ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ

Ο καταρράκτης ματιών είναι μια συχνή πάθηση που προκαλεί θόλωση της όρασης. Δες ποια είναι τα συνήθη συμπτώματα και πώς αντιμετωπίζεται.

Ο καταρράκτης των ματιών αποτελεί μία από τις δύο βασικές αιτίες μειωμένης όρασης και τύφλωσης παγκοσμίως (η άλλη είναι τα διαθλαστικά σφάλματα). Η ονομασία της πάθησης δεν είναι τυχαία, καθώς έχεις την αίσθηση ότι μπροστά σου τρέχουν νερά καταρράκτη.

Στοιχεία δείχνουν ότι το 2021 η χειρουργική επέμβαση καταρράκτη ήταν μία από τις δύο πιο συχνές χειρουργικές πράξεις που πραγματοποιήθηκαν στα νοσοκομεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με 4,32 εκατομμύρια επεμβάσεις συνολικά, δεύτερη μόνο μετά τις καισαρικές τομές.

Παρ’ όλα αυτά, εκτιμάται ότι παγκοσμίως μόλις το 17% των ανθρώπων με προβλήματα όρασης λόγω καταρράκτη έχει πρόσβαση σε κατάλληλη θεραπευτική παρέμβαση.

Τι είναι ο καταρράκτης των ματιών;

Είναι μια συχνή οφθαλμική πάθηση που επηρεάζει τον φακό του ματιού, μια διαφανή και εύκαμπτη δομή που αποτελείται κυρίως από πρωτεΐνες (τις λεγόμενες κρυσταλλίνες).

Με την πάροδο του χρόνου, οι πρωτεΐνες του φακού διασπώνται, σχηματίζοντας θολά σημεία που δυσκολεύουν την καθαρή όραση και επηρεάζουν την καθημερινότητα. Η πάθηση συνήθως δεν είναι επώδυνη, μπορεί όμως να προκαλεί δυσφορία, κυρίως λόγω της αυξημένης ευαισθησίας στο φως.

Υπάρχουν διάφοροι τύποι καταρράκτη. Ο πιο συχνός είναι ο ηλικιακός, τον οποίο οι επαγγελματίες υγείας θεωρούν αναπόφευκτο μέρος της γήρανσης. Η διάσπαση των πρωτεϊνών ξεκινά περίπου στην ηλικία των 40 ετών, ενώ τα συμπτώματα γίνονται συνήθως αντιληπτά μετά τα 60.

iStock

Οι οφθαλμίατροι ταξινομούν τους καταρράκτες ανάλογα με το σημείο του φακού στο οποίο εμφανίζονται. Συχνά, ένα άτομο μπορεί να παρουσιάζει περισσότερους από έναν τύπους ταυτόχρονα, καθώς οι θολώσεις μπορεί να αναπτυχθούν σε διαφορετικές περιοχές του φακού.

Οι τρεις συχνότεροι τύποι ηλικιακού καταρράκτη είναι:

• πυρηνικός (εντοπίζεται στο κεντρικό τμήμα του φακού και εξελίσσεται σταδιακά),
• φλοιώδης (ξεκινά από την περιφέρεια του φακού και προχωρά προς το κέντρο),
• οπίσθιος υποκαψικός (εμφανίζεται στο πίσω μέρος του φακού και συχνά εκδηλώνεται σε νεότερα άτομα).

Ποια είναι τα συνήθη συμπτώματα της πάθησης;

Σύμφωνα με την Cleveland Clinic, τα πιο συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Θολή ή θαμπή όραση.
• Αλλαγές στην αντίληψη των χρωμάτων, που φαίνονται πιο ξεθωριασμένα.
• Ευαισθησία στο έντονο φως του ήλιου, στους προβολείς ή στις λάμπες.
• Δυσκολία στη νυχτερινή όραση.
• Αλλαγές στη συνταγογράφηση γυαλιών, με επιδείνωση της μυωπίας.
• Ανάγκη για πιο έντονο φωτισμό κατά το διάβασμα.
• Διπλωπία (διπλή όραση).

iStock

Τι ευθύνεται για την εκδήλωση της πάθησης;

Η κύρια αιτία, όπως αναφέρθηκε, είναι η σταδιακή διάσπαση των πρωτεϊνών του φακού. Ωστόσο, διάφοροι παράγοντες μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο ή να επιταχύνουν την εμφάνιση της πάθησης. Ποιοι είναι αυτοί;

• Γενετικοί παράγοντες: Το οικογενειακό ιστορικό αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καταρράκτη, καθώς ορισμένες γενετικές μεταλλάξεις προκαλούν συγγενή καταρράκτη, ενώ άλλες καθιστούν τον φακό πιο ευάλωτο σε περιβαλλοντικές βλάβες.
• Περιβαλλοντικοί παράγοντες: Το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και η μακροχρόνια έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία είναι κάποιοι από αυτούς.
• Ιατρικοί παράγοντες: Ο διαβήτης, ορισμένες οφθαλμικές επεμβάσεις και η μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών είναι μεταξύ των παραγόντων που ανήκουν στην κατηγορία αυτή.

Υπάρχει θεραπεία για τον καταρράκτη των ματιών;

Η συγκεκριμένη πάθηση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με φάρμακα, οφθαλμικές σταγόνες ή κάποια πιο «φυσική» θεραπεία. Η μόνη αποτελεσματική λύση είναι η χειρουργική επέμβαση. Με απλά λόγια, κατά την επέμβαση αφαιρείται ο θολωμένος φυσικός φακός του ματιού και αντικαθίσταται από έναν τεχνητό διαφανή, μόνιμο ενδοφθάλμιο φακό. Για περισσότερες λεπτομέρειες και τυχόν απορίες, μίλησε με τον γιατρό σου.

iStock

Πώς να φροντίσεις τα μάτια σου

Ας υπενθυμίσουμε ότι μιλάμε για τον τύπο καταρράκτη που αποτελεί συνήθως μέρος της φυσικής γήρανσης. Τούτου λεχθέντος, όσον αφορά τη φροντίδα των ματιών σου δύο είναι οι κατευθύνσεις προς τις οποίες μπορείς να κινηθείς.

Αρχικά, η πρόληψη. Στην περίπτωση αυτή, προσπάθησε να αποφύγεις το τσιγάρο (και ό,τι άλλο καπνίζεται ή ατμίζεται), μην ξεχνάς να φοράς γυαλιά ηλίου και καπέλο για να προστατεύεις τα μάτια σου και, φυσικά, μην αμελείς τον τακτικό οφθαλμολογικό έλεγχο.

Αν έχεις καταρράκτη, επίλεξε πολωτικά γυαλιά ηλίου για να μειώσεις την αντηλιά, χρησιμοποίησε μεγεθυντικό φακό για το διάβασμα, βελτίωσε τον φωτισμό στο σπίτι, απόφυγε τη νυχτερινή οδήγηση (αν τα φώτα σε ενοχλούν), διαχειρίσου υποκείμενα νοσήματα και μην ξεχνάς να επισκέπτεσαι τον γιατρό σου.