ΤΑ ΠΙΟ ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΑ ΛΑΘΗ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ή ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΩΝ
Μία φαρμακοποιός επισημαίνει τα πιο συνηθισμένα λάθη που κάνουμε στη λήψη φαρμάκων ή συμπληρωμάτων, αλλά και πώς να τα διορθώσουμε.
Πάνω σε μια τυχαία συζήτηση με φίλες τι προάλλες, συνειδητοποίησα ότι όλες τους παίρνουν καθημερινά τουλάχιστον ένα χάπι από κάτι, φάρμακο ή συμπλήρωμα. Ενδεικτικά, σχεδόν όλες παίρνουν μαγνήσιο, οι περισσότερες παίρνουν βιταμίνη C, κάποιες θα πάρουν χάπι για τη χοληστερίνη, για τον θυρεοειδή, ένα ομοιοπαθητικό, ενώ κάποια μη συνταγογραφούμενα ηρεμιστικά υπάρχουν πάντα εύκαιρα στο συρτάρι του κομοδίνου τους.
Παρόλο που είναι όλα τους σημαντικά –τα συμπληρώματα διατροφής μπορούν πράγματι να ενισχύσουν ανά περιόδους την ευεξία μας, ενώ ορισμένα χάπια είναι απαραίτητα για την ίδια μας τη ζωή–, δεν είναι λίγοι οι ειδικοί που προειδοποιούν ότι ορισμένες φορές το παρακάνουμε. Ότι πολλούς τους έχει πιάσει τέτοια «μανία» να βελτιστοποιήσουν την υγεία τους, που θεωρούν πως ένα χάπι μπορεί να αντικαταστήσει τα πάντα, την υγιεινή διατροφή, την άσκηση, την ψυχοθεραπεία κ.ο.κ.
Όταν όμως κανείς ζει με συμπληρώματα και φάρμακα, είναι πολύ πιθανό να κάνει λάθη στη λήψη τους, τα οποία μπορεί με τη σειρά τους θα προκαλέσουν προβλήματα χειρότερα από το ίδιο το πρόβλημα για το οποίο χορηγήθηκαν. Η μη σωστή χορήγηση, σε λάθος ώρες ή με λάθος συνδυασμούς, μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στο ήπαρ, τους νεφρούς και το γαστρεντερικό σύστημα, αναγκάζοντας τελικά το άτομο να τα σταματήσει και έτσι όλη η θεραπεία να πάει χαμένη.
Ποια είναι τα πιο συχνά λάθη στη λήψη φαρμάκων και συμπληρωμάτων;
Αυτή την ερώτηση θέσαμε στη φαρμακοποιό Ίριδα Μελεμένη, η οποία ανέφερε καταρχάς τη λήψη φαρμάκων με τις λάθος τροφές (π.χ. γαλακτοκομικά με αντιβιοτικά), τον λανθασμένο χρονισμό (π.χ. λήψη σιδήρου με ασβέστιο), αλλά και τη λήψη συμπληρωμάτων χωρίς ιατρική καθοδήγηση. Πιο συγκεκριμένα παρέθεσε τα πέντε πιο κοινά τέτοια λάθη, αλλά και πώς διορθώνονται:
Λάθος συγχρονισμός με το φαγητό
Πολλά φάρμακα λαμβάνονται με γεμάτο ή άδειο στομάχι κατά τύχη, με αποτέλεσμα να μηδενίζεται η δράση τους ή να προκαλούνται γαστρεντερικές διαταραχές.
«Για να αποφευχθεί αυτός ο κίνδυνος, διαβάζετε πάντα το φύλλο οδηγιών», λέει η κ. Μελεμένη. Εάν ένα φάρμακο απαιτεί «άδειο στομάχι», αυτό σημαίνει να λαμβάνεται 1 ώρα πριν ή 2 ώρες μετά το φαγητό.
Ανεπιθύμητες αλληλεπιδράσεις
«Ένα πολύ συχνό λάθος είναι η κατανάλωση γαλακτοκομικών ταυτόχρονα με τη λήψη ορισμένων αντιβιοτικών. Αυτό γιατί το ασβέστιο δεσμεύει το φάρμακο και εμποδίζει την απορρόφησή του», λέει η φαρμακοποιός και προτείνει: Συμβουλευτείτε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας για το εάν πρέπει να αποφεύγετε συγκεκριμένες τροφές (π.χ. γκρέιπφρουτ που επηρεάζει πολλά φάρμακα για την πίεση και τη χοληστερίνη) κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
Ανταγωνισμός στα συμπληρώματα διατροφής
Ένα ακόμα συχνό λάθος, λέει η ίδια, είναι η ταυτόχρονη λήψη σιδήρου μαζί με ασβέστιο ή μαγνήσιο. «Τα μέταλλα ανταγωνίζονται μεταξύ τους για την απορρόφηση», εξηγεί – είναι ο ίδιος ακριβώς λόγος που δεν συνιστάται να τρώει κανείς φακές με φέτα, γιατί το ασβέστιο που περιέχει το τυρί εμποδίζει την απορρόφηση του σιδήρου.
Η φαρμακοποιός, λοιπόν, συνιστά να λαμβάνουμε τον σίδηρο το πρωί (ιδανικά με βιταμίνη C) και το ασβέστιο ή το μαγνήσιο το βράδυ, καθώς το μαγνήσιο βοηθά επιπλέον στη χαλάρωση και τον ύπνο.
Αλόγιστη λήψη βιταμινών (υπερβιταμίνωση)
«Η αντίληψη ότι περισσότερο σημαίνει καλύτερα οδηγεί σε υπερβολική λήψη βιταμινών», λέει η κ. Μελεμένη και εξηγεί ότι η υπερβιταμίνωση μπορεί να γίνει επικίνδυνη: «Οι λιποδιαλυτές βιταμίνες (A, D, E, K) αποθηκεύονται στον οργανισμό και η υπερδοσολογία είναι τοξική», τονίζει. Γι' αυτό πρέπει πάντα να γίνονται εξετάσεις αίματος και να ζητάμε αξιολόγηση από ειδικό πριν πάρουμε κάποιο συμπλήρωμα.
Παράλειψη δόσεων και «αυτοσχεδιασμός»
Αυτό κι αν το βλέπουμε συχνά, ακόμα και σε ανθρώπους γύρω μας: Μείωση της δόσης, αλλαγή της ώρας ή διακοπή της αγωγής επειδή «αισθανθήκαμε καλύτερα» (π.χ. στα αντιβιοτικά). Η κ. Μελεμένη, όμως, τονίζει: «Τηρείτε ευλαβικά τις ώρες. Εάν ξεχάσετε μια δόση φαρμάκου, πάρτε τη μόλις το θυμηθείτε, εκτός εάν πλησιάζει η ώρα για την επόμενη. Μη διπλασιάζετε ποτέ τη δόση σας».