ΕΙΝΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΝΑ ΨΕΚΑΖΕΙΣ ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΛΑΙΜΟ;
Οι «ειδικοί» του Instagram και του TikTok σπέρνουν τον πανικό για μία ακόμα φορά, για μια καθημερινή απόλαυση φροντίδας του εαυτού μας.
Είναι εντυπωσιακό πώς ξεκινούν και εξαπλώνονται στα social media διάφορα… παραμύθια. Ειδικά για το skincare, εμφανίζονται κάθε τόσο διάφορα εξωφρενικά με τη μορφή hacks ή προειδοποιήσεων να σταματήσεις ό,τι έκανες μέχρι τώρα. Oι πραγματικοί ειδικοί, εκείνοι που έχουν φάει τα χρόνια τους στα πανεπιστημιακά έδρανα και ξέρουν πώς να διαβάζουν μια επιστημονική δημοσίευση, τρέχουν και δεν φτάνουν να τα ανασκευάζουν.
Ένα από τα πιο πρόσφατα μυθεύματα είναι ότι αν ψεκάζεις το άρωμά σου κατευθείαν στον λαιμό, ορισμένες χημικές ουσίες του, που θεωρείται ότι προκαλούν ενδοκρινικές διαταραχές, περνούν στον θυρεοειδή και επηρεάζουν τη λειτουργία του. Κάποιοι απ’ όσους διακινούν αυτό τον ισχυρισμό παραπέμπουν μάλιστα σε συγκεκριμένες έρευνες, τις οποίες, βεβαίως, κανείς απ' όσους κάνουν like δεν μπαίνει στον κόπο να διαβάσει.
Γιατί αν το έκανε, θα ανακάλυπτε ότι αυτές οι έρευνες απλώς αναφέρουν ότι ορισμένες συνθετικές αρωματικές ουσίες που περιέχονται σε προϊόντα προσωπικής υγιεινής και καθαριότητας του σπιτιού είναι επιβλαβείς – πάντως όχι ότι κάνουν ζημιά συγκεκριμένα στον θυρεοειδή.
Ο «φανταστικός κίνδυνος»
Είναι κάπως αστείο να σκεφτείς ότι ισχύει πράγματι κάτι τέτοιο, ειδικά αν θυμηθείς ότι για ολόκληρες δεκαετίες εκατομμύρια άντρες σε όλο τον κόσμο άπλωναν στον λαιμό αρκετά «σκληρά» after-shave και επέζησαν. Οι «ειδικοί» όμως των social media ποντάρουν στο ότι το ευρύ κοινό δεν έχει ιδέα από ανατομία, αλλά έλκεται από την κινδυνολογία για να κάνει engagement.
Γιατί στην πραγματικότητα, όπως διαβεβαιώνουν οι γιατροί, ένα άρωμα δεν μπορεί να… κάνει ακροβατικά και να φτάσει στον θυρεοειδή. Η Δρ. Erum Ilyas, διευθύντρια του τμήματος Δερματολογίας στην Ιατρική Σχολή του αμερικανικού Πανεπιστημίου Drexel, τονίζει ότι «η ιδέα ότι ο θυρεοειδής απορροφά απευθείας χημικές ουσίες από προϊόντα που εφαρμόζονται στον λαιμό δεν είναι ανατομικά ακριβής».
Εξηγεί ότι ανάμεσα στον θυρεοειδή αδένα και το δέρμα του λαιμού υπάρχουν πολλαπλά στρώματα ιστού, συμπεριλαμβανομένων των μυών, «και δεν υπάρχει άμεση δίοδος από την επιφάνεια του δέρματος προς τον θυρεοειδή αδένα».
Σύμφωνα με τη Δρ. Ilyas, για να επηρεάσει οποιοδήποτε συστατικό τον θυρεοειδή, θα έπρεπε να ακολουθήσει μια μεγάλη διαδρομή: να απορροφηθεί από το δέρμα, να εισέλθει στην κυκλοφορία του αίματος, να βάλει στόχο τον θυρεοειδή και να τον φτάσει. Φυσικά, κανείς απ' όσους ανεβάζουν αυτά τα εκφοβιστικά βίντεο δεν εξηγεί πώς ακριβώς συμβαίνει κάτι τέτοιο, απλώς χρησιμοποιούν ένα γραφιστικό που το δείχνει να συμβαίνει.
Ο πραγματικός κίνδυνος
Υπάρχουν άλλοι, βάσιμοι και περισσότερο προφανείς λόγοι για να μην ψεκάζεις το άρωμά σου κατευθείαν στον λαιμό. Ένας απ’ αυτούς είναι ότι το δέρμα σε αυτή την περιοχή είναι αρκετά λεπτό και αντιδραστικό, οπότε σε βάθος χρόνου μπορεί να ευαισθητοποιηθεί και να εμφανίσει αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής.
Επιπλέον, έχει αποδειχτεί ότι η αλληλεπίδραση ορισμένων αρωματικών ουσιών με τον ήλιο, συνθετικών αλλά και φυσικών (όπως τα έλαια εσπεριδοειδών), μπορεί να προκαλέσει υπερμελάγχρωση: ο λαιμός εκτίθεται πολύ στον ήλιο κι έτσι αυτός ο κίνδυνος είναι υπαρκτός. Τέλος, επειδή ο λαιμός είναι κοντά στο πρόσωπο, όταν ψεκάζεις το άρωμα σε αυτή την περιοχή είναι πιθανό να εισπνεύσεις σταγονίδια, τα οποία θα εισχωρήσουν βαθύτερα στον οργανισμό.
Θα σταματήσει κάποτε η κινδυνολογία για τα αρώματα;
Σύμφωνα με το Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών, «από το πρωί μέχρι το βράδυ οι άνθρωποι εκτίθενται σε χημικές ουσίες που μπορεί να έχουν επιβλαβείς επιδράσεις στο ορμονικό τους σύστημα και είναι γνωστές ως ενδοκρινικοί διαταράκτες». Αυτές τις ουσίες, που εντοπίζονται σε αντικείμενα, τρόφιμα ή συσκευασίες, τις εισπνέουμε, τις καταπίνουμε ή τις απορροφάμε μέσω του δέρματός μας.
Ο πανικός συγκεκριμένα για τα αρώματα, που κάποιοι φτάνουν στο σημείο να τα χαρακτηρίζουν «δηλητήριο σε μπουκάλι», είναι υπερβολικός και ενοχοποιεί μια συνήθεια που μας κάνει να αισθανόμαστε λίγο πιο όμορφα στην καθημερινότητά μας. Φυσικά, υπάρχουν δυνητικά επικίνδυνες ουσίες που μπορεί να περιέχονται στα αρώματα, όπως οι φθαλικές ενώσεις, τα parabens και κάποιοι συνθετικοί μόσχοι, τις οποίες τα brands κρύβουν για λόγους ανταγωνισμού πίσω από την αόριστη λέξη «άρωμα».
Ωστόσο, οι αρμόδιες αρχές, τουλάχιστον στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ορίζουν αυστηρά ποιες ουσίες και σε ποια συγκέντρωση επιτρέπεται να υπάρχουν στα αρώματα που κατασκευάζονται και διακινούνται εντός των συνόρων της ΕΕ. Επιπλέον, λαμβάνουν από τα brands τις πλήρεις λίστες συστατικών των προϊόντων τους. Από την αρχή του χρόνου, για παράδειγμα, ανακλήθηκαν συγκεκριμένες παρτίδες αρωμάτων και προϊόντων skincare πολύ γνωστών εταιρειών, επειδή περιείχαν την απαγορευμένη αρωματική ουσία BMHCA.
Η αλήθεια είναι ότι τα αρώματα, ακόμα και όσα αυτοχαρακτηρίζονται φυσικά, μπορεί να προκαλέσουν διάφορα θέματα – αλλά η διαταραχή του θυρεοειδούς δεν είναι ένα από αυτά! Αν δεν θέλεις να επιβαρύνεις το δέρμα σου και να στερηθείς την εμπειρία που προσφέρει ένα άρωμα, τότε μπορείς απλώς να το ψεκάζεις στα ρούχα σου ή κοντα σου στον αέρα, ώστε τα σταγονίδια να επικάθονται διακριτικά πάνω σου.