ΦΟΒΑΣΑΙ ΚΙ ΕΣΥ ΤΗΝ ΚΟΛΟΝΟΣΚΟΠΗΣΗ Ή ΜΟΝΟ ΕΓΩ;
Μια προσωπική αφήγηση για τον φόβο των προληπτικών εξετάσεων, την κολονοσκόπηση στα 50, τις δικαιολογίες που λέμε στον εαυτό μας και τη δύσκολη αλλά απαραίτητη απόφαση να φροντίσουμε την υγεία μας.
Βάζω στοίχημα ότι αν σε ρωτούσα τι δώρο θα κάνεις στον εαυτό σου για τα γενέθλιά σου, η απάντηση δεν θα είναι κολονοσκόπηση. Τα παλιά τα χρόνια, ούτε από εμένα θα άκουγες κάτι τέτοιο. Συνήθιζα απλώς να με επιβραβεύω με κάτι μεγάλο, επειδή «έβγαλα» ένα ακόμα έτος με επιτυχία. Δηλαδή, επειδή άντεξα, ανταπεξήλθα των όποιων δυσκολιών (συμπεριλαμβανομένων αυτών που δημιουργούσα εγώ η ίδια), παρέμεινα υγιής και μπορούσα να συνεχίσω την πορεία μου – προς μια απροσδιόριστη κατεύθυνση, αφού ποτέ δεν είχα «θέλω» και στόχους. Απλώς επιβίωνα. Και το γιόρταζα στα γενέθλιά μου.
Τώρα που έκλεισα τα 50, αποφάσισα να αφήσω τα υλικά αγαθά κατά μέρους (άτιμε καπιταλισμέ!) και να μου κάνω δώρο αυτή την έρμη την κολονοσκόπηση. Στις ΗΠΑ, οι νέες οδηγίες για τους μέσους πολίτες (όχι αυτούς που έχουν αυξημένο κίνδυνο) προτείνουν την έναρξη της συγκεκριμένης εξέτασης στα 45, λόγω της αύξησης περιστατικών καρκίνου παχέος εντέρου στις νεότερες ηλικίες τα τελευταία 20 χρόνια.
Στην Ελλάδα συνεχίζει να προτείνεται η πρώτη προληπτική κολονοσκόπηση να γίνεται στα 50. Α, και συνεχίζεται η χρήση του καθαρτικού το τεσσάρων λίτρων, που όποιος καταφέρνει να τα καταναλώσει όλα πρέπει να βραβεύεται. Παρεμπιπτόντως, κυκλοφορούν και άλλα δυο σκευάσματα.
Πάμε για κολονοσκόπηση
Εγώ πήρα τα δύο μπουκαλάκια των 250 ml, που γίνονται 500 ml με το νερό που προσθέτουμε. Καταναλώνουμε το πρώτο σε διάστημα μισής με μίας ώρας και για τις 3 επόμενες ώρες πίνουμε από 2 κύπελλα νερό (μπορούμε να πιούμε και τσάι ή άλλο διαυγές υγρό, συμπεριλαμβανομένου του καφέ). Ακολούθως, καταναλώνουμε το δεύτερο μπουκαλάκι με το καθαρτικό και κάνουμε ό,τι και πριν.
Δυο ώρες πριν από την εξέταση, σταματάμε τα πάντα. Δηλαδή, δεν πίνουμε τίποτα, δεν μασάμε ούτε τσίχλα και αν καπνίζουμε, το σταματάμε και αυτό. Τα γράφω αυτά, γιατί όπως με ενημέρωσαν στο φαρμακείο από το οποίο πήρα το καθαρτικό, υπάρχουν γαστρεντερολόγοι που δεν δίνουν οδηγίες. Ο δικός μου έστειλε ενδελεχείς.
Εν πάση περιπτώσει, το πρώτο μπουκαλάκι το ήπια πολύ άνετα – μου θύμιζε το φάρμακο που παίρναμε ως παιδιά για τον λαιμό μας. Στο δεύτερο αντιμετώπισα θέματα, αφού είχαν ήδη αρχίσει οι διαταραχές στα εντός μου, πράγμα που σήμαινε πως αλλοιωνόταν η γεύση του καφέ που έπινα. Ακόμα και του νερού.
Ενώ δεν υπήρξαν εξελίξεις μετά το πρώτο μπουκαλάκι, έγινε… ο κακός χαμός μετά το δεύτερο. Το έντερο άδειασε και πήγα για την εξέταση, την οποία προφανώς έκανα με μέθη.
Επιτέλους, έγινε
Δεν κατάλαβα τίποτα. Δεν κατάλαβα πότε «κοιμήθηκα» (ουσιαστικά πρόκειται για ενσυνείδητη καταστολή). Κατάλαβα πότε ξύπνησα, μάλιστα ζήτησα αν μπορούσα να επαναλάβουν τη διαδικασία (της αναισθησίας, όχι της εξέτασης) γιατί ήταν σαν να είχα κοιμηθεί για ώρες.
Ένιωθα λίγο ζαλισμένη για πέντε λεπτά, διάστημα στο οποίο ο γιατρός μου είπε πως όλα πήγαν καλά. Σχεδόν πανηγύρισα (από μέσα μου) και αυτομάτως επικεντρώθηκα στο τι θα φάω, αφού δεν είχα μασήσει κάτι σχεδόν για μία ημέρα. Ενώ περίμενα να ετοιμαστούν τα (τυλιχτά) σουβλάκια που καταβρόχθισα, απόλαυσα και έναν freddo cappuccino, τον οποίον επίσης είχα στερηθεί – αφού δεν επιτρεπόταν η κατανάλωση γάλακτος.
ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΝΩ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ, ΚΑΤ’ ΑΡΧΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΝΙΚΗΣΩ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΜΟΥ ΚΑΙ ΤΙΣ ΦΟΒΙΕΣ ΜΟΥ. ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΩ ΟΤΙ ΕΧΩ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕΙ ΤΩΝ ΠΑΝΤΩΝ. ΘΑ ΠΩ ΟΤΙ ΕΙΜΑΙ ΣΕ ΚΑΛΟ ΔΡΟΜΟ.
Παρεμπιπτόντως, οι γιατροί συστήνουν η επιστροφή στην τροφή να γίνει ομαλά, μετά την εξέταση. Δηλαδή, με ένα ελαφρύ γεύμα. Εγώ έφαγα δυο σουβλάκια (παρήγγειλα τρία) και μετά ένιωθα… σαν να είχα πάρει ξανά καθαρτικό. Τι να πω; Όλα σε αυτήν τη ζωή είναι θέμα επιλογών. Δεν μετανιώνω!
Η ψυχούλα μου το ξέρει
Πάμε τώρα και στο ψυχολογικό κομμάτι της εξέτασης. Ήθελα να κάνω κολονοσκόπηση εδώ και χρόνια, αλλά ομολογώ ότι την απέφευγα, γιατί τη φοβάμαι. Όπως φοβάμαι και τη μαστογραφία. Έχω χάσει τόσους ανθρώπους από καρκίνο, που ο εγκέφαλός μου αρνείται να καταχωρήσει τέτοιες διαδικασίες ως «προληπτικές».
Η λογική μου λέει πως πρέπει να τις κάνω, αλλά η ψυχή μου αρνείται πεισματικά να μπει στη διαδικασία. Και γι’ αυτό βρίσκω δικαιολογίες. Για παράδειγμα, ότι δεν μπορώ το υγρό της κολονοσκόπησης –λες και υπάρχει κάποιος που τρελαίνεται για αυτό– ή ότι βαριέμαι να οδηγήσω έως το νοσοκομείο όπου εργάζεται η μαστολόγος μου, για να κάνω μαστογραφία και υπέρηχο. Σημειωτέον, πάω εκεί γιατί παίρνει απευθείας η μαστολόγος τα αποτελέσματα, οπότε αν έχω κάτι, θα το μάθω.
Αν έκανα την εξέταση σε άλλο ιατρικό κέντρο και έπρεπε να της πάω τα αποτελέσματα για αξιολόγηση, επειδή με ξέρω, θεωρώ δεδομένο ότι θα συνέβαινε το εξής: Αρχικά, θα υπήρχε μεγάλη πιθανότητα να τα χάσω, πράγμα που έχει συμβεί αρκετές φορές έως τώρα. Αν όχι, θα επιστράτευα το «πού να τρέχω τώρα;» και δεν θα τις πήγαινα ποτέ στο ιατρείο της μαστολόγου μου, που είναι στο κέντρο της Αθήνας, με τη δικαιολογία «δεν θα βρω να παρκάρω ποτέ».
Παρένθεση: Είχα κάνει κάποια στιγμή αιματολογικές και πήγα να πάρω τα αποτελέσματα… έξι μήνες μετά. Όταν τα είδε ο παθολόγος, με κοίταξε με απορία και έκπληξη και μου είπε: «Αν ήταν σωστά τα αποτελέσματα, δεν θα έπρεπε να είσαι ζωντανή». Θα είχα πεθάνει από ηπατική ανεπάρκεια, την οποία έδειχναν οι εξετάσεις που έκανα, ενώ έπαιρνα χάπι που «χτυπάει» στο συκώτι.
Η φοβία για την κολονοσκόπηση (και όχι μόνο)
Σου επιτρέπω να σχολιάσεις ελεύθερα, ενώ σου αποσαφηνίζω ότι για να κάνω αυτές τις σημαντικές εξετάσεις, κατ’ αρχάς πρέπει να νικήσω τον εαυτό μου και τις φοβίες μου. Δεν μπορώ να πω ότι έχω επικρατήσει των πάντων. Θα πω ότι είμαι σε καλό δρόμο.
Ξέρεις τι με έχει βοηθήσει; Η απόφασή μου να τιμήσω όσους έχω χάσει πρόωρα από κωλοασθένειες και τα χρόνια ψυχοθεραπείας που με έχουν βοηθήσει να με αγαπήσω και να με φροντίσω λίγο περισσότερο.
Στο τέλος της ημέρας, τρομακτικά μπορεί να είναι και τα αποτελέσματα μιας απλής αιμοληψίας, την οποία κάνω με χαρακτηριστική άνεση. Θέλω να σου πω ότι υπήρχε ένας παραλογισμός στο να φοβάμαι κάποιες εξετάσεις και όχι όλες. Θα μπορούσα να τις φοβηθώ όλες. Αποφάσισα να μην φοβάμαι καμία και μολονότι οι συνήθειές μου προσπαθούν πάντα να με τραβήξουν προς τα πίσω, εγώ έχω αποφασίσει πως θα συνεχίσω να προσπαθώ να περπατώ προς τα εμπρός.
Και ό,τι γίνει. Τουλάχιστον θα έχω κάνει ό,τι μπορώ.
Υ.Γ.: Στο τέλος της διαδικασίας, ο γαστρεντερολόγος θα σας ρωτήσει αν είστε δυσκοίλιοι. Απαντήστε υπεύθυνα, γνωρίζοντας ότι το έντερο σας θα χρειαστεί ημέρες να επανέλθει –δηλαδή, θα χρειαστούν ημέρες για να κάνετε... το Νο 2. Την επομένη θα αισθάνεστε πρησμένοι, από τα αέρια που συσσωρεύονται, συν αυτά που βάζει στην περιοχή το γαστροσκόπιο. Μην αγχωθείτε και επικοινωνήστε με τον γιατρό σας για τα περαιτέρω.