ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΛΕΕΙ ΓΙΑ ΜΑΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΟΣΕΙΡΑ ΠΟΥ ΕΠΙΛΕΓΟΥΜΕ
Μπορεί η γραμματοσειρά που επιλέγουμε να λειτουργεί σαν προέκταση του χαρακτήρα μας και του πώς επικοινωνούμε με τους άλλους;
Για κάποιους, η γραμματοσειρά μοιάζει με μία από εκείνες τις λεπτομέρειες που συνήθως προσπερνάμε, παρότι βρίσκεται διαρκώς μπροστά στα μάτια μας. Την επιλέγουν σχεδόν μηχανικά, πιστεύοντας ότι δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. Όμως, για εμάς που περνάμε πολλές ώρες μπροστά σε οθόνες γράφοντας κείμενα, η επιλογή της κατάλληλης γραμματοσειράς έχει βάρος. Θέλουμε μία που να μην μας κουράζει και που να χαιρόμαστε να τη βλέπουμε.
Ο τρόπος με τον οποίο αποτυπώνεται η σκέψη πάνω στο ψηφιακό χαρτί επηρεάζει το πώς ένα κείμενο διαβάζεται και γίνεται αντιληπτό. Πέρα από τις λέξεις, κρινόμαστε κι εμείς που πληκτρολογούμε. Ίσως, τελικά, η γραμματοσειρά να λέει περισσότερα για εμάς απ’ όσα θα θέλαμε να παραδεχτούμε. Ας φέρουμε απλά στο νου τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, ο οποίος διέταξε τους διπλωμάτες να επιστρέψουν στη χρήση της Times New Roman στις επίσημες επικοινωνίες και να αφήσουν την Calibri, που είχε υιοθετήσει ο προκάτοχός του.
Η ψυχολόγος Ρέιτσελ Μόλιτορ, με ειδίκευση στην ανθρώπινη συμπεριφορά, εξηγεί με απλό τρόπο τι μπορεί να επιδιώκουμε να μεταδώσουμε μέσα από τις γραμματοσειρές που επιλέγουμε να χρησιμοποιήσουμε.
Calibri
Αν ανοίξεις τα «έγγραφά» μου, θα δεις ότι είναι η γραμματοσειρά που χρησιμοποιώ. «Είναι καθαρή, μοντέρνα και εύκολη στην ανάγνωση, και δίνει μια επαγγελματική αίσθηση χωρίς να είναι υπερβολικά επίσημη», λέει η Μόλιτορ. Σχεδιάστηκε για χρήση στο διαδίκτυο και όχι για την εκτύπωση.
Δημιουργήθηκε το 2004 από τον Λούκας ντε Γκρουτ και το 2007 αντικατέστησε την Times New Roman ως προεπιλεγμένη γραμματοσειρά στο Microsoft Word. «Υποστηρίζει τον άμεσο, προσιτό τρόπο με τον οποίο ελπίζω να επικοινωνώ», συμπληρώνει η ειδικός
Times New Roman
Συνήθως, συναντάμε γραμματοσειρές όπως η Times New Roman σε βιβλία, εφημερίδες και ακαδημαϊκά κείμενα, γι' αυτό «τείνουν να αποπνέουν αξιοπιστία, σοβαρότητα και μια αίσθηση ριζώματος στην παράδοση». Αν και η συγκεκριμένη γραμματοσειρά δημιουργήθηκε το 1931 από τον Στάνλεϊ Μόρισον για την εφημερίδα The Times, σήμερα τη θέση της έχει πάρει η Times Modern. Η «παραδοσιακή» Times New Roman συχνά επιλέγεται για να δηλώσει επιμέλεια, επαγγελματισμό και συνέπεια. Ωστόσο, όπως προειδοποιεί η ειδικός, «μπορεί να μοιάζει με μια “εργοστασιακή ρύθμιση”, καθώς είναι ασφαλής, οικεία και συμβατική».
Arial
Η Arial ανήκει στις γραμματοσειρές που «συνδέονται με ανοικτότητα, σαφήνεια και αποτελεσματικότητα, κυρίως επειδή χρησιμοποιούνται ευρέως στις οθόνες». Αναπτύχθηκε το 1982 και έμοιαζε με την Helvetica, που είχε σχεδιαστεί το 1957. Μάλιστα, ο σχεδιαστής γραμματοσειρών Μαρκ Σάιμονσον έγραψε σε δοκίμιό του ότι «η Arial αντιμετωπίζεται ως μια όχι και τόσο πιστή απομίμηση μιας γραμματοσειράς που πλέον δεν είναι στη μόδα».
Perpetua
«Η Perpetua, με τα πιο εκλεπτυσμένα σχήματα γραμμάτων της, μπορεί να μοιάζει ελαφρώς πιο λογοτεχνική ή καλλιτεχνική». Ως ένα ακόμα δημιούργημα του Γκιλ, επηρεάστηκε από τις φόρμες που είχε αναπτύξει στη λιθοξοΐα. Η αίσθηση που αφήνει είναι μιας σφιχτής, στρογγυλεμένης γραμματοσειράς, που δεν διολισθαίνει στον αρχαϊσμό. Μια επιλογή που υποδηλώνει λεπτότητα και συνειδητή αισθητική πρόθεση.
Gill Sans
«Συχνά εκλαμβάνεται ως ζεστή, κομψή και "συνειδητοποιημένη" σχεδιαστικά», λέει η Μόλιτορ, χάρη στα πιο απαλά, ανθρωπιστικά της στοιχεία. Το 1913, ο Έντουαρντ Τζόνστον, πατέρας της σύγχρονης καλλιγραφίας, ανέλαβε να σχεδιάσει μια γραμματοσειρά για το μετρό του Λονδίνου. Ο Έρικ Γκιλ, γλύπτης και τυπογράφος, συνεργάστηκε μαζί του και ανέπτυξε μια πλήρη sans-serif γραμματοσειρά, αντλώντας έμπνευση τόσο από τη λιθοξοΐα όσο και από το έργο του Τζόνστον. Σήμερα, πάντως, κάποιοι την αποφεύγουν, λόγω της ανήθικης και εγκληματικής συμπεριφοράς του Γκιλ.
Jokerman
Οι «χαριτωμένες» ή ευφάνταστες γραμματοσειρές, όπως η Jokerman, είναι συνήθως οι λιγότερο ευανάγνωστες. Μοιάζουν περισσότερο με παιχνίδι. «Οι υπερβολικές καμπύλες, οι αιχμές και τα στολίδια υποδηλώνουν αυθορμητισμό, τόλμη και έντονη ανάγκη να ξεχωρίσει κανείς». Ωστόσο, διαταράσσουν τον φυσικό ρυθμό της ανάγνωσης και συχνά εκλαμβάνονται ως αντιεπαγγελματικές.
OpenDyslexic
«Οι πιο φιλικές για τον χρήστη γραμματοσειρές, ιδίως για άτομα με δυσλεξία, έχουν ανοιχτά σχήματα, σαφή διάκριση μεταξύ των γραμμάτων, γενναιόδωρα κενά και ελάχιστη οπτική ακαταστασία», εξηγεί η Μόλιτορ. Η OpenDyslexic έχει σχεδιαστεί για να μειώνει την οπτική φασαρία. Ωστόσο, τα κείμενα που είναι γραμμένα με αυτήν έχουν μια παράξενη όψη, σαν τα γράμματα να έχουν μείνει εκτεθειμένα στη βροχή και το μελάνι να έχει λίγο «τρέξει». Τα γράμματα διαθέτουν ενισχυμένα κάτω μέρη, ώστε να υποδεικνύουν κατεύθυνση και να διευκολύνουν την αναγνώριση.