Ο ΠΙΟ ΑΠΛΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙΣ ΑΝ ΚΑΠΟΙΟΣ ΣΕ ΠΡΟΣΕΧΕΙ ΟΤΑΝ ΤΟΥ ΜΙΛΑΣ

Νέα μελέτη δείχνει ότι ο ρυθμός βλεφαρίσματος μπορεί να αποκαλύπτει πότε ο εγκέφαλος επεξεργάζεται ενεργά αυτά που ακούει. Τι σημαίνει όταν κάποιος βλεφαρίζει λιγότερο;

Μιλάτε με έναν άνθρωπο και σας κοιτά στα μάτια. Νιώθετε πως σας ακούει. Ότι κρέμεται από τα χείλη σας. Ωστόσο, τα σχόλια που κάνει δημιουργούν υπόνοιες πως απλώς σκεφτόταν τα δικά του, ενώ εσείς ανοίγατε την ψυχή σας ή προσπαθούσατε να επικοινωνήσετε.

Υπάρχει ένα πολύ απλό τρικ που βοηθά να καταλάβουμε αν το άτομο που έχουμε απέναντί μας –ή δίπλα μας– μας ακούει πραγματικά: τα μάτια αποκαλύπτουν την αλήθεια. Για την ακρίβεια, το πόσες φορές ανοιγοκλείνει τα μάτια του, δηλαδή πόσες φορές βλεφαρίζει.

Η διαπίστωση βασίζεται σε ευρήματα μελέτης που δημοσιεύτηκε στο Sage Journals. Στα συμπεράσματά της, αναφέρεται πως το βλεφάρισμα «μπορεί να είναι ένας χρήσιμος δείκτης γνωστικού φορτίου ανεξάρτητα από τον τρόπο επεξεργασίας των πληροφοριών».

Η Pénélope Coupal, ερευνήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Concordia στο Μόντρεαλ και εκ των συγγραφέων της εργασίας, εξήγησε: «Θέλαμε να μάθουμε αν το βλεφάρισμα επηρεάζεται από περιβαλλοντικούς παράγοντες και πώς σχετίζεται με την εκτελεστική λειτουργία. Για παράδειγμα, υπάρχει στρατηγικός συγχρονισμός του πότε ανοιγοκλείνει τα μάτια του κάποιος, ώστε να μη χάσει κάτι από όσα λέγονται;»

Η ομάδα μελέτης διεξήγαγε δύο πειράματα με συνολικά 49 συμμετέχοντες, παρακολουθώντας τον αριθμό των βλεφαρισμάτων τους ενώ άκουγαν προτάσεις να διαβάζονται δυνατά. Δύο βασικές μεταβλητές προσαρμόστηκαν σε όλα τα πειράματα: οι συνθήκες φωτισμού και ο θόρυβος στο παρασκήνιο, καθιστώντας πιο δύσκολο ή πιο εύκολο να ακούσουν τις προτάσεις.

«ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΑΝΟΙΓΟΚΛΕΙΝΟΥΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΜΑΣ ΠΟΛΥ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΟΤΑΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ».

Οι ερευνητές διαπίστωσαν τα εξής:

• Σε όλους τους συμμετέχοντες, ο ρυθμός βλεφαρίσματος μειώθηκε αισθητά και σταθερά κατά την ανάγνωση των προτάσεων δυνατά, σε σύγκριση με πριν και μετά.
• Όταν υπήρχαν υψηλότερα επίπεδα θορύβου στο υπόβαθρο, ο ρυθμός βλεφαρίσματος μειώθηκε περαιτέρω.

Εικονογράφηση: Χριστίνα Αβδίκου

• Δεν υπήρξαν σημαντικές αλλαγές στον ρυθμό σε διαφορετικές συνθήκες φωτισμού, «γεγονός που υποδηλώνει ότι ήταν η γνωστική προσπάθεια κατανόησης της ομιλίας που επηρέασε το ανοιγοκλείσιμο των ματιών, όχι η οπτική καταπόνηση».
• Παρόλο που ο μέσος ρυθμός ανοιγοκλεισίματος των ματιών διέφερε μεταξύ των ατόμων, η τάση μείωσης του αριθμού των βλεφαρισμάτων ανά λεπτό ήταν συνεπής σε όλη την ομάδα. Συνδυαστικά με τα ευρήματα προηγούμενων μελετών, αυτό υποδηλώνει ότι ανοιγοκλείνουμε τα μάτια μας λιγότερο όταν ο εγκέφαλός μας εργάζεται σκληρότερα για να κατανοήσει ό,τι ακούμε.

«Δεν ανοιγοκλείνουμε τα μάτια μας τυχαία», διευκρίνισε η Pénélope Coupal, σε δηλώσεις της στην ιστοσελίδα του Concordia University. «Στην πραγματικότητα, ανοιγοκλείνουμε τα μάτια μας πολύ λιγότερο όταν παρουσιάζονται σημαντικές πληροφορίες».

Η ομάδα των ερευνητών προτείνει ότι τα μοτίβα βλεφαρίσματος θα μπορούσαν μια μέρα να χρησιμοποιηθούν ως εναλλακτικός τρόπος αξιολόγησης του γνωστικού φορτίου και της γνωστικής επεξεργασίας, ώστε να γίνει κατανοητό πότε ο εγκέφαλος είναι πιο απασχολημένος και να εντοπιστούν ενδεχομένως σημάδια γνωστικών προβλημάτων, όπως γίνεται με την ομιλία και την ακοή.

Επισημάνθηκε ότι θα χρειαστεί η συλλογή περισσότερων δεδομένων, προκειμένου να διαπιστωθεί αν αυτές οι συνδέσεις ισχύουν.