ΘΑ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕΣ ΣΕ ΕΝΑ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΑΜΑΤΟΣ;

Πότε ήταν η τελευταία φορά που έριξες ένα γερό κλάμα; Στην Ιαπωνία, όπου μέχρι πρότινος η έκφραση συναισθημάτων σχεδόν απαγορευόταν, οι άνθρωποι πλέον συμμετέχουν σε σεμινάρια... κλάματος.

Πότε ήταν η τελευταία φορά που ένιωσες την ανάγκη να ρίξεις ένα καλό κλάμα; Και πότε ήταν η τελευταία φορά που πραγματικά το έκανες; Το πιθανότερο είναι πως, όταν τα μάτια σου γέμισαν δάκρυα, κοίταξες πάνω, πήρες μια βαθιά ανάσα και είπες μέσα σου: Συγκρατήσου. Για να μη σε δουν, για να μη σε ακούσουν, γιατί έπρεπε να κάνεις κάτι άλλο εκείνη τη στιγμή. Μέχρι που δεν κατάφερες να συγκρατηθείς άλλο. Και ξέρεις τι γίνεται όταν ο ουρανός γεμίζει βαριά σύννεφα για ώρες…

Δεν έχουμε μάθει να κλαίμε, οι περισσότεροι από εμάς τουλάχιστον. Και πώς να το μάθουμε, όταν από μωρά τρέχουν όλοι να μας καθησυχάσουν, να μας ανακουφίσουν, να αποσπάσουν την προσοχή μας με κάτι άλλο για να μην κλάψουμε; «Έλα, μην κλαις», είναι η γνωστή επωδός. «Τα αγόρια δεν κλαίνε!» ήταν η τοξική ατάκα των παλαιότερων. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, ακύρωναν το δύσκολο συναίσθημα και τον πιο ανθρώπινο τρόπο έκφρασής του.

Στην ανατολή τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα: στην Ιαπωνία ειδικότερα η έκφραση όλων των συναισθημάτων είναι κάτι εντελώς εκτός κουλτούρας. Οι άνθρωποι –περισσότερο βέβαια οι προηγούμενες γενιές– μεγαλώνουν μαθαίνοντας να κρύβουν τα συναισθήματά τους προκειμένου να διατηρείται η κοινωνική αρμονία και να αποφεύγονται οι συγκρούσεις.

Είναι τόσο βαθιά ριζωμένη στη νοοτροπία αυτού του λαού η έννοια της μη επιβάρυνσης του άλλου, που ακόμα και στην απλή επικοινωνία προτιμά κανείς να απευθύνει έμμεσα τον λόγο στον συνομιλητή του, ενώ έχει μάθει από νωρίς να «διαβάζει» το κλίμα πριν μιλήσει.

Όσο για το κλάμα, αυτό κι αν πρέπει να αποφεύγεται πάση θυσία, αφού θεωρείται ό,τι χειρότερο για τη δημόσια εικόνα κάποιου – αυτός που κλαίει είναι αδύναμος, στερείται αυτοέλεγχο, μπορεί ακόμα και να περιθωριοποιηθεί.

iStock

Ευτυχώς, τα τελευταία χρόνια κάτι φαίνεται να αλλάζει: οι νεότερες γενιές δείχνουν να αψηφούν τη νόρμα και αναζητούν τρόπους να βιώσουν αυτό που η κουλτούρα τους θεωρεί σχεδόν απαγορευμένο. Να κλάψουν με την ψυχή τους και μάλιστα εντελώς απενοχοποιημένα. Εν ανάγκη… οργανωμένα.

Τι είναι το Rui-katsu που ενθαρρύνει το κλάμα;

Το 2020, οι New York Times δημοσίευσαν ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ με πρωταγωνιστή τον Hidefumi Yoshida, περισσότερο γνωστό ως Τhe Τear Τeacher. Δουλειά του τα τελευταία 10 χρόνια είναι να διοργανώνει σεμινάρια για άνδρες και γυναίκες από όλη την Ιαπωνία που θέλουν να απελευθερώσουν τα συναισθήματά τους σε έναν ασφαλή χώρο, όπου κανείς δεν θα τους κρίνει.

ΑΠΟ ΟΛΑ ΤΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΒΙΩΝΟΥΜΕ, ΤΟ ΚΛΑΜΑ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΠΟΙΟΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΙΜΑΣΤΕ.

Ο Yoshida τους βάζει να δουν διάφορα βίντεο από ζώα, αθλητικά γεγονότα ή οικογένειες που περνούν χρόνο μαζί και ενθαρρύνει τους συμμετέχοντες να γράψουν ανώνυμα κάτι που πρόσφατα τους έκανε να νιώσουν στρες. Αυτό για κάποιους είναι εξαιρετικά δύσκολο. Ωστόσο, ο Yoshida τους εξηγεί ότι το να φιμώνουν τα συναισθήματά τους μόνο επιβλαβές μπορεί να είναι. Αντίθετα, είναι πεπεισμένος ότι το κλάμα δυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα. Μάλιστα, λέει, «δεν αρκούν μερικά δάκρυα – χρειάζεται να αδειάζει κανείς όταν κλαίει».

iStock

Ο «τύπος» δακρύων είναι, επίσης, σημαντικός. Ο ειδικός πιστεύει ότι το πιο αναζωογονητικό κλάμα είναι αυτό που προκαλείται από συναισθηματικές εμπειρίες, όπως η παρακολούθηση μιας συγκινητικής ταινίας. Τα δάκρυα αυτά είναι εντελώς διαφορετικά από τα δάκρυα του πένθους, το οποίο μας επιβάλλει έναν πόνο με διάρκεια. Ένα ποίημα, αντίθετα, ή μια ταινία προσφέρει μια οργανική και προσωρινή συναισθηματική στιγμή.

«Από όλα τα συναισθήματα που βιώνουμε, το κλάμα είναι αυτό που αποκαλύπτει περισσότερο ποιοι πραγματικά είμαστε. Θέλω λοιπόν με τα σεμινάρια αυτά οι άνθρωποι να κοιτάξουν ποιοι πραγματικά είναι», καταλήγει ο Yoshida.

Διάλειμμα για κλάμα

Ο Hidefumi Yoshida έκανε όπως φαίνεται την αρχή για να ακολουθήσουν τα τελευταία χρόνια πολλές ακόμα υπηρεσίες… εκούσιου κλάματος τις ώρες που το χρειάζεται κανείς περισσότερο. Μία από αυτές μπορεί να είναι εν ώρα εργασίας, κάτι που μεγάλοι οργανισμοί γνωρίζουν καλά και έτσι αναζητούν τρόπους να ανταποκριθούν – διαφωνεί κανείς;

Η βοήθεια προσφέρεται με τη μορφή γοητευτικότατων νεαρών ανδρών, άψογα ντυμένων και χτενισμένων, με όμορφα, καλοσυνάτα μάτια. Τα μάτια αυτά μερικά λεπτά αργότερα θα δακρύζουν, παρακινώντας την ομάδα που έχει συγκεντρωθεί στην αίθουσα συνεδριάσεων της εταιρείας να κάνει το ίδιο. Η ομάδα αποτελείται αποκλειστικά από γυναίκες.

Ikemeso Danshi

Η υπηρεσία ονομάζεται «The Handsome Weeping Boys» και το κόστος του κάθε workshop είναι 82 δολάρια. Κατά τη διάρκειά του, ο όμορφος «δακρυoποιός» μπορεί να ζητήσει από τους συμμετέχοντας να διαβάσουν μια ιστορία με μελαγχολικό τέλος, να δουν μια ταινία με δραματικό τέλος ή να τους παίξει ένα θλιμμένο τραγούδι. Λίγη ώρα αργότερα, στον χώρο ακούγονται μόνο κλάματα, τα οποία έχει ενθαρρύνει ο ίδιος. Έπειτα πλησιάζει μία-μία τις συμμετέχουσες, σκουπίζει απαλά τα δάκρυα από τα μάγουλά της και την ανακουφίζει λέγοντας πόσο καλό της κάνει να κλαίει. Οι γυναίκες επιστρέφουν στη δουλειά τους φανερά ξαλαφρωμένες.

Ο ιδρυτής της εταιρείας που προσφέρει την υπηρεσία αυτή διοργανώνει ακόμα τις «divorce ceremonies» (τελετές διαζυγίου) κατά τις οποίες ζευγάρια που χωρίζουν καλούνται να διαλύσουν με ένα σφυρί τις βέρες τους. Πολύ συχνά, τα ζευγάρια κλαίνε καθώς το κάνουν και αργότερα παραδέχονται πόσο θεραπευτικό είναι.

Σχολιάζοντας σε άρθρο τις παραπάνω πρακτικές, ο Dr Shiori Shakuto, λέκτορας ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϋ, λέει πως «υπάρχει σίγουρα λόγος να υφίσταται μια τέτοια υπηρεσία στην Ιαπωνία. Δείχνει, πιστεύω, πως οι γυναίκες κατέχουν μεγαλύτερο χώρο πλέον στην αγορά εργασίας, άρα οι εταιρείες τις υπολογίζουν περισσότερο και, επιπλέον, ότι οι άνθρωποι θέλουν να γίνουν πιο ανοιχτοί αναδεικνύοντας αυτά που συμβαίνουν μέσα τους – κάτι που στο παρελθόν θεωρείτο ανήκουστο».

Το πρωτοποριακό, όπως συμπληρώνει ο ίδιος, είναι ότι παραδοσιακά οι υπηρεσίες φροντίδας προσφέρονταν από τις γυναίκες στους άνδρες και μάλιστα συχνά με σεξουαλικές προεκτάσεις. «Αυτή η υπηρεσία, όμως, βοηθά τις γυναίκες να θεραπευτούν καθώς κοιτάζουν όμορφους νέους άνδρες να κλαίνε, δείχνοντας τη δική τους ευαλωτότητα», καταλήγει.

Γεγονός είναι ότι δεν συναντάς εύκολα ένα αγόρι που κλαίει…