ΠΛΑΣΜΑΦΑΙΡΕΣΗ: ΤΙ ΕΙΝΑΙ, ΣΕ ΠΟΙΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΙ ΠΟΥ

Τι είναι η πλασμαφαίρεση και υπό ποιες συνθήκες πρέπει να γίνεται; Η Ειρήνη Ζορμπά, Rn, MSc, PhD, PostDoc Researcer και Προϊσταμένη Δ' Χειρουργικής Κλινικής ΕΚΠΑ στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικό», μιλά στο OW.

Η χρήση της πλασμαφαίρεσης (πρόκειται για μία εξειδικευμένη εξωσωματική θεραπευτική μέθοδος που χρησιμοποιείται για την απομάκρυνση παθολογικών ουσιών από το πλάσμα του αίματος) έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καθώς μπορεί να αποδειχθεί μια πολύτιμη θεραπευτική μέθοδος, ιδιαίτερα σε νευρολογικά, αιματολογικά, νεφρολογικά και αυτοάνοσα νοσήματα.

Η Ειρήνη Ζορμπά, Rn, MSc, PhD, PostDoc Researcer και Προϊσταμένη Δ' Χειρουργικής Κλινικής ΕΚΠΑ στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικό», το οποίο εξειδικεύεται στη μέθοδο αυτή, μίλησε στο OW και εξήγησε σε ποιες περιπτώσεις συνιστάται η μέθοδος αυτή και πού μπορεί να λάβει χώρα.

Τι είναι η πλασμαφαίρεση και πώς γίνεται;

Η πλασμαφαίρεση είναι μία εξωσωματική διαδικασία κατά την οποία αφαιρείται το πλάσμα του αίματος και αντικαθιστάται από ειδικά διαλύματα. Το αίμα του ασθενούς διέρχεται μέσω ειδικού φίλτρου ή φυγοκεντρικού συστήματος που διαχωρίζει το πλάσμα από τα έμμορφα συστατικά του αίματος. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια επιστρέφουν έπειτα στον οργανισμό μαζί με το υγρό αντικατάστασης.

iStock

Η θεραπεία μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε με φίλτρα μεμβράνης είτε με φυγοκεντρική τεχνική, ανάλογα με τον διαθέσιμο εξοπλισμό και την κλινική κατάσταση του ασθενούς.

Η ΠΛΑΣΜΑΦΑΙΡΕΣΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΟΝΟ ΣΕ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΕΠΕΙΔΗ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΠΟΛΥΠΛΟΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΟΒΑΡΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΧΝΑ ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ΑΝΑΓΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΕΠΙΠΛΟΚΩΝ.

Όπως εξηγεί η κ. Ζορμπά, στόχος της μεθόδου είναι η γρήγορη απομάκρυνση ουσιών που ευθύνονται για την πρόκληση ή επιδείνωση νόσων απειλητικών για τη ζωή, όπως νευρολογικά, αιμοτολογικά, νεφρολογικά και αυτοάνοσα νοσήματα ή άλλων καταστάσεων (π.χ. οικογενής υπερλιπιδαιμία ή οξεία ηπατική ανεπάρκεια). Οι ουσίες αυτές μπορεί να είναι:

• Αυτοαντισώματα
• Ανοσοσυμπλέγματα
• Κρυοσφαιρίνες
• Παραπρωτεΐνες
• Φλεγμονώδεις μεσολαβητές
• Τοξίνες ή φάρμακα

Η κ. Ζορμπά τονίζει μιλώντας στο OW ότι η πλασμαφαίρεση λαμβάνει χώρα σε νοσοκομεία και συγκεκριμένα σε ειδικά οργανωμένες μονάδες αιμοκάθαρσης, μονάδες αφαίρεσης ή σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ). Το Αττικό Νοσοκομείο, στο οποίο εργάζεται η ίδια, είναι κέντρο πλασμαφαίρεσης για νευρολογικά νοσήματα.

Ο λόγος που στην Ελλάδα πλασμαφαίρεση γίνεται μόνο σε νοσοκομεία είναι ότι πρόκειται για μια ιδιαίτερα πολύπλοκη διαδικασία που απευθύνεται σε άτομα με σοβαρά νοσήματα και συχνά προκύπτει ανάγκη διαχείρισης πιθανών επιπλοκών.

Η ΠΛΑΣΜΑΦΑΙΡΕΣΗ ΕΧΕΙ ΑΡΧΙΣΕΙ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ WELLNESS, ΤΟΥ BIOHACKING ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΖΩΙΑΣ, ΑΛΛΑ Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΕΠΙΦΥΛΑΚΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕ ΥΓΙΕΙΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ.

Υπάρχει, όμως, και ένας ακόμα σοβαρός λόγος: «Πρέπει να υπάρχει μεγάλη ποσότητα πλάσματος για να λάβει χώρα η πλασμαφαίρεση, οπότε πρέπει να υποστηρίζεται από την αιμοδοσία του δημόσιου νοσοκομείου. Τα πλάσματα αυτά μπορούν να διατεθούν μόνο σε δημόσια νοσοκομεία – ακόμα και τα ιδιωτικά νοσοκομεία παίρνουν αίμα από τα δημόσια. Και η αιμοδοσία στην Ελλάδα είναι πολύ αυστηρή ως προς το πού θα διαθέσει φιάλες».

iStock

Η κ. Ζορμπά εξηγεί ότι για τη διαδικασία αυτή απαιτείται αγγειακή προσπέλαση μέσω κεντρικού φλεβικού καθετήρα ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, μέσω περιφερικών φλεβών. Έπειτα, το αίμα οδηγείται στο μηχάνημα αφαίρεσης όπου διαχωρίζεται το πλάσμα από τα κυτταρικά στοιχεία. Το δε απομακρυνόμενο πλάσμα αντικαθίσταται από διάλυμα λευκωματίνης (5%), φρέσκο κατεψυγμένο πλάσμα και συνδυασμό λευκωματίνης και φυσιολογικού ορού.

Η διάρκεια κάθε συνεδρίας κυμαίνεται συνήθως από 2 έως 4 ώρες και σε όλο αυτό το διάστημα απαιτείται συνεχής παρακολούθηση των ζωτικών σημείων, της αρτηριακής πίεσης, της πηκτικότητας και των ηλεκτρολυτών, καθώς μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές όπως υπόταση, υποασβεστιαιμία, αλλεργικές αντιδράσεις ή διαταραχές πήξης.

Συνεπώς, μια ομάδα γιατρών πρέπει να βρίσκεται διαρκώς πάνω από τον ασθενή κατά τη διαδικασία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η πλασμαφαίρεση έχει αρχίσει να εφαρμόζεται και στο πλαίσιο του wellness, του biohacking και της μακροζωίας, κυρίως σε εξειδικευμένες premium κλινικές αντιγήρανσης στο εξωτερικό, ωστόσο η ιατρική κοινότητα παραμένει εξαιρετικά επιφυλακτική για τη χρήση της σε υγιείς ανθρώπους. Σε κάθε περίπτωση, ακόμα και στο εξωτερικό, δεν μπορεί παρά να πραγματοποιείται σε εξειδικευμένα ιατρικά κέντρα με παρουσία γιατρών.