ΕΤΣΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΟ ΜΙΚΡΟΒΙΩΜΑ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΟΥ

Αν θέλεις υγιές μικροβίωμα στο έντερό σου, φρόντισε να περιβάλλεσαι από υγιείς και χαρούμενους ανθρώπους, και πάρε έναν σκύλο, λέει διάσημος καθηγητής Γενετικής Επιδημιολογίας.

Το ήξερες ότι τα ζευγάρια που ζουν μαζί μοιράζονται περισσότερους μικροοργανισμούς του εντέρου ακόμα και από τα πανομοιότυπα δίδυμα αδέρφια; Αυτή ήταν μία μόνο από τις πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες που έδωσε ο καθηγητής Γενετικής Επιδημιολογίας του King’s College London, Tim Spector, σε podcast, εξηγώντας πως μπορεί να αντιλαμβανόμαστε τα μικρόβια ως κάτι που πρέπει να αποφεύγουμε, όμως αυτό δεν είναι πάντα ούτε εφικτό ούτε απαραίτητο. Ειδικά όταν πρόκειται για το μικροβίωμα του εντέρου μας.

«Πλένουμε τα χέρια μας, καθαρίζουμε τα σπίτια μας και προσπαθούμε να μην “κολλήσουμε” τίποτα κατά τους χειμερινούς μήνες. Όμως, δεν είναι όλα τα μικρόβια επιβλαβή. Ούτε, βέβαια, εύκολο να αποφευχθούν. Οι μελέτες των τελευταίων ετών δείχνουν, μάλιστα, ότι κάποια από τα πιο ωφέλιμα μικρόβια που υποστηρίζουν την υγεία του εντέρου τα μοιραζόμαστε με τους ανθρώπους με τους οποίους ζούμε, με τα κατοικίδιά μας, ενώ βρίσκονται και στο περιβάλλον στο οποίο κινούμαστε», περιγράφει ο ίδιος.

«Με άλλα λόγια, μέρος του μικροβιώματός μας διαμορφώνεται όχι μόνο από αυτά που τρώμε, αλλά και από αυτούς που μας περιβάλλουν», υπογραμμίζει ο Dr. Spector, ο οποίος εξηγεί πώς μας ωφελεί το να ζούμε με υγιείς ανθρώπους και γιατί η μοναξιά ή η απομόνωση επιβαρύνει σοβαρά και την υγεία.

Θες πιο υγιές μικροβίωμα του εντέρου; Δείξε μου τον φίλο (ή τον σκύλο) σου

Το μικροβίωμα του εντέρου είναι ένας «μικρόκοσμος» που κληροδοτείται από γενιά σε γενιά, όσο εξελίσσεται το ανθρώπινο είδος. Το παίρνουμε από τις μαμάδες μας κατά τη διάρκεια του τοκετού, οπότε στον οργανισμό μας για πρώτη φορά εισέρχονται μικρόβια μέσα από το ανοιχτό μας στόμα. Τις επόμενες ώρες, αυτά αναπτύσσονται και μας δίνουν τα δομικά στοιχεία για τη συνέχεια, π.χ. τα μικρόβια που χρειάζονται για να μπορεί το μωρό να διασπάσει το μητρικό γάλα που θα φτάσει στο έντερό του και να επιβιώσει χάρη σε αυτό.

Το πρώτο αυτό μικροβίωμα γίνεται η βάση για τα μικρόβια που θα συσσωρευτούν σιγά-σιγά τα επόμενα χρόνια. Όπως λέει ο Dr. Spector, χρειάζονται περίπου τέσσερα χρόνια μέχρι να έχουμε ένα σωστά λειτουργικό εντερικό μικροβίωμα, το οποίο θα μας συνοδεύσει και στην ενήλικη ζωή μας.

iStock

Αυτό δεν σημαίνει πως το μικροβίωμα δεν αλλάζει καθώς μεγαλώνουμε. «Στην πορεία της ζωής, τόσο οι άλλοι άνθρωποι όσο και το περιβάλλον στο οποίο ζούμε προσφέρουν στον οργανισμό μας νέα μικρόβια. Όσο περισσότεροι είναι οι άνθρωποι που ζουν γύρω μας, τόσο περισσότερα είναι τα μικρόβια που μοιραζόμαστε. Δεν είναι τυχαία τα αποτελέσματα της μελέτης του συναδέλφου μου επιδημιολόγου David Strachan, ο οποίος παρακολούθησε χιλιάδες οικογένειες και ανακάλυψε πως το τελευταίο παιδί μιας μεγάλης οικογένειας έχει λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσει αλλεργίες, συγκριτικά με το πρωτότοκο ή το παιδί μιας μικρής οικογένειας.

»Με απλά λόγια, όσο περισσότερα και με μεγαλύτερη ποικιλομορφία μικρόβια έχει κανείς στη ζωή του, τόσο καλύτερα εκπαιδευμένο και πιο ισχυρό είναι το ανοσοποιητικό του σύστημα. Συνεπώς, μπορεί να αντιδράσει καλύτερα όταν ένα αλλεργιογόνο ή κάποιο άλλο “κακό” μικρόβιο εισέλθει στον οργανισμό του».

iStock

Ακόμα περισσότερο, προσθέτει ο ίδιος, το μικροβίωμά μας επηρεάζεται από τον/τη σύντροφό μας, ειδικά αν ζούμε μαζί και ακόμα περισσότερο αν έχουμε τακτικές σεξουαλικές επαφές. «Ένα ζευγάρι που ζει μαζί θα μοιράζεται περισσότερα στελέχη κοινών μικροβίων από τα μονοζυγωτικά δίδυμα, εκτός αν αυτά τα μονοζυγωτικά δίδυμα μοιράζονται το ίδιο κρεβάτι, πράγμα μάλλον απίθανο», σημειώνει. Έχει, λοιπόν, μεγάλη σημασία να ζούμε με υγιείς συντρόφους, για να ανταλλάσσουμε «καλά» μικρόβια – και, όταν λέμε «καλά», δεν αναφερόμαστε μόνο σε μικρόβια που δεν μεταδίδουν ασθένειες.

ΤΑ ΒΑΚΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΜΟΝΟ ΤΟΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΜΑΣ, ΑΛΛΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΜΑΣ ΥΓΕΙΑ.

«Μελέτες σε τρωκτικά έδειξαν ότι μέσω του μικροβιώματος μπορεί να μεταδοθεί ακόμα και η παχυσαρκία ή το άγχος! Πώς διαπιστώθηκε αυτό; Ερευνητές πήραν τα περιττώματα ενός παχύσαρκου τρωκτικού και τα έβαλαν στην τροφή ενός άλλου ποντικού, ο οποίος άρχισε ξαφνικά να παίρνει βάρος. Αυτό έκανε τους ερευνητές να αναρωτηθούν αν μπορούν με τον ίδιο τρόπο να μεταδοθούν οι διαταραχές ψυχικής υγείας. Πήραν, λοιπόν, περιττώματα από αγχωμένα ποντίκια και τα έδωσαν σε άλλα, φυσιολογικά. Λίγο καιρό μετά, ανέπτυξαν και αυτά σημάδια άγχους! Και αυτή είναι η καλύτερη απόδειξη που έχουμε σήμερα ότι η μετάδοση μικροβίων μπορεί στην πραγματικότητα να αλλάξει την ψυχική υγεία κάποιου».

Τα βακτήρια του εντέρου είναι βέβαια εξαιρετικά σημαντικά για τον μεταβολισμό και το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Όμως το πραγματικά εντυπωσιακό που δείχνουν οι πρόσφατες έρευνες είναι πόσο μπορεί να επηρεάζουν τον εγκέφαλο και την ψυχική μας υγεία. «Τα ευρήματα είναι συναρπαστικά και πιστεύω ότι θα έχουμε τρομερές εξελίξεις προς την κατεύθυνση αυτή τα επόμενα χρόνια», επισημαίνει ο Dr. Spector.

Προτείνει, λοιπόν, να αποφεύγουμε να έχουμε πολύ στενές σχέσεις με άτομα αγχώδη, καθώς το μικροβίωμα του εντέρου τους μπορεί να επιβαρύνει την ψυχική μας υγεία. Στον αντίποδα, αν ζούμε με άτομα χαλαρά και ήρεμα, είναι μεγάλη τύχη να μοιραζόμαστε με αυτά το ίδιο μικροβίωμα.

Και καταλήγει: Θες να ενισχύσεις το μικροβίωμά σου ακόμα περισσότερο; Πήγαινε όσο πιο συχνά μπορείς στη φύση, σκάψε με τα χέρια στην άμμο, λερώσου με λάσπες, κόψε λουλούδια και… πάρε έναν σκύλο! «Υπάρχουν αρκετές μελέτες πλέον που δείχνουν ότι οι ιδιοκτήτες σκύλων έχουν πιο ποικίλα και υγιέστερα μικρόβια στο έντερο από τους μη ιδιοκτήτες σκύλων – ενδεχομένως και από αυτούς που έχουν γάτες. Απλά επειδή η διατροφή μας με τις γάτες είναι εντελώς διαφορετική, δεν έχει ακόμα εξακριβωθεί αν η σχέση μας μαζί τους βοηθά πραγματικά το μικροβίωμά μας».