ΤΙ ΣΧΕΣΗ ΕΧΕΙ Ο ΚΑΙΡΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΟΥ;

Έχεις αναρωτηθεί ποτέ μήπως κάποιες από τις αλλαγές που παρατηρείς κατά διαστήματα στην υγεία σου συνδέονται με τον καιρό;

Κάθε φορά που βλέπω ένα ντοκιμαντέρ ή διαβάζω ένα κείμενο με θέμα το ανθρώπινο σώμα, ενθουσιάζομαι, όπως όταν ήμουν μικρή και παρακολουθούσα τη θρυλική τηλεοπτική σειρά «Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ο άνθρωπος», που μας ξεναγούσε στα μυστήρια της ανθρώπινης ύπαρξης. Αν δεν την έχεις δει, σου προτείνω να την αναζητήσεις, ειδικά αν στην οικογένεια σου υπάρχουν παιδιά.

Το εσωτερικό μας σύμπαν είναι τόσο περίπλοκο, ώστε συνεχώς έρχονται στο φως νέες πληροφορίες και παράδοξα περιστατικά που μας αφήνουν με το στόμα ανοιχτό. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν και οι τρόποι με τους οποίους φαίνεται να συνδέονται με αλλαγές στο σώμα και την υγεία μας ακόμη και οι πιο ανεπαίσθητες μεταβολές στον καιρό ή την ατμόσφαιρα.

Τι σχέση έχει η ατμοσφαιρική πίεση με τον πονοκέφαλο;

Οι αλλαγές στον καιρό σχεδόν πάντα συνοδεύονται από διακυμάνσεις στην ατμοσφαιρική πίεση, που με τη σειρά τους φαίνεται να επηρεάζουν την εκδήλωση πονοκεφάλων και ημικρανιών. Κατά το Αμερικανικό Ίδρυμα Ημικρανίας, φαίνεται να υπάρχει θετική συσχέτιση μεταξύ της ατμοσφαιρικής πίεσης και της έντασης του πόνου της ημικρανίας. Ιδιαίτερα οι απότομες πτώσεις ή μεταβολές της πίεσης φαίνεται να λειτουργούν ως εκλυτικοί παράγοντες, αυξάνοντας τη συχνότητα των επεισοδίων, αναφέρει ανασκόπηση, συμπληρώνοντας ότι ο συσχετισμός με την ένταση της ημικρανίας δεν είναι σαφής, ενώ δεν υπάρχουν δεδομένα που να υποστηρίζουν τη σχέση με τη διάρκεια του επεισοδίου.

Μια πιθανή εξήγηση σχετίζεται με το αιθουσαίο σύστημα, τη μικρή αλλά κρίσιμη «δομή» μέσα στο κεφάλι μας που ρυθμίζει την ισορροπία. Όταν η πίεση πέφτει, το σύστημα αυτό μπορεί να διαταραχθεί, προκαλώντας ζάλη, αποπροσανατολισμό και ημικρανία.

iStock

Φέρνει η βροχή πόνο στις αρθρώσεις;

Πρόκειται για μία από τις πιο διαδεδομένες πεποιθήσεις όσον αφορά τη σχέση ανάμεσα στον καιρό και την υγεία μας. Πολλοί είναι πεπεισμένοι ότι ο υγρός καιρός επιδεινώνει τα ρευματικά τους και η καθημερινή εμπειρία φαίνεται να το επιβεβαιώνει. Όμως, όταν περνάμε από την αίσθηση στην επιστήμη, τα πράγματα αλλάζουν. Η έρευνα δείχνει ότι η επίδραση της βροχής και γενικότερα των καιρικών συνθηκών στον πόνο των αρθρώσεων είναι μικρή και, κυρίως, ασυνεπής.

Υπάρχει, βέβαια, μια μικρή υποομάδα ανθρώπων που φαίνεται να είναι πιο ευαίσθητη στις καιρικές μεταβολές. Για αυτούς, ίσως ο καιρός να παίζει όντως έναν πιο ουσιαστικό ρόλο.

iStock

Το κρύο «παγώνει» την καρδιά;

Ο χειμώνας δεν φέρνει μόνο χαμηλές θερμοκρασίες και παλτά. Φέρνει και μια σταθερή, ανησυχητική αύξηση στα εμφράγματα. Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι χαμηλές θερμοκρασίες συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρδιακών επεισοδίων, ακόμη και λίγες ημέρες μετά την έκθεση στο κρύο.

Παρά τις έρευνες, κανείς δεν έχει μια ξεκάθαρη απάντηση για τους μηχανισμούς που εμπλέκονται στη συγκεκριμένη σύνδεση μεταξύ υγείας και καιρού. Ένας λόγος φαίνεται να είναι η συστολή των αιμοφόρων αγγείων (αγγειοσύσπαση), όταν η θερμοκρασία πέφτει. Αυτό οδηγεί σε αύξηση της αρτηριακής πίεσης και αναγκάζει την καρδιά να δουλεύει πιο σκληρά. Σε ανθρώπους με ήδη επιβαρυμένο καρδιαγγειακό σύστημα, η επιπλέον αυτή πίεση μπορεί να γίνει ο κρίκος που θα οδηγήσει σε ένα καρδιακό επεισόδιο.

iStock

Μπορεί η κοσμική ακτινοβολία να μας σκοτώνει;

Αν όλα τα παραπάνω φαίνονται εντυπωσιακά, όσα ακολουθήσουν θα σε ξαφνιάσουν ακόμη περισσότερο. Ο Ήλιος, λοιπόν, πέρα από το φως και τη ζεστασιά που μας χαρίζει, «προσφέρει» στον πλανήτη μας και γεωμαγνητικές διαταραχές και κοσμική ακτινοβολία. Θεωρητικά, η ατμόσφαιρα της Γης λειτουργεί ως ασπίδα προστασίας. Στην πράξη, όμως, ίσως να μην είμαστε εντελώς απρόσβλητοι.

Μελέτη έδειξε ότι σε ημέρες με αυξημένη γεωμαγνητική δραστηριότητα παρατηρείται μια μικρή αλλά μετρήσιμη αύξηση στη συνολική θνησιμότητα, καθώς και στους θανάτους από καρδιαγγειακά νοσήματα και εμφράγματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η επίδραση αυτή φαίνεται να είναι πιο έντονη ακόμη και από εκείνη της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Μάλιστα, σε περιόδους έντονης ηλιακής δραστηριότητας, η συχνότητα εμφραγμάτων μπορεί να αυξηθεί σημαντικά, με συγκεκριμένες ομάδες όπως οι γυναίκες μέσης ηλικίας να είναι πιο ευάλωτες.

Φυσικά, όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι πρέπει να αρχίσουμε να φοβόμαστε. Οι επιδράσεις που έχεις ο καιρός και ο… ουρανός στην υγεία είναι μικρές, ενώ οι μηχανισμοί παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστοι. Είναι, όμως, μια ακόμη υπενθύμιση ότι το ανθρώπινο σώμα δεν λειτουργεί σε απομόνωση. Αντιθέτως, βρίσκεται σε μια διαρκή, λεπτή αλληλεπίδραση με το περιβάλλον. Ίσως τελικά έχει νόημα να ρίχνουμε μια ματιά στο δελτίο καιρού πριν κοιμηθούμε.