλο και πιο μικροσκοπική; Η ίδια υποστηρίζει πως στο σχολείο ήταν από τα πιο ψηλά κορίτσια, μα… είναι δυνατόν; Προσθέτει πως όσο μεγαλώνει ο άνθρωπος κονταίνει. Ισχύει, όμως, πράγματι κάτι τέτοιο;
Όπως φαίνεται ναι, σύμφωνα με τον καθηγητή Ανατομίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Lancaster Adam Taylor, ο οποίος μιλώντας στον Guardian λέει πως «πέραν πάσης αμφιβολίας, κονταίνουμε όσο γερνάμε». Για την ακρίβεια, συνεχίζει ο ίδιος, ο άνθρωπος μετά τα 40 χάνει κατά κανόνα ένα εκατοστό ύψους ανά δεκαετία. Πιο συγκεκριμένα, οι άνδρες χάνουν το 0,08-0,1% του ύψους τους κάθε χρόνο και οι γυναίκες το 0,12-0,14%.
Γιατί κονταίνουμε μετά τα 40;
Ο Taylor λέει πως μέρος αυτής της μείωσης του ύψους οφείλεται στην ολοένα και πιο κεκλιμένη στάση του σώματός μας καθώς μεγαλώνουμε. Τα άτομα που κάθονται ή στέκονται με γυρτή τη σπονδυλική στήλη τους για παρατεταμένα χρονικά διαστήματα, π.χ. στο γραφείο τους όταν δουλεύουν, μπορεί να διαπιστώσουν ότι με την πάροδο του χρόνου, η πλάτη τους παίρνει αυτή τη θέση φυσικά. Οι ηλικιωμένοι επίσης μερικές φορές σκύβουν, αναζητώντας έτσι ασυνείδητα ένα πιο ασφαλές κέντρο βάρους.
Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΕΤΑ ΤΑ 40 ΧΑΝΕΙ ΚΑΤΑ ΚΑΝΟΝΑ ΕΝΑ ΕΚΑΤΟΣΤΟ ΥΨΟΥΣ ΑΝΑ ΔΕΚΑΕΤΙΑ.
Η αλλαγή στο ύψος μας συμβαίνει, ωστόσο, και σε ένα πιο λεπτομερές επίπεδο: Μεταξύ 30 και 35 ετών το ύψος μας φτάνει στο ανώτερο σημείο του, ενώ η οστική και μυϊκή μας μάζα από το σημείο εκείνο και μετά αρχίζουν να μειώνονται. Οι δίσκοι μεταξύ των σπονδύλων στη σπονδυλική μας στήλη χάνουν υγρό (τον πηκτοειδή πυρήνα τους) και έτσι αρχίζουν να συρρικνώνονται σε μέγεθος. Δηλαδή, το κέντρο των οστών στη σπονδυλική μας στήλη, τη λεκάνη και τα πόδια μας, γίνεται λιγότερο πυκνό.
«Και καθώς συμβαίνει αυτό, το οστό συμπυκνώνεται ελάχιστα και μικραίνει», λέει ο Taylor, προσθέτοντας ότι η μειωμένη μυϊκή μάζα επηρεάζει ακόμη περισσότερο το ύψος μας: τα οστά διατηρούν το σχήμα και το μέγεθός τους όσο οι μυς ασκούν δύναμη πάνω τους.
Πώς θα καθυστερήσουμε τη μείωση του ύψους μας;
Ο Taylor καταλήγει ότι η διαδικασία της μείωσης του ύψους δεν μπορεί να σταματήσει, όμως μπορεί να επιβραδυνθεί: Η κατανάλωση μιας διατροφής πλούσιας σε ασβέστιο και βιταμίνη D, η τακτική άσκηση με βάρη και η αποφυγή του καπνού και του αλκοόλ από τα νεότερα χρόνια και μετά μπορεί να επιβραδύνει τον ρυθμό με τον οποίο μειώνεται η οστική και μυϊκή μάζα. Η διατήρηση μιας καλής στάσης σώματος μπορεί επίσης να βοηθήσει.
Προφανώς το να κονταίνουμε από μόνο του δεν είναι κάτι κακό. (Στην πραγματικότητα, όλοι χάνουμε λίγο ύψος μεταξύ της έναρξης και του τέλους κάθε ημέρας, αφού η βαρύτητα πιέζει το υγρό από τους μεσοσπονδύλιους δίσκους.) Ωστόσο, αν έχουμε σημαντική απώλεια οστικής και μυϊκής μάζας καθώς μεγαλώνουμε αυτό μπορεί να μας οδηγήσει σε χρόνιες παθήσεις, όπως καρδιακή ανεπάρκεια, οστεοπόρωση, οστεοαρθρίτιδα και άλλα προβλήματα αρθρώσεων και κινητικότητας, επομένως έχει νόημα να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας αν θέλουμε να την προστατεύσουμε.