ΝΕΑ ΟΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗ: ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΣΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ LDL

Οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες φέρνουν χαμηλότερα όρια για τη «κακή» χοληστερόλη και δίνουν έμφαση στην πρόληψη. Τι πρέπει να γνωρίζουμε.

Στο πλαίσιο των διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών για την πρόληψη των κύριων αιτιών θανάτου, η χοληστερόλη τίθεται ξανά στο επίκεντρο, με τα όρια της «κακής» να μειώνονται περαιτέρω, έπειτα από τις αλλαγές του 2018.

Η αρχή, όπως είθισται, γίνεται στις ΗΠΑ, με τη νέα κατευθυντήρια γραμμή που προτείνουν το Αμερικανικό Κολλέγιο Καρδιολογίας και η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία να δημοσιεύεται στο American Journal of Preventive Cardiology, σε εργασία με τίτλο: Η αλφάβητος της πρόληψης καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Εν αντιθέσει με τις προηγούμενες οδηγίες, που εστίαζαν στην ένταση της θεραπείας (με στατίνες) ενώ οι απόλυτοι αριθμητικοί στόχοι βρίσκονταν σε δεύτερη μοίρα, οι νέες προτάσσουν τους σαφείς αριθμητικούς στόχους. Μάλιστα, γίνονται πιο επιθετικοί, όσο αυξάνεται ο κίνδυνος. Δηλαδή, γίνονται πιο χαμηλοί, ώστε μακροπρόθεσμα να μειώνεται η συσσώρευση πλάκας στις αρτηρίες.

Επίσης, τονίζεται η σημασία των έγκαιρων προληπτικών εξετάσεων, ειδικά για όσους έχουν οικογενειακό ιστορικό καρδιακών παθήσεων (προτάθηκε να αρχίζει ο έλεγχος και η θεραπεία ακόμα και σε νεότερες ηλικίες), και των πιο εξατομικευμένων εκτιμήσεων κινδύνου, όπως για όσους έχουν υποκείμενες παθήσεις.

Τα νέα όρια για την «κακή» χοληστερόλη

Οι νέες οδηγίες επικεντρώνονται σε συστάσεις για τη μείωση των αυξημένων επιπέδων χοληστερόλης λιποπρωτεΐνης χαμηλής πυκνότητας (LDL), που συχνά αναφέρεται ως «κακή» χοληστερόλη, καθώς και άλλων τύπων λιπιδίων ή λιπών που υπάρχουν στην κυκλοφορία του αίματος, όπως η λιποπρωτεΐνη (α) ή Lp(a).

Τρισδιάστατη φωτορελιστική απεικόνιση αιμοφόρου αγγείου με αθηρωματική πλάκα που προκαλεί στένωση. iStock

Σε ό,τι αφορά την LDL χοληστερόλη, παράγοντα κινδύνου για αθηροσκλήρωση (στένωση ή σκλήρυνση των αρτηριών), πριν από το 2018 ο χαμηλός κίνδυνος ήταν έως 160 mg/dL, ο μέτριος έως 130 mg/dL, ο υψηλός έως 100 mg/dL και ο πολύ υψηλός έως 70 mg/dL.

Μετά, όπως διαβάσατε, περάσαμε στη θεραπεία, με την πρωτογενή πρόληψη να περιλαμβάνει μείωση έως 30% για μέτριο κίνδυνο και έως 50% για υψηλό, και στη δευτερογενή, έως 50% μείωση στην υψηλής έντασης και έως 70% στον πολύ υψηλό κίνδυνο.

«Η ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΑΥΞΗΜΕΝΩΝ ΛΙΠΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΣΕ ΝΕΑΡΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΗ ΒΕΛΤΙΣΤΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΑΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΘ' ΟΛΗ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΕΝΟΣ ΑΤΟΜΟΥ».

Τώρα, στην πρωτογενή πρόληψη προτείνεται το όριο έως 100 mg/dL για χαμηλότερο κίνδυνο και έως 70 mg/dL, για υψηλό.

Στη δευτερογενή πάει έως τα 55 mg/dL για ανθρώπους με πολύ υψηλό κίνδυνο και έως 70 mg/dL για όσους δεν έχουν υψηλό κίνδυνο.

Οι θεμελιώδεις αρχές πρόληψης παραμένουν οι ίδιες

Ο Δρ Roger S. Blumenthal, πρόεδρος της επιτροπής συγγραφής κατευθυντήριων γραμμών και διευθυντής του Κέντρου Johns Hopkins Ciccarone για την Πρόληψη των Καρδιαγγειακών Παθήσεων, δήλωσε στην ιστοσελίδα του Johns Hopkins Medicine: «Γνωρίζουμε πως τα χαμηλότερα επίπεδα LDL χοληστερόλης είναι καλύτερα όσον αφορά τη μείωση του κινδύνου καρδιακών προσβολών, εγκεφαλικών επεισοδίων και συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας. Γνωρίζουμε επίσης, ότι η μείωση των αυξημένων λιπιδίων και της αρτηριακής πίεσης σε νεαρούς ενήλικες υποστηρίζει τη βέλτιστη καρδιακή και αγγειακή υγεία καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου».

Βάσει λοιπόν αυτών των δεδομένων και των μελετών που δείχνουν πως αυξάνονται οι ενήλικες που έχουν αυξημένη LDL χοληστερόλη, έρχεται η ενημερωμένη κατευθυντήρια γραμμή.

Ο Δρ Βlumenthal πρόσθεσε ότι οι θεμελιώδεις αρχές που είναι γνωστό ότι υποστηρίζουν μια υγιεινή ζωή για την καρδιά και διατηρούν τα επίπεδα χοληστερόλης εντός φυσιολογικών ορίων παραμένουν οι ίδιες. Είναι:

• η κατανάλωση μιας υγιεινής διατροφής για την καρδιά,
• η τακτική, έντονη σωματική δραστηριότητα,
• η αποφυγή του καπνίσματος,
• ο επαρκής ύπνος και
• η διατήρηση ενός υγιούς βάρους.

Στις νέες οδηγίες περιλαμβάνονται και λεπτομερείς πληροφορίες για τη θεραπεία με στατίνες, μαζί με ενημερωμένες πληροφορίες σχετικά με άλλες θεραπείες μείωσης των λιπιδίων. iStock

Τόνισε πως περίπου το 80% έως 90% των καρδιαγγειακών παθήσεων οφείλονται –τουλάχιστον εν μέρει– σε τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου, γι' αυτό και η εστίαση στις παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής θα πρέπει να είναι μια πρώτη ή θεμελιώδης προσέγγιση.

Εφάπαξ έλεγχοι για τα επίπεδα Lp(a)

Στη φανταστική χώρα που ζούμε, ακόμα και όταν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος καρδιαγγειακών παθήσεων –και δη λόγω κληρονομικότητας– το κράτος δεν δικαιολογεί τον ετήσιο έλεγχο των επιπέδων Lp(a) που, στην ουσία, δείχνουν τον κίνδυνο της στεφανιαίας νόσου.

Η νέα κατευθυντήρια γραμμή στις ΗΠΑ συνιστά εφάπαξ ελέγχους για τα επίπεδα Lp(a), ενώ περιλαμβάνει και τη χρήση μιας νέας «αριθμομηχανής» κινδύνου για εκτιμήσεις κινδύνου 10ετίας και 30ετίας για καρδιακές προσβολές και εγκεφαλικό επεισόδιο.

ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 80% ΕΩΣ 90% ΤΩΝ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΟΦΕΙΛΟΝΤΑΙ –ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΕΝ ΜΕΡΕΙ– ΣΕ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΙΜΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ.

Είναι το Predicting Risk of Cardiovascular Disease EVENTs (PREVENT), που για την εκτίμηση αυτών των κινδύνων ενσωματώνει πρόσθετα δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων δεικτών σακχάρου στο αίμα και δεικτών νεφρικής λειτουργίας. Συνιστάται για χρήση από την ηλικία των 30 ετών.

Η βαθμολογία PREVENT βασίζεται σε δεδομένα που συλλέχθηκαν σε 6,6 εκατομμύρια άτομα. Η προηγούμενη «αριθμομηχανή» βασιζόταν σε 26.000 άτομα.

Τέλος, στις νέες οδηγίες παρέχονται και λεπτομερείς πληροφορίες για τη θεραπεία με στατίνες, μαζί με ενημερωμένες πληροφορίες σχετικά με άλλες θεραπείες μείωσης των λιπιδίων, όπως η εζετιμίμπη, το μπεμπεδοϊκό οξύ και οι ενέσιμες θεραπείες με μονοκλωνικά αντισώματα PCSK9.