TΙ ΔΕΝ ΕΜΑΘΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΜΑ ΜΟΥ

Η ανησυχία της για το αδύνατο σώμα μου δημιούργησε ένα «αόρατο» ψυχολογικό βάρος από το οποίο μου πήρε χρόνια να απαλλαγώ.

Πριν από έναν χρόνο, με αφορμή τη γιορτή της μητέρας, έγραφα για όλα τα ωραία πράγματα που μου έμαθε η δική μου μαμά: να καθαρίζω το πρόσωπό μου πριν κοιμηθώ, να βάζω τις κρέμες μου, να προστατεύω την επιδερμίδα μου από τον ήλιο στη θάλασσα. Φέτος, θα σταθώ σε κάτι πιο επώδυνο και άβολο.

«Φάε, φάε, φάε!» Δεν θα ξεχάσω ποτέ αυτή την επίμονη προτροπή που άκουγα σχεδόν καθημερινά από τη μαμά μου (και τη γιαγιά μου). Ήταν το μόνιμο… soundtrack της παιδικής μου ηλικίας. Μια επαναλαμβανόμενη παρότρυνση που έκρυβε αγωνία, απελπισία, αλλά και φροντίδα.

Ήμουν ένα πολύ αδύνατο παιδί. Τόσο αδύνατο, που μπορούσες να μετρήσεις τα πλευρά μου ένα-ένα. Το ίδιο και η αδερφή μου. Κάποιοι μας παρομοίαζαν με τα παιδιά της Μπιάφρας που λιμοκτονούσαν – τότε δεν υπήρχαν πολιτικές ορθότητες. Άλλοι μας φώναζαν «τσιλιβήθρες». Ακουγόταν κάπως πιο χαριτωμένο, αλλά με τα σημερινά δεδομένα ήταν κι αυτό ξεκάθαρα body shaming.

Θυμάμαι τη μαμά και τη γιαγιά μου να δίνουν αγώνα για να φάμε μερικές μπουκιές παραπάνω. Το χειρότερο ήταν το μελάτο αβγό που μας έφτιαχναν κάθε πρωί πριν το σχολείο. Το σιχαινόμασταν και εγώ και η αδερφή μου, και μέχρι σήμερα αναρωτιέμαι: υπάρχει κάποιο παιδί στον κόσμο που να του αρέσει το μελάτο αβγό;

Η αλήθεια είναι ότι τρώγαμε ελάχιστη ποσότητα απ’ οτιδήποτε μας έβαζαν στο πιάτο. Κάποιες τροφές δεν τις αγγίζαμε καν, όπως τα ψάρια και το φρικασέ – παρεμπιπτόντως, ακόμα δεν αγγίζω το φρικασέ και δεν μου λείπει καθόλου.

iStock

Το αδύνατο σώμα ως πρόβλημα

Παρόλο που η μαμά μου ανησυχούσε συνεχώς για τα κιλά και την υγεία μας, οι γιατροί τη διαβεβαίωναν ότι ήμασταν γερές και δυνατές. Το πρόβλημα που αντιμετωπίζαμε με τον χαμηλό σίδηρο δεν είχε να κάνει με το βάρος μας. Κανείς όμως δεν μπορούσε να καταλαγιάσει την αγωνία της. Ίσως γιατί δεν έβλεπε το προφανές, δηλαδή ότι ο λεπτός σωματότυπος και τα λιγοστά κιλά μας ήταν, σε μεγάλο βαθμό, θέμα κληρονομικό: τόσο εκείνη όσο και ο μπαμπάς μας ήταν πάντα πολύ αδύνατοι.

Η ΜΑΜΑ ΜΟΥ ΔΕΝ ΜΕ ΕΜΑΘΕ ΝΑ ΑΓΑΠΩ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΟΥ. ΜΕ ΕΜΑΘΕ ΟΜΩΣ, ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΚΟ ΤΗΣ ΑΔΕΞΙΑ ΥΠΕΡΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΟ ΤΡΟΠΟ, ΝΑ ΤΟ ΕΧΩ ΕΓΝΟΙΑ ΚΑΙ ΝΑ ΤΟ ΦΡΟΝΤΙΖΩ.

Η ειρωνεία είναι ότι μεγάλωνα σε μια εποχή που αποθέωνε αυτό που έκανε τη μητέρα μου να χάνει τον ύπνο της. Στα 80s και τα 90s, το αδύνατο σώμα ήταν πρότυπο –ομολογουμένως προβληματικό, όπως έδειξε η Ιστορία– και τα super skinny μοντέλα κυριαρχούσαν στις πασαρέλες και στα εξώφυλλα των περιοδικών. Παράλληλοι κόσμοι! Τα μοντέλα περνούσαν τα πάνδεινα για να γίνουν οι επόμενες Kate Moss, κι εμείς στο σπίτι υποβαλλόμασταν στο μαρτύριο του μελάτου αβγού.

iStock

Το αόρατο «βάρος»

Μεγαλώνοντας κατάλαβα ότι βρισκόμουν για πολλά χρόνια σε μια αθόρυβη μάχη με τον εαυτό μου και την εικόνα μου. Προσπαθούσα να πάρω κιλά τρώγοντας με το ζόρι και χωρίς να πεινάω. Θυμάμαι να κοιτάζομαι στον καθρέφτη και να παρατηρώ εμμονικά αν έχω πάρει μισό κιλό παραπάνω. Κάποια στιγμή έφτασα να κλείσω ραντεβού με διατροφολόγο για να με βοηθήσει να παχύνω… υγιεινά. Το αδύνατο σώμα είχε δαιμονοποιηθεί στο σπίτι αλλά και μέσα μου.

Και κάπου εκεί άρχισα να συνειδητοποιώ ότι δεν αγαπούσα και δεν αποδεχόμουν το σώμα μου. Το έκρινα, το συνέκρινα και έκανα διάφορες απόπειρες να το διορθώσω μπαίνοντας σε έναν φαύλο κύκλο ντροπής και αυτο-αμφισβήτησης.

Σήμερα, μπορώ να δω τα πράγματα πιο καθαρά και ψύχραιμα. Μπορώ, λοιπόν, να παραδεχτώ ανοιχτά ότι η μαμά μου δεν με έμαθε να αγαπώ το σώμα μου. Με έμαθε όμως, έστω και με τον δικό της αδέξια υπερπροστατευτικό τρόπο, να το έχω έγνοια και να το φροντίζω.

Κοιτάζοντάς τη με τα μάτια μιας ενήλικης, ώριμης και δουλεμένης κόρης, δεν έφταιγε. Μεγάλωσε κι εκείνη με πιεστικές ανασφάλειες, ως ένα πολύ αδύνατο παιδί που τα άλλα την αποκαλούσαν «κοκαλιάρα». Δεν ένιωθε καθόλου άνετα με το δικό της σώμα και δεν ήθελε να συμβεί το ίδιο στα παιδιά της. Όπως θα έβγαινε πανεύκολα το συμπέρασμα από την πρώτη συνεδρία μιας ψυχοθεραπείας, η μητέρα μου πρόβαλλε πάνω μας τα παιδικά τραύματα και τις ανησυχίες της.

ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΑ ΝΑ ΜΙΛΗΣΩ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΚΩΝ ΜΟΥ ΧΡΟΝΩΝ, ΘΑ ΤΗΣ ΕΛΕΓΑ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΚΑΙ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΙΒΩΣ ΟΠΩΣ ΕΙΝΑΙ, ΧΩΡΙΣ ΠΟΛΛΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ.

Aπό την Kate Moss στη σεμαγλουτίδη

Μεγάλωσα προσπαθώντας να πάρω κιλά. Σήμερα πιάνω τον εαυτό μου να θέλει να χάσει κάνα-δυο! Η αλήθεια είναι ότι δεν μπαίνω πια στη διαδικασία να τα μετράω. Προσπαθώ απλώς να τρώω υγιεινά και με μέτρο, και να γυμνάζομαι τακτικά για να διατηρώ σε καλή κατάσταση το σώμα μου και τον οργανισμό μου, που αλλάζουν καθώς περνούν τα χρόνια.

Αν μπορούσα να μιλήσω με την Πάτια των παιδικών μου χρόνων, θα της έλεγα ότι είναι μοναδική και να αγαπήσει τον εαυτό της ακριβώς όπως είναι, χωρίς πολλές σκέψεις. Θα της έκανα λίγη πλάκα λέγοντας: Αφού το σώμα σου θα αλλάζει συνεχώς μεγαλώνοντας, τι θέλεις και αγχώνεσαι από τόσο μικρή;

Ζούμε όμως σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι δεν ξέρουν τελικά τι να κάνουν με το σώμα τους. Μέχρι πριν λίγο καιρό, το κίνημα του body positivity μας έλεγε να το αγαπήσουμε. Και μετά ήρθαν οι γνωστές ενέσεις, που μπορεί εξωτερικά να μας απαλλάσσουν από το βάρος, αλλά εσωτερικά ενδεχομένως ανοίγουν παλιά τραύματα όπως αυτά που βίωσα εγώ.