ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΘΕΤΙΚΑ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΚΑΠΟΙΟΥ;

Η καθημερινότητα βασίζεται στην αλληλεπίδρασή μας με τους άλλους και το να συμβάλλουμε στη θετική τους διάθεση είναι πάντα ωφέλιμο για όλους.

Πότε νιώθεις πραγματικά καλά μέσα σου; Η πρώτη σκέψη που έρχεται στο δικό μου μυαλό είναι: όταν οι γύρω μου είναι καλά. Η δεύτερη: όταν παίρνω αγάπη. Αν αφιερώσω λίγη παραπάνω σκέψη σε αυτό, θα συμφωνήσω με τον Robin Sharma, ο οποίος στο βιβλίο του «Ο πλούτος που δεν αγοράζεται με χρήμα» γράφει ότι η μεγαλύτερη από όλες τις δίψες που έχει ένας άνθρωπος ικανοποιείται με έναν μόνο τρόπο: τη διαβεβαίωση ότι ζει για κάτι πιο σημαντικό από τον ίδιο του τον εαυτό. Για μια αποστολή που υπερβαίνει τις εγωπαθείς ανάγκες του. Με απλά λόγια, πραγματική ικανοποίηση από τη ζωή νιώθεις όταν προσφέρεις στους άλλους. Όταν συμβάλλεις ώστε να νιώθουν κι εκείνοι καλά.

Πρόσεξε: Κανείς εδώ δεν σε καλεί να γίνεις οσιομάρτυρας. Δεδομένου όμως ότι η καθημερινότητά μας βασίζεται στην αλληλεπίδρασή μας με άλλους ανθρώπους, το να συμβάλλουμε στη θετική τους διάθεση έχει οφέλη για όλους μας. Τους κάνουμε να νιώθουν καλύτερα, βελτιώνουμε τη σχέση μας μαζί τους και τους μαθαίνουμε, ίσως, αυτό που θα χρειαστούμε κι εμείς από εκείνους όταν δεν θα είμαστε καλά. Δεν πρόκειται για υστεροβουλία. Πρόκειται για μια υγιή ανθρώπινη συνθήκη: Είμαι εδώ για εσένα και ελπίζω (δεν απαιτώ) να είσαι εδώ κι εσύ για εμένα, όταν θα χρειαστεί. Ακόμα κι αν δεν είσαι, όμως, εγώ θα συνεχίσω να είμαι εδώ.

Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, η Ψυχολογία έχει ασχοληθεί και σε ερευνητικό επίπεδο με τις «Στρατηγικές Ελεγχόμενης Ρύθμισης Διαπροσωπικών Συναισθημάτων», όπως τις ονομάζουν οι ειδικοί, όταν αναζητούν επιτυχημένους τρόπους να αριστεύουμε στις διαπροσωπικές και επαγγελματικές μας σχέσεις.

Πώς μπορείς να βελτιώσεις τη διάθεση κάποιου

Καταρχάς, όπως εξηγεί σε άρθρο ο Jeremy Nicholson, διδάκτωρ κοινωνικής ψυχολογίας και ψυχολογίας προσωπικότητας, υπάρχουν εκατοντάδες παραδείγματα στρατηγικών ρύθμισης διαπροσωπικών συναισθημάτων, τα οποία έχουν ομαδοποιηθεί σε κατηγορίες ενός μεγάλου φάσματος που ξεκινά από τη συναισθηματική βελτίωση και καταλήγει στη συναισθηματική επιδείνωση.

Εμείς θα επικεντρωθούμε στα θετικά συναισθήματα, τα οποία έχουν χωριστεί σε δύο κατηγορίες και έξι επιμέρους υποκατηγορίες:

Τις Στρατηγικές Αποδοχής που αποσπούν την προσοχή του ατόμου από τα συναισθήματα και την κατάστασή του, ως τρόπος έμμεσης αλλαγής της διάθεσής του. Αυτές είναι:

• Η εκτίμηση, το να περνάς χρόνο μαζί του, να είσαι εκεί για το άτομο αυτό, να του λες ότι το εκτιμάς και να το κάνεις να νιώθει ότι το νοιάζεσαι και ότι είναι ξεχωριστό.
• Η απόσπαση προσοχής με ανακατεύθυνση των συναισθημάτων του άλλου προς άλλες κοινωνικές δραστηριότητες, προτείνοντας π.χ. μια κοινή έξοδο.
• Το χιούμορ, κάνοντας τον άλλο να γελάει και να διασκεδάζει.

Τις Στρατηγικές Θετικής Δέσμευσης που βοηθούν το άτομο να δώσει προσοχή στα συναισθήματα και την κατάστασή του ως τρόπο άμεσης διευθέτησής τους. Αυτές είναι:

• Δέσμευση με επίκεντρο το πρόβλημα. Αφιερώνεις χρόνο στο άτομο που δεν νιώθει καλά, για να του επιτρέψεις να μοιραστεί τα συναισθήματά του και να το ακούσεις με προσοχή, προσφέροντας φροντιστικές και υποστηρικτικές απαντήσεις.
• Δέσμευση με επίκεντρο τον στόχο. Το να αναδεικνύεις τα θετικά χαρακτηριστικά του ατόμου, θυμίζοντάς του πόσο άξιο και ικανό είναι, και εκφράζοντας την πεποίθηση ότι θα ξεπεράσει την τρέχουσα κατάσταση που του χαλάει τη διάθεση, όπως έχει καταφέρει να κάνει και στο παρελθόν.
• Γνωστική δέσμευση. Παροχή συμβουλών για την αλλαγή της νοοτροπίας του ατόμου προς μία πιο θετική προοπτική, αναδιατυπώνοντας αυτό που το απασχολεί με αντικειμενικότητα και με την επισήμανση θετικών ευκαιριών.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

3 βήματα για να κάνεις κάποιον να νιώσει καλύτερα

Ο Nicholson εξηγεί ότι κάθε φορά που στη συναναστροφή μας με ένα άλλο άτομο έχουμε την πρόθεση να επιδράσουμε θετικά στη διάθεσή του, μπορούμε να επιλέγουμε κάποια από τις παραπάνω στρατηγικές, ωστόσο πιο χρήσιμο είναι συνήθως να τις «μπλέκουμε» μεταξύ τους ανάλογα με το πώς χρειάζεται να εξισορροπηθούν τα συναισθήματά του. Ενδεικτικά, ο ψυχολόγος προτείνει τους εξής συνδυασμούς:

Εκτίμηση και έκφραση

Το πρώτο που χρειάζεται να κάνεις αν θες να βοηθήσεις κάποιον να νιώσει καλύτερα είναι να του δείξεις ότι τον εκτιμάς και να τον βοηθήσεις να αποδεχτεί όσα νιώθει, εστιάζοντας με ενσυναίσθηση στο πρόβλημα. Για να το κάνεις αυτό χρειάζεται να αφιερώσεις χρόνο, να ακούσεις με προσοχή και να δείξεις ότι νοιάζεσαι.

Με τον καιρό, χάρη σε αυτές τις συμπεριφορικές στρατηγικές (προσοχή, θετικότητα, συντονισμός), χτίζεται μία σχέση και μια σύνδεση (με ειλικρίνεια, ενσυναίσθηση και ζεστασιά), η οποία ενισχύει και ανταμείβει το άτομο με στοργή και σεβασμό. Αυτό δεν μπορεί παρά να βελτιώσει τη διάθεση και τη συμπεριφορά του.

Απόσπαση της προσοχής και διάκριση

Εάν η αρνητική διάθεση επιμένει, το επόμενο βήμα συνδυάζει την απόσπαση της προσοχής του ατόμου από τη συναισθηματική του κατάσταση με δραστηριότητες που του υπενθυμίζουν τα θετικά του στοιχεία. Με απλά λόγια, στο στάδιο αυτό το καλείς να βγει έξω, να επανασυνδεθεί με άλλους, να διασκεδάσει. Του υπενθυμίζεις ότι είναι ένας πολύτιμος άνθρωπος και ότι το νοιάζεσαι. Έτσι το βοηθάς να χτίσει ένα αίσθημα ενότητας με τους άλλους, ενώ προωθείς μέσα του τη διαδικασία θετικής αυτοαξιολόγησης. Αυτές οι διαδικασίες βοηθούν το άτομο να διαμορφώσει πιο αισιόδοξες προσδοκίες – και να είναι σε θέση να εμπιστευτεί καλύτερα τη δική του μελλοντική απόδοση.

Καλύτερη διάθεση με διασκέδαση και συμβουλές

Εάν τα αρνητικά συναισθήματα συνεχιστούν, το τελικό βήμα περιλαμβάνει την καθοδήγηση της σκέψης και της οπτικής γωνίας του ατόμου σχετικά με το πραγματικό πρόβλημα που επιβαρύνει τη διάθεσή του. Αυτό μπορείς να το κάνεις με τη χρήση του χιούμορ που θα διασκεδάσει το άτομο, θα το ηρεμήσει και θα το ανοίξει σε νέες προοπτικές, και με ορισμένες συμβουλές που θα το εμπλέξουν σε αντικειμενική σκέψη, επίλυση προβλημάτων και δημιουργία νέων ευκαιριών.

Με τον τρόπο αυτό το άτομο μπορεί πιο εύκολα να ξεπεράσει μια νοοτροπία που επικεντρώνεται στην απώλεια και να δημιουργήσει τη σκόπιμη σκέψη που είναι απαραίτητη για τη λήψη νέων, καλών αποφάσεων. Αυτή η βελτιωμένη κατάσταση του νου είναι συχνά η τελική ώθηση που απαιτείται για να βελτιωθεί η διάθεσή του.