ΔΥΟ ΝΟΣΤΙΜΕΣ ΣΟΣ ΠΟΥ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΟΥΝ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΦΛΕΓΜΟΝΗ

Δύο απλές σος με μέντα και τσίλι, εμπνευσμένες από τις κουζίνες της Ασίας και της Μέσης Ανατολής, μπορεί να κρύβουν το μυστικό για να ελέγξεις τη χρόνια φλεγμονή.

Πώς θα σου φαινόταν αν το μυστικό για να δαμάσεις τη χρόνια φλεγμονή βρισκόταν στην κουζίνα σου, κρυμμένο στο ψυγείο ή το ντουλάπι; Όχι σε κάποιο συμπλήρωμα ή κάποιο superfood, αλλά σε μια ταπεινή σάλτσα μέντας με τσίλι, από εκείνες που πρωταγωνιστούν επί αιώνες στα τραπέζια της Νότιας Ασίας και της Μέσης Ανατολής.

Νέα έρευνα από το Tokyo University of Science έδειξε ότι κάποιοι από τους πιο διαδεδομένους συνδυασμούς βοτάνων και μπαχαρικών σε παραδοσιακές κουζίνες καταστέλλουν τις φλεγμονώδεις διεργασίες σε κυτταρικό επίπεδο και, μάλιστα, πολύ πιο αποτελεσματικά απ’ ό,τι θα κατάφερνε οποιοδήποτε συστατικό από μόνο του.

Μεγαλύτερα αντιφλεγμονώδη οφέλη από τη συνέργεια

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nutrients, εξέτασε πώς συγκεκριμένες φυτικές ενώσεις αλληλεπιδρούν με τα μακροφάγα, τα ανοσοκύτταρα που ευθύνονται για την ενεργοποίηση και τη διατήρηση των φλεγμονωδών αντιδράσεων. Οι ερευνητές δοκίμασαν τέσσερις ενώσεις, τη μενθόλη (από τη μέντα), την 1,8-κινεόλη ή ευκαλυπτόλη (από τον ευκάλυπτο), την καψαϊκίνη (από τις καυτερές πιπεριές τσίλι) και τη β-ευδεσμόλη (από το τζίντζερ και τον λυκίσκο).

H καψαϊκίνη, η ένωση που δίνει την πικάντικη γεύση στην πιπεριά, επέδειξε την ισχυρότερη αντιφλεγμονώδη δράση. iStock

Αν και όλες οι ενώσεις επέδειξαν αντιφλεγμονώδη μεμονωμένα, η καψαϊκίνη είχε τα καλύτερα αποτελέσματα. Ωστόσο, τα αντιφλεγμονώδη οφέλη πολλαπλασιάστηκαν όταν οι ενώσεις συνδυάστηκαν, με πλέον αποτελεσματική τη συνέργεια καψαϊκίνης και μενθόλης ή ευκαλυπτόλης.

Η εξήγηση, όπως διαπιστώθηκε, κρύβεται στην ταυτόχρονη δράση τους μέσω διαφορετικών κυτταρικών οδών. Η μενθόλη και η κινεόλη επηρεάζουν τα κανάλια TRP, πρωτεΐνες της κυτταρικής μεμβράνης που εμπλέκονται στη σηματοδότηση του ασβεστίου, ενώ η καψαϊκίνη καταστέλλει τη φλεγμονή μέσω διαφορετικού, ανεξάρτητου μηχανισμού.

Από το εργαστήριο στην κουζίνα

Σύμφωνα με τον επικεφαλής της μελέτης, καθηγητή Gen-ichiro Arimura από το Τμήμα Βιολογικών Επιστημών και Τεχνολογίας του Tokyo University of Science, τα ευρήματα «παρέχουν σαφείς αποδείξεις, σε μοριακό επίπεδο, για τις γνωστές από την εμπειρία επιδράσεις του συνδυασμού τροφίμων». Τι καλύτερο, λοιπόν, από το να βάλεις την επιστήμη στο πιάτο σου μέσα από δύο συνταγές για νόστιμες και... ευέλικτες σάλτσες;

Ο επικεφαλής ερευνητής, Gen-ichiro Arimura, δήλωσε ότι η μελέτη αποδεικνύει, σε μοριακό επίπεδο, τις γνωστές από την εμπειρία θετικές επιδράσεις του συνδυασμού τροφίμων. iStock

Η πρώτη, ένα αρωματικό chutney από την Ινδία, δένει υπέροχα με ψητά κρέατα, λαχανικά στον φούρνο ή πίτες. Η δεύτερη, μια πιο ελαφριά σος για ντιπ, συνοδεύει εξίσου καλά αρνί, γαρίδες ή κοτόπουλο. Κοινό τους χαρακτηριστικό η παρουσία μέντα και πιπεριά τσίλι.

Σάλτσα φρέσκιας μέντας και τσίλι

Υλικά (για περίπου ½ φλιτζάνι)

2 κουταλάκια του γλυκού ζάχαρη
½ κουταλάκι του γλυκού αλάτι
1 κουταλιά της σούπας φρέσκο τζίντζερ, ψιλοκομμένο
1 μικρή πιπεριά serrano ή jalapeño με τους σπόρους, ψιλοκομμένη
1 σκελίδα σκόρδο, καθαρισμένη
2 φλιτζάνια φρέσκα φύλλα μέντας, πατημένα καλά
2 κουταλιές της σούπας ξίδι ρυζιού ή της προτίμησής σου

Εκτέλεση

Ρίχνουμε τη ζάχαρη και το αλάτι στο μπλέντερ. Όσο δουλεύει το μπλέντερ, προσθέτουμε το τζίντζερ, την πιπεριά και το σκόρδο και ρίχνουμε στο τέλος τη μέντα και το ξίδι. Χτυπάμε καλά, με διακοπτόμενη λειτουργία, μέχρι να ψιλοκόψουμε καλά τα υλικά. Μεταφέρουμε σε μικρό μπολ ή άλλο σκεύος και σερβίρουμε μέσα σε 30 λεπτά.

Ασιατική σος με μέντα

Υλικά (για περίπου ½ φλιτζάνι)

• ⅓ φλιτζανιού φύλλα φρέσκιας μέντας, πατημένα καλά
• ¼ φλιτζανιού ξίδι ρυζιού
• 3 κουταλιές της σούπας ελαφρύ σιρόπι καλαμποκιού
• 2 σκελίδες σκόρδο, ψιλοκομμένες
• 2 κουταλιές της σούπας νερό
• 1 κουταλιά της σούπας σάλτσα σόγιας
• 1 κουταλιά της σούπας σησαμέλαιο
• μια καλή πρέζα νιφάδες καυτερής κόκκινης πιπεριάς

Εκτέλεση

Πολτοποιούμε όλα τα υλικά στο μπλέντερ, μεταφέρουμε σε μπολ και το αφήνουμε να κάτσει για 1 ώρα σε θερμοκρασία δωματίου. Αν υπάρχει χρόνος, μπορούμε να το ετοιμάσουμε και από την προηγούμενη ημέρα. Η σος σερβίρεται σε θερμοκρασία δωματίου και φυλάσσεται στο ψυγείο.

Η μενθόλη της μέντας, σε συνδυασμό με την καψαϊκίνη, έδωσε από τα πιο ισχυρά αντιφλεγμονώδη αποτελέσματα. iStock

Μπορεί το πιάτο να κάνει τη διαφορά στον έλεγχο της φλεγμονής;

Η χρόνια φλεγμονή αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως βασικός παράγοντας πίσω από πλήθος ασθενειών, από τα καρδιαγγειακά νοσήματα έως τις μεταβολικές διαταραχές. Μεγάλος όγκος μελετών για τη διαχείρισή της μέσω διατροφής, καταλήγει πως πολλές από τις αντιφλεγμονώδεις ενώσεις που μελετώνται μεμονωμένα απαιτούν συγκεντρώσεις πολύ υψηλότερες από εκείνες που μπορεί να μας εξασφαλίσει το πιάτο.

Η έρευνα από την Ιαπωνία έρχεται να καταρρίψει τους ισχυρισμούς, δείχνοντας ότι οι ενώσεις από φυτικές τροφές μπορούν να έχουν ισχυρή δράση σε χαμηλές, διατροφικά ρεαλιστικές δόσεις, αρκεί να προσλαμβάνονται συνδυαστικά, μέσα από την ταυτόχρονη κατανάλωση βοτάνων, μπαχαρικών, λαχανικών κ.ο.κ..

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε καλλιέργειες κυττάρων, συνεπώς απαιτείται περαιτέρω έρευνα σε ζώα και ανθρώπους για σαφή κλινικά συμπεράσματα. Το μόνο σίγουρο είναι πως, ως διατροφική φιλοσοφία, είναι απολύτως ασφαλής.