3 ΤΡΟΦΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΜΗΤΡΑ

Κορυφαία καθηγήτρια μητρικής και εμβρυϊκής υγείας εξηγεί πώς οι τροφές που καταναλώνει η έγκυος μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο που σχηματίζεται ο εγκέφαλος του εμβρύου, αφήνοντας αποτύπωμα για μια ζωή.

Το προσχέδιο της υγείας μας ξεκινά πολύ νωρίτερα από όσο συνειδητοποιούμε – πολύ πριν πάρουμε την πρώτη μας ανάσα, ακόμα και πριν καν γνωριστούν οι γονείς μας. Αυτό οφείλεται φυσικά στα γονίδιά μας. Εξυπακούεται ότι διαμορφώνεται στην πορεία κατά τη σύλληψη, όσο βρισκόμαστε στη μήτρα της μητέρας μας, ενώ σχεδόν ολοκληρώνεται μέχρι τα 2 πρώτα έτη ζωής, όπως τουλάχιστον διαπιστώνουν σήμερα οι επιστήμονες.

Οι έρευνες δείχνουν ότι οι πρώτες 1.000 μέρες της ζωής μας ξεκινώντας από τη σύλληψη είναι τόσο καθοριστικές για την υγεία μας, ώστε μπορούν να επηρεάσουν τον μελλοντικό μας κίνδυνο για καρδιοπάθεια, παχυσαρκία, διαβήτη, ακόμα και το πώς αντιδρά το ανοσοποιητικό μας σύστημα στο περιβάλλον. Σε μεγάλο βαθμό, κάτι που συμβάλλει σε όλα αυτά είναι η διατροφή μας.

Η Lucilla Poston, κορυφαία καθηγήτρια μητρικής και εμβρυϊκής υγείας στο King’s College στο Λονδίνο, έδωσε πρόσφατα μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη κατά την οποία εξήγησε πώς η πρώιμη διατροφή μπορεί να επηρεάσει την όρεξη, τον μεταβολισμό και τον μελλοντικό κίνδυνο ασθένειας. Μιλώντας πολύ πρακτικά, τόνισε ότι υπάρχουν 3 συγκεκριμένες κατηγορίες τροφών που αν καταναλώνει συστηματικά η έγκυος μπορεί να καταστρέφουν τον εγκέφαλο του εμβρύου.

Πώς επηρεάζει η διατροφή της εγκύου τον εγκέφαλο του εμβρύου

Όπως εξηγεί η Poston, το έμβρυο καταναλώνει την τροφή που λαμβάνει η μητέρα του μέσω του πλακούντα. Από εκεί όλα τα συστατικά των τροφών μεταφέρονται στην κυκλοφορία του αίματος και, ανάλογα με το πόσο θρεπτικά είναι αυτά, το μωρό ωφελείται ή όχι. Παράλληλα με αυτή τη διαδικασία, το έμβρυο διαμορφώνεται: Σχηματίζονται τα κύτταρα του εγκεφάλου, του νευρικού συστήματος και βέβαια των υπόλοιπων οργάνων. Όλα αυτά είναι επιρρεπή στους εξωτερικούς παράγοντες.

iStock

Η Poston αποκαλεί τις 1.000 πρώτες μέρες ζωής «χρυσό παράθυρο», γιατί είναι τότε που τα όργανα έχουν την ευκαιρία να «χτιστούν» σωστά. Ειδικά κατά το πρώτο τρίμηνο, σχεδόν όλα τα όργανα έχουν σχηματιστεί, ενώ μέχρι τα 3 έτη ο εγκέφαλος του μωρού έχει αποκτήσει σχεδόν το μέγεθος που θα έχει στην ενήλικη ζωή του.

«Τον προηγούμενο αιώνα υπήρχε η ανησυχία, λόγω των κοινωνικο-οικονομικών επιπτώσεων των πολέμων, ότι η έγκυος δεν τρέφεται επαρκώς. Στις μέρες μας συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο – και φαίνεται να αποτελεί μεγαλύτερο πρόβλημα: Η έγκυος τρέφεται υπερβολικά και αυτό μπορεί να προκαλέσει στο μωρό προβλήματα. Το ένα έχει να κάνει με την πρόσληψη ενέργειας (θερμίδων) που μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερου μεγέθους μωρά και το άλλο με τις ίδιες τις τροφές και το πόσο θρεπτικές ή επιβλαβείς είναι αυτές», λέει η ειδικός. Στο σημείο αυτό τονίζει τη σημασία του να λαμβάνει η έγκυος φολικό οξύ, το οποίο έχει αποδειχθεί καθοριστικό στην πρόληψη ανατομικών ανωμαλιών στον εγκέφαλο και τη σπονδυλική στήλη, βιταμίνη D και σίδηρο.

ΤΟ ΑΥΞΗΜΕΝΟ ΣΑΚΧΑΡΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ ΕΙΣΕΡΧΕΤΑΙ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΟΔΗΓΩΝΤΑΣ ΤΟ ΝΑ ΠΑΡΕΙ ΛΙΠΟΣ ΚΑΙ ΣΤΕΛΝΟΝΤΑΣ ΟΡΜΟΝΕΣ ΣΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ ΤΟΥ ΠΟΥ ΘΑ ΤΟ ΣΥΝΟΔΕΥΟΥΝ ΓΙΑ ΜΙΑ ΖΩΗ.

Καθώς, λοιπόν, ανακαλωδιώνεται ο εγκέφαλος του εμβρύου και συγκεκριμένα ο υποθάλαμος, που ελέγχει τις διατροφικές συμπεριφορές μας, το έμβρυο γίνεται επιρρεπές τόσο στις επιπλέον θερμίδες που μπορεί να λαμβάνει η μητέρα όσο και στις επιμέρους ουσίες. «Έχουμε διαπιστώσει από μελέτες που έχουν γίνει σε μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλων ενηλίκων ότι μπορούμε να ξεχωρίσουμε ποιων οι μαμάδες ήταν παχύσαρκες – έχει αποτυπωθεί, δηλαδή, στον εγκέφαλό τους. Έτσι γίνεται σαφές το πόσο μπορεί να επηρεαστεί ο εγκέφαλος του εμβρύου για μια ζωή από τις διατροφικές συνήθειες της μητέρας και να εξελιχθεί αυτό σε έναν ενήλικα που να θέλει να τρώει πολύ», σημειώνει η ίδια.

iStock

«Όταν ένα έμβρυο λαμβάνει υπερβολική γλυκόζη, υπερβολική ζάχαρη δηλαδή που καταναλώνει η μητέρα, το μωρό αναπτύσσει λιπώδη ιστό. Αρχίζει, δηλαδή, να παίρνει λίγο λίπος, να δημιουργούνται κύτταρα λιπώδους μάζας. Αυτά παράγουν τον ορμόνη λεπτίνη, που πηγαίνει στον εγκέφαλο του μωρού και μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίον αναπτύσσονται τα κύτταρα του εγκεφάλου. Αν υπάρχει υπερβολική λεπτίνη, τότε εμποδίζονται οι νευρώνες στον υποθάλαμο να λειτουργήσουν σωστά, άρα επηρεάζεται η όρεξη. Ένα μωρό με μπόλικο λιπώδη ιστό, λοιπόν, δεν ωφελείται μακροχρόνια στην υγεία του».

Τα 3 είδη τροφών που πρέπει να αποφεύγει μια έγκυος

Η Poston καταλήγει στη συνέντευξή της ότι τα είδη των τροφών που κυκλοφορούν στο εμπόριο σήμερα και καταναλώνουν οι έγκυοι αυξάνουν σημαντικά το σάκχαρο στο αίμα, γι’ αυτό και σε πολλές παρουσιάζεται διαβήτης κύησης. «Πλέον γνωρίζουμε ότι αυτό το αυξημένο σάκχαρο εισέρχεται στο έμβρυο, οδηγώντας το να πάρει λίπος και στέλνοντας ορμόνες στον εγκέφαλό του που θα το συνοδεύουν για μια ζωή. Αυτές θα το κάνουν να λαχταρά junk food – τεράστια επιτυχία για τη βιομηχανία junk food, που ταΐζει τη μητέρα για να αποκτήσει μωρά ήδη εθισμένα σε αυτά τα πρόχειρα φαγητά».

iStock

Τι θα πρέπει, λοιπόν, η έγκυος να αποφεύγει;

1. Τα τρόφιμα και ποτά με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, καθώς συνδέονται με αλλοιωμένο μεταβολισμό και μακροπρόθεσμη μεταβολική διαταραχή.
2. Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, δηλαδή τα συσκευασμένα σνακ, το γρήγορο φαγητό και τα έτοιμα γεύματα με υψηλή περιεκτικότητα σε πρόσθετα και χαμηλή περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά, που επηρεάζουν άμεσα την μεταβολική υγεία.
3. Τα λίπη που έχουν υποστεί υψηλή επεξεργασία, δηλαδή τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε trans λιπαρά ή ανθυγιεινά φυτικά έλαια, τα οποία φαίνεται πως πιθανότατα επηρεάζουν την εμβρυϊκή ανάπτυξη. Αυτά μπορεί να είναι μπισκότα, κέικ, τηγανητά τρόφιμα, μαργαρίνες, έτοιμες σάλτσες και κατεψυγμένα γεύματα.