ΣΤΑ 82 ΤΟΥ ΕΧΕΙ ΤΟ ΣΩΜΑ 20ΧΡΟΝΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΟΥΝ ΤΩΡΑ ΤΟ ΓΙΑΤΙ

Οι επιστήμονες μελετούν τον Juan López García, έναν ηλικιωμένο υπερμαραθωνοδρόμο που κατέχει το παγκόσμιο ρεκόρ, για να διαπιστώσουν πώς να παραμένουμε υγιείς καθώς μεγαλώνουμε.

Αν θες ένα ρεαλιστικό ανθρώπινο παράδειγμα του τι σημαίνει να γερνάς καλά, κανένας δεν μπορεί να συγκριθεί με τον Juan López García. Ο τύπος είναι πραγματικά αξεπέραστος! Πριν προλάβεις να συμπεράνεις ότι αυτό συμβαίνει επειδή υπήρξε αθλητής όλη του τη ζωή, διάβασε την ιστορία του και κράτα σημειώσεις. Θα σου χρειαστούν.

Πριν από δεκαέξι χρόνια, σε ηλικία 66 ετών, ο López García προσπάθησε για πρώτη φορά να τρέξει γύρω στο 1,5 χιλιόμετρο. Είχε πρόσφατα συνταξιοδοτηθεί, ενώ ολόκληρη την επαγγελματική ζωή του εργαζόταν ως μηχανικός αυτοκινήτων στο Τολέδο της Ισπανίας. Δεν είχε προπονηθεί ποτέ ως αθλητής ούτε ασκούνταν συστηματικά. Προφανώς, λοιπόν, το πρώτο αυτό χιλιόμετρο δεν μπορούσε ούτε να το ξεκινήσει.

Σήμερα, στα 82 του χρόνια, ο López García είναι κάτοχος του παγκόσμιου ρεκόρ στην ηλικιακή ομάδα 80 έως 84 ετών στον υπερμαραθώνιο των 50 χιλιομέτρων. Το 2024, είχε επίσης κερδίσει το παγκόσμιο πρωτάθλημα μαραθωνίου στην ηλικιακή του ομάδα, με χρόνο 3:39:10, σημειώνοντας παράλληλα ευρωπαϊκό ρεκόρ.

Η επιτυχία του τράβηξε την προσοχή μιας ομάδας Ευρωπαίων επιστημόνων που μελετούν τη γήρανση. Κάλεσαν, λοιπόν, τον López García στο εργαστήριό τους για μια σειρά εκτενών δοκιμών. Τα ευρήματά τους, που δημοσιεύθηκαν τον Ιανουάριο του 2026 στο Frontiers in Physiology, είναι ταυτόχρονα αποκαλυπτικά και «εμπνευστικά», όπως δήλωσε ο Julian Alcazar, επιστήμονας άσκησης στο Πανεπιστήμιο της Καστίλλης-Λα Μάντσα στην Ισπανία και συν-συγγραφέας της μελέτης.

ΣΤΑ 82 ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ, Ο LOPEZ GARCIA ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΡΕΚΟΡ ΣΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΟΜΑΔΑ 80-84 ΣΤΟΝ ΥΠΕΡΜΑΡΑΘΩΝΙΟ ΤΩΝ 50 ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΩΝ.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο López García έχει την υψηλότερη αερόβια φυσική κατάσταση που έχει καταγραφεί ποτέ σε έναν ογδοντάχρονο, αντίστοιχη με αυτή υγιών ανδρών 20 έως 30 ετών. Επιπλέον, οι μύες του απορροφούν και χρησιμοποιούν το οξυγόνο ασυνήθιστα καλά. Κατά τ’ άλλα, η βιολογία, η εμβιομηχανική και η προπόνησή του φαίνονται σχετικά συνηθισμένες.

Συνολικά, η μελέτη της φυσιολογίας και της απόδοσης του López García στα 80 του μπορεί να συμβάλλει στο να ανατραπούν ορισμένες κοινές υποθέσεις σχετικά με το τι είναι δυνατό και φυσιολογικό καθώς μεγαλώνουμε, κατέληξαν οι ερευνητές. Για παράδειγμα, το πότε είναι –αν είναι κάποτε– πολύ αργά για τον άνθρωπο να διανύσει το πρώτο του χιλιόμετρο.

Τι κάνει τους ηλικιωμένους αθλητές να ξεχωρίζουν;

«Υπάρχουν ακόμη πολλά ερωτήματα που έχουμε να απαντήσουμε σχετικά με την πορεία της γήρανσης», αναφέρει ο Simone Porcelli, φυσιολόγος άσκησης στο Πανεπιστήμιο της Παβίας στην Ιταλία και ένας από τους βασικούς συγγραφείς της μελέτης.

Για να οδηγηθεί στις απαντήσεις αυτές, ο ίδιος και οι συνεργάτες του σε Ιταλία και Ισπανία ξεκίνησαν πρόσφατα να εργάζονται πάνω σε ένα μεγάλο ερευνητικό έργο σχετικά με το κατά πόσο η γήρανση συνεπάγεται απαραίτητα απότομη μείωση των μυών, της ταχύτητας, της δύναμης και της ενέργειας.

Οι μελέτες τους οδήγησαν σε αθλητές μεγαλύτερης ηλικίας, η πορεία της γήρανσης των οποίων είναι σχεδόν εντυπωσιακή. Πρόκειται για άνδρες και γυναίκες 70, 80 και 90 ετών, που όχι μόνο διατηρούν ή και βελτιώνουν τη φυσική κατάσταση και τη δύναμή τους, αλλά και που αναπτύσσουν σπάνια σοβαρές ασθένειες. Οι περισσότεροι δείχνουν και νεότεροι από την ηλικία τους. Πώς γίνεται αυτό;

Ο LOPEZ GARCIA ΕΧΕΙ ΤΗΝ ΥΨΗΛΟΤΕΡΗ ΑΕΡΟΒΙΑ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΙ ΠΟΤΕ ΣΕ ΟΓΔΟΝΤΑΧΡΟΝΟ, ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΗ ΜΕ ΑΥΤΗΝ ΥΓΕΙΩΝ ΑΝΔΡΩΝ 20-30 ΕΤΩΝ.

Παίρνοντας ως παράδειγμα τον Garcia, πραγματικά απορείς. Σωματικά δεν έχει κάτι αξιοπρόσεκτο: έχει ύψος 1,60 μ. και βάρος 54 κιλά, η πιο σοβαρή «άσκηση» που είχε κάνει στη ζωή του ήταν ότι κάποτε πέρασε μερικές εβδομάδες περπατώντας την προσκυνηματική διαδρομή του Camino de Santiago στη Γαλλία και την Ισπανία. Κατά τ’ άλλα, ποτέ δεν ασκούνταν σοβαρά, κάτι που αποφάσισε με πείσμα να αλλάξει στα 66. Μέχρι τα 70 είχε αρχίσει να συμμετέχει σε αγώνες, ενώ όσο περνούσαν τα χρόνια κατάφερνε να ολοκληρώνει υπερμαραθωνίους. Αυτά, βέβαια, δεν είναι πράγματα συνηθισμένα.

Εντυπωσιασμένοι από τον ηλικιωμένο άντρα, οι ειδικοί τον έβαλαν σε έναν διάδρομο γυμναστικής και έπειτα σε ένα σταθερό ποδήλατο για να μελετήσουν την αντοχή και τη δύναμή του στο τρέξιμο, την πρόσληψη οξυγόνου από τους μυς και το πώς το σώμα του ανταποκρίνεται στην άσκηση υψηλής ταχύτητας. Επιπλέον, του ζήτησαν πληροφορίες για τις προπονήσεις και τη διατροφή του.

Οι μετρήσεις του αποδείχθηκαν εντυπωσιακές – σε περιπτώσεις, καλύτερες και από άτομα με το ένα τέταρτο της ηλικίας του. Το οξυγόνο που απορροφούσε και αξιοποιούσε ήταν το βέλτιστο, ενώ παρήγαγε σημαντική δύναμη σε κάθε του βήμα. Μόνο στην παραγωγή γαλακτικού οξέος έμενε λίγο πίσω (είχε αντίστοιχη με ενός 60άρη), πράγμα που αποδείκνυε ότι έχει ακόμα περιθώρια βελτίωσης. Ακόμα και ο ίδιος εντυπωσιάστηκε με τις μετρήσεις αυτές, ενώ σχολίασε πως σκοπός του πριν από δεκαέξι χρόνια ήταν απλά να αρχίσει λίγο να τρέχει. Δεν περίμενε ποτέ να φτάσει σε αυτά τα επίπεδα.

Πλέον, τρέχει περίπου 65 χιλιόμετρα τη εβδομάδα, τα οποία διπλασιάζει όταν έχει να προπονηθεί για αγώνα, ενώ κάποιες μέρες κάνει και σπριντ με τη βοήθεια του προπονητή του. Επίσης, κάποιες μέρες προπονείται στο σπίτι με βάρη. Όσο για τη διατροφή του, όπως είπε είναι «εντελώς μεσογειακή».

Είναι αυτός ο 82χρονος κάτι το μοναδικό;

Αναρωτιέσαι αν θα μπορούσες κι εσύ με συστηματική προπόνηση να φτάσεις στα επίπεδα του 82χρονου Garcia ή αν ο άνθρωπος αυτός είναι κάτι το μοναδικό – ένα άτομο προικισμένο με φοβερό γονίδια; Ο Alcazar πιστεύει ότι ισχύουν και τα δύο: Ο Garcia είχε την τύχη να φτάσει τα 66 χωρίς κάποια σοβαρή ασθένεια ή αναπηρία, παρόλο που δεν γυμναζόταν, κάτι που μπορεί να οφείλεται στα γονίδιά του ή και στον τρόπο ζωής του.

Την ίδια ώρα, όμως, ο ερευνητής δεν βρίσκει γιατί η σωματική του κατάσταση να μην είναι επιτεύξιμη για τον καθένα που έχει την τύχη να είναι υγιής σε αυτή την ηλικία. «Πριν από μερικά χρόνια το να ασκείται ένας ηλικιωμένος θεωρούνταν όχι μόνο αδύνατο αλλά ίσως και επικίνδυνο. Πλέον, αποδεικνύεται ότι μάλλον είναι ό,τι καλύτερο έχει να κάνει», σημειώνει ο ίδιος.

Όσο για τη συμβουλή του Garcia προς τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας; «Ξεκινήστε αργά – ειδικά αν δεν είστε εξοικειωμένοι με την άσκηση. Ξεκινήστε με γρήγορο περπάτημα και μετά ίσως λίγο τρέξιμο, το οποίο είναι εξαιρετικά ωφέλιμο. Ποτέ δεν είναι αργά».

Ο 82χρονος καταλήγει: «Όταν σκέφτομαι τον αριθμό 80, θυμάμαι τους παππούδες μου – κάτι μικρόσωμα, ανήμπορα ανθρωπάκια. Σήμερα, όμως, εγώ δεν νιώθω καθόλου έτσι».