LA PETITE MARGUERITE: «Η ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΧΕΙ ΕΡΓΑΛΕΙΟΠΟΙΗΘΕΙ, ΕΧΕΙ ΓΙΝΕΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ»

Εδώ και δέκα χρόνια, οι σαπουνόφουσκες της La Petite Marguerite ταξιδεύουν σε όλη την Ελλάδα και φέρνουν κοντά παιδιά αλλά και ενήλικες, δημιουργώντας έναν χώρο για φαντασία και επικοινωνία. Η εμπνεύστρια του project, Βάσια Τσώτσου, μιλά στο OW για τη δύναμη του παιχνιδιού, τη σύγχρονη εποχή της αποσύνδεσης και την αίσθηση ότι η παιδική ηλικία αλλάζει με τρόπους που θα έπρεπε να μας προβληματίσουν.

Έχω μια έντονη ανάμνηση από την παιδική μου ηλικία, από το παιχνίδι με την αδελφή μου. Στεκόμαστε όρθιοι στο μπαλκόνι, με τους αγκώνες να ακουμπούν στα κάγκελα –λιγάκι ανασηκωμένοι λόγω του μικρού μας ύψους–, και κάνουμε διαγωνισμούς σαπουνόφουσκας. Έπαθλα δεν προβλέπονται στις ταπεινές απογευματινές μας διοργανώσεις, μόνο γέλια και ικανοποίηση από τη νίκη για την πιο μεγάλη ή περίτεχνη φούσκα, όπως εκείνη που μέσα της είχε μια δεύτερη μικρότερη, όσο και για τη σαπουνόφουσκα που θα ταξίδευε πιο μακριά, χωρίς να λείπουν οι επευφημίες για όποια κατάφερνε να πετάξει πέρα από τις γραμμές του τρένου, μια απόσταση ούτε 80 μέτρων που είχαμε για δικό μας δείκτη αριστείας.

Χρόνια μετά, βρέθηκα να παίζω ξανά με σαπουνόφουσκες, σε άλλο χώρο αυτή τη φορά και υπό διαφορετικές συνθήκες, με μια ομάδα ασυναγώνιστη στο παιχνίδι: τη La Petite Marguerite, το καλλιτεχνικό project της Βάσιας Τσώτσου και του Καριοφύλλη Γκροζούδη που φέρνει κοντά μικρούς και μεγάλους και τους επιτρέπει να ξεφύγουν από το «μείγμα πλήξης και καταναγκασμού» στην εποχή της υπερδιέγερσης, όπως λέει ο Mark Fisher στη συλλογή δοκιμίων που μου δώρισε η Βάσια, μαζί με το εγκάρδιο χαμόγελό της και ένα μικρό παιχνίδι για φούσκες.

Είχα να τη δω χρόνια. Με τη Βάσια υπήρξαμε συμφοιτητές στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα Πολιτικής Επιστήμης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και ξανασυναντηθήκαμε εκεί, στη γνώριμη γειτονιά, για να μιλήσουμε για το εγχείρημά της, τον ρόλο του παιχνιδιού, της βιωματικής μάθησης και της σύνδεσης στην παιδική ηλικία και, αναπόδραστα, για το βάρος που μπορεί να κουβαλά κάτι τόσο ελαφρύ όσο μια φυσαλίδα.

Ας πιάσουμε τα πράγματα απ’ την αρχή. Σπούδασες πολιτική επιστήμη στο Πάντειο, όπου συνεχίζεις την έρευνα στο αντικείμενο ως υποψήφια διδακτόρισσα. Η ιδέα για ένα project με σαπουνόφουσκες πώς ήρθε;

Παράλληλα με το Πάντειο σπούδασα σωματικό θέατρο· είναι η τέχνη του να αφηγείσαι ιστορίες με το σώμα. Πέρασα από διάφορους χώρους και δράσεις γύρω από το θέατρο του δρόμου, ωστόσο οι σαπουνόφουσκες –αν και οι «φυσαλίδες» μου αρέσουν καλύτερα σαν λέξη– ήρθαν εντελώς απρόσμενα. Με αφορμή ένα φεστιβάλ, μου γεννήθηκε το ερώτημα: Πώς είναι να κάνει κάποιος σαπουνόφουσκες;

Ένα ερώτημα που εξελίχθηκε σε βιωματική και καλλιτεχνική πρακτική;

Ακριβώς. Έχει διαμορφωθεί στην πορεία των χρόνων, μέσα από δικά μου ερεθίσματα και την πολυετή ενασχόλησή μου στον χώρο της εμψύχωσης, όσο και το ενδιαφέρον μου για το κομμάτι της κοινωνικής πρακτικής, για το πώς μπορείς να είσαι σε συγκεκριμένους χώρους και να δημιουργείς τρόπους σύνδεσης και επικοινωνίας.

Κάπως έτσι, γεννήθηκε ένα εμψυχωτικό project με κοινωνικό πρόσημο, που υπάρχει εδώ και 10 χρόνια με τη σημερινή του μορφή. Είναι μια βιωματική πρακτική που φιλοξενείται σε χώρους όπως τα σχολεία ειδικής αγωγής, τα νοσοκομεία και οι δομές φιλοξενίας ανθρώπων τρίτης και τέταρτης ηλικίας.

ΟΤΑΝ ΔΟΥΛΕΥΕΙΣ ΜΕ ΠΑΙΔΙΑ, ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΣ ΔΙΑΡΚΩΣ ΣΥΜΒΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ, ΟΠΟΥ ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΕΙΣ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΓΥΡΩ ΤΟΥΣ. ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΥΚΟΛΟ, ΓΙΑΤΙ ΚΟΥΒΑΛΑΣ ΤΗΝ ΗΘΙΚΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΝΑ ΠΕΙΣ ΚΑΤΙ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΓΙΑ ΕΚΕΙΝΑ.

Πού συναντά κανείς τις δράσεις με τις σαπουνόφουσκες;

Έχουμε δράσεις εσωτερικού και εξωτερικού χώρου, εντός και εκτός Αττικής, τις οποίες ανακοινώνουμε στο site μας και στα social media. Μέχρι στιγμής, είχαμε την τύχη να συνεργαστούμε με πολλούς σημαντικούς φορείς, όπως σχολεία, μουσεία, ιδρύματα, κοινωνικούς χώρους, δήμους και περιφέρειες που μας απευθύνουν ανοιχτό κάλεσμα, οπότε συνεχίζουμε σε αυτό το πλαίσιο.

Έχουμε κάνει περιοδείες στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, από τον Έβρο μέχρι την Καλαμάτα και από τα νησιά των Κυκλάδων μέχρι τα Δωδεκάνησα και την Κρήτη. Είναι ένα project που ταξιδεύει, θέλει να βγει έξω από τα όρια της πρωτεύουσας και να μοιραστεί αυτήν την εμπειρία με τα παιδιά που ζουν εκεί.

Πριν από από αυτό ασχολήθηκες με τα ξυλοπόδαρα. Γιατί τα εγκατέλειψες; Σε ακούω που μιλάς για σύνδεση και, αναρωτιέμαι, ήταν εμπόδιο η φυσική απόσταση από τον θεατή;

Δούλεψα λίγο στο κομμάτι των ξυλοπόδαρων γιατί συνειδητοποίησα γρήγορα ότι, ως performer πάνω σε αυτά τα ξύλα, είχα μεγάλη απόσταση από το κοινό· με απομάκρυναν, όσο γοητευτικό ή μαγευτικό κι αν φαίνεται όταν παρακολουθείς από κάτω. Αισθάνθηκα πως δεν μου ταιριάζει, παρότι είναι μια ιδιαίτερη τέχνη, σωματικά επίπονη, που απαιτεί συγκεκριμένες δεξιότητες – οι άνθρωποι που την εξασκούν πρέπει να φροντίζουν το σώμα τους για να μπορούν να αντεπεξέλθουν.

Αντιθέτως, η φυσαλίδα δημιουργεί κάτι που παραπέμπει σε «κυψέλη». Μπορεί να λειτουργήσει ως ερέθισμα που θα φέρει κοντά πολλούς ανθρώπους, στον ίδιο χώρο.

Και από την κυψέλη περνάμε στην κοινωνία της σαπουνόφουσκας, το Athens Bubble Society, που αναφέρει η σελίδα σας. Τι είναι αυτή η κοινωνία;

Είναι μια ενσώματη διαδικασία στην οποία συμμετέχουν τα άτομα οικειοθελώς. Είναι ένα ερέθισμα που υπάρχει στον χώρο, χωρίς να βιάζει το συναίσθημα κάποιου – μπορεί να το προσεγγίσει όποιος θέλει. Όσο για τη φυσαλίδα, τη σαπουνόφουσκα, είναι ένα υλικό που το χαρακτηρίζει η εγγύτητα, που δημιουργεί μια συνθήκη μοιράσματος· ερχόμαστε κοντά με έναν κοινό σκοπό: να πιάσουμε την ίδια φυσαλίδα και, αν προλάβουμε, να τη σκάσουμε.

Είναι και υλικό που υπογραμμίζει την ευαλωτότητα σε συμβολικό και πραγματικό επίπεδο. Είναι εύθραυστη, σπάει και δεν επαναλαμβάνεται –είναι μία και μοναδική στο ταξίδι της– και ο χρόνος μέσα στον οποίο ζει είναι ακαθόριστος. Όπως ακαθόριστο, φαντάζομαι, είναι και το ερέθισμα για τα παιδιά που το βλέπουν, γιατί ο χρόνος στην παιδική ηλικία έχει μια άλλη διάσταση.

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΕΝ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ. ΔΕΧΟΝΤΑΙ ΥΠΕΡΑΡΙΘΜΑ ΕΡΕΘΙΣΜΑΤΑ, ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΠΕΙΡΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ, ΜΑ ΑΝΑΡΩΤΙΕΜΑΙ ΑΝ ΟΛΟ ΑΥΤΟ ΕΧΕΙ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟ ΣΤΙΣ ΨΥΧΕΣ ΤΟΥΣ Ή ΓΙΝΕΤΑΙ ΑΠΛΩΣ ΓΙΑ ΝΑ ΠΕΡΑΣΟΥΝ ΤΗΝ ΩΡΑ ΤΟΥΣ.

Άρα, θα λέγαμε ότι αυτές είναι οι ιδρυτικές αξίες της κοινωνίας της φυσαλίδας, το δικό της κοινωνικό συμβόλαιο;

Είναι ένα κοινωνικό συμβόλαιο αφηρημένο, με κάτι συμβολικό και παιγνιώδες, που από πίσω του κρύβει κάτι ουσιαστικό. Μιλάμε για έναν κοινό τόπο, μέσα στον οποίο καλούμαστε να συνυπάρξουμε, να συναισθανθούμε ίσως, να σεβαστούμε ο ένας τον άλλον και, προφανώς, να αποχωρήσουμε από αυτόν όποτε το θελήσουμε.

Πόσο εύκολα μπορεί να καταλάβει ένα παιδί τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτήν την κοινωνική συνθήκη; Ποιος ο δικός σου ρόλος, ποιος των γονέων ή κηδεμόνων τους σε όλο αυτό;

Όταν πρωτοδημιούργησα το project, παρατήρησα ότι μία φυσαλίδα μπορούσε να πυροδοτήσει κάτι έντονο και ακραίο στη συμπεριφορά των παιδιών. Αυτή την αντίδραση έπρεπε να την «οριοθετήσω», απ' τη στιγμή που δεν είχα σκοπό απλώς να κάνω σαπουνόφουσκες αλλά, μέσα από αυτό, να νιώσουμε και να συνδεθούμε, να επικοινωνήσουμε και τελικά να μοιραστούμε. Δεν γίνεται διαφορετικά όταν δουλεύεις με παιδιά.

Μου πήρε πάνω από δύο χρόνια προσπάθειας για να «τελειοποιήσω» την πρακτική μου, όχι ως προς τον χειρισμό των εργαλείων αλλά με όρους συμπεριφοριστικούς και κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Με ενδιαφέρει να δημιουργώ ένα ερέθισμα με θετικό αντίκτυπο στο ίδιο το παιδί και στη σχέση του με τους άλλους, κάτι που θα μας φέρνει κοντά και θα μας δημιουργεί εικόνες σύνδεσης.

Εστιάζεις πολύ στο κομμάτι της σύνδεσης.

Ναι, επιμένω γιατί ζούμε σε μια εποχή αποσύνδεσης. Τα ίδια τα παιδιά είναι αποσυνδεδεμένα μεταξύ τους και κάτι που ήταν πολύ απλό για την παιδική ηλικία πριν 10 χρόνια, στις μέρες μας δεν είναι. Τα παιδιά δέχονται υπεράριθμα ερεθίσματα, υπάρχουν άπειρα πράγματα που μπορούν να κάνουν, μα κάθε φορά αναρωτιέμαι αν όλο αυτό έχει βαθύτερο αντίκτυπο στις ψυχές τους ή γίνεται απλά και μόνο για να περάσουν την ώρα τους.

Παρατηρώ πως, αυτήν την περίοδο, στη χώρα μας τουλάχιστον, η παιδική ηλικία έχει εργαλειοποιηθεί, έχει γίνει βιομηχανική δραστηριότητα. Θα πρέπει όλοι όσοι ασχολούμαστε με τα παιδιά να αναστοχαστούμε τους ρόλους μας και τι θέλουμε να τους πούμε, ποιο είναι το όραμά μας γιατί, όταν δουλεύεις με παιδιά, δημιουργείς διαρκώς συμβολικούς κόσμους.

Ο ρόλος σου μέσα στα συμβολικά περιβάλλοντα, είτε είσαι γονέας, είτε εμψυχωτής ή εκπαιδευτικός, είναι τεράστιας σημασίας. Διαμορφώνεις τη δική τους αντίληψη για τον κόσμο και τα πράγματα που μας περιβάλλουν. Γι’ αυτό δεν είναι εύκολη υπόθεση· γιατί κουβαλάς όλη αυτή την ηθική υποχρέωση να πεις κάτι που είναι σημαντικό για εκείνα.

Στο Homo Ludens, ο Johan Huizinga περιγράφει πώς το παιχνίδι αποτέλεσε θεμέλιο για τον άνθρωπο και την κοινωνία. Πιστεύεις ότι και το παιχνίδι με τις φυσαλίδες μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση της παιδικής ταυτότητας;

Θα ήταν το ιδανικό. Το παιχνίδι, που συνδέεται άμεσα με το χώρο της φαντασίας, είναι καθοριστικό για τα παιδιά. Ωστόσο η ίδια η κοινωνία κάνει τα πάντα για να μην έχουν φαντασία. Παρά τα άπειρα ερεθίσματα, δεν υπάρχει κενός χρόνος, ο χρόνος που τα παιδιά δεν έχουν να κάνουν τίποτα και θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν τη σκέψη τους για να δημιουργήσουν το δικό τους παιχνίδι.

Οι φυσαλίδες είναι ένα ερέθισμα που μπορούν να πάρουν και να παίξουν χωρίς να τους επιβάλλεται κάτι συγκεκριμένο, να το κάνουν ό,τι θέλουν.

ΑΝ ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ ΖΕΙ ΤΟΣΟ ΣΤΡΑΤΕΥΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΑ ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΥ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΑΠΟΛΑΜΒΑΝΕΙ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΤΟΥ ΗΛΙΚΙΑ, ΠΟΣΟ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΗ ΘΑ ΕΙΝΑΙ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΩΣ ΕΝΗΛΙΚΑΣ;

Για την απουσία κενού χρόνου, φταίνε μόνο τα πολλά ερεθίσματα ή και η ανάγκη να προετοιμαστούν για ένα ακόμη πιο απαιτητικό μέλλον; Μήπως είναι μονόδρομος να τους δίνεται έτοιμο το προϊόν φαντασίας;

Η εποχή απαιτεί υπεράριθμα skills και τα παιδιά μπαίνουν από μικρή ηλικία σε όλο αυτό. Ένα κομμάτι έχει να κάνει με την κοινωνία. Ένα άλλο έχει να κάνει με τους θεσμούς και με το πώς ορίζεται το εκπαιδευτικό σύστημα, ποια είναι η κατεύθυνσή του. Ένα τρίτο έχει να κάνει με τη γονεϊκότητα και ένα τελευταίο σχετίζεται με το πώς όλα αυτά αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.

Υπάρχει μια ευρύτερη κόπωση, από την ίδια την οικογένεια αρχικά, πριν το παιδί φτάσει στο επίπεδο του θεσμού και μπει στο σχολείο. Τη δικαιολογώ και την καταλαβαίνω, γιατί στην ίδια κοινωνία ζω και βλέπω ότι οι ενήλικες και ποιοτικό χρόνο δεν έχουν και καλούνται να επιβιώσουν σε πολύ δύσκολες συνθήκες. Το να είσαι γονιός στην Ελλάδα του 2026 είναι ηρωικό.

Αλλά όλο το ζήτημα της εξουσίας βρίσκεται στην παιδική ηλικία, εκεί όπου διαμορφώνονται οι πολίτες του μέλλοντος. Αν ένα παιδί ζει τόσο στρατευμένα και ελεγχόμενα τα χρόνια που θα έπρεπε να απολαμβάνει την παιδική του ηλικία, πόσο ελεγχόμενη θα είναι η ζωή του ως ενήλικας; Είναι κάπως λάθος αυτό που ζούμε σε πολλαπλά επίπεδα, όμως με τρομάζει περισσότερο αυτό που έρχεται για ό,τι έχει να κάνει με τα παιδιά.

Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΝΕΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΕΧΟΥΝ ΦΑΝΤΑΣΙΑ. ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΕΝΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΓΙΑ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΟΥΝ ΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΟΥΝ ΤΟ ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ ΠΑΙΧΝΙΔΙ.

Θα σε πάω κάπου αλλού τώρα ή, μάλλον, θα μου πεις εσύ αν θα πας αλλού. Πού θα φτάσουν οι σαπουνόφουσκες της Athens Bubble Society; Υπάρχουν βλέψεις να βρεθούν στο εξωτερικό;

Γενικά οι bubblers, οι άνθρωποι που κάνουν φυσαλίδες, είναι μια πολύ ποιητική κοινότητα, υπάρχει σε όλο τον κόσμο και καθένας την εμπλουτίζει με τη δική του αισθητική και ηθική προσέγγιση ως προς την παιδική ηλικία και το δικό του χιούμορ.

Το project μας με το όνομα Athens Bubble Society –γιατί δημιουργήθηκε στην Αθήνα, την πόλη μου, που αποτέλεσε και πηγή έμπνευσης– έχει παρουσιαστεί στην Ισπανία, στις Βρυξέλλες, στην Πορτογαλία, κυρίως σε ακαδημαϊκό επίπεδο, σε συνέδρια και στο πλαίσιο πρακτικής σε πανεπιστήμια. Αλλά θα θέλαμε πολύ να το εξελίξουμε και, φυσικά, να συνεχίσουμε εντός και εκτός Ελλάδας, να βρει το «Bubble Society» και άλλους συνεχιστές.

Στο εξωτερικό, ποιες ήταν οι αντιδράσεις του κοινού; Διαφέρουν, παρότι μιλάμε για μια επικοινωνία εξωλεκτική, που βασίζεται στην κίνηση και εικόνα;

Οι συμπεριφορές των παιδιών, κυρίως σε επίπεδο αλληλεπίδρασης, αλλάζουν βάσει του πολιτισμικού περιβάλλοντος από τόπο σε τόπο, ακόμα και από τα δυτικά μέχρι τα βόρεια της ίδιας πόλης. Επηρεάζονται και από το πλαίσιο, για παράδειγμα αν είναι μόνα τους ή με τους γονείς, αλλά πάντα χαίρονται και ανταποκρίνονται.

Το έχουμε δει και σε χώρους όπως τα σχολεία ειδικής αγωγής και τα νοσοκομεία, όπου μπορεί να υπάρχουν παιδιά με εγκεφαλική παράλυση ή οπτική αναπηρία, για παράδειγμα, και αποδεικνύεται μεγάλη πρόκληση να μπορέσεις να τα προσεγγίσεις. Μην ξεχνάμε ότι, αυτό που για μας φαντάζει εύκολο, το να χαμογελάσουμε και να νιώσουμε όμορφα, για ένα παιδί με νοητική υστέρηση μπορεί να είναι μια οπτική επαφή ή μια κραυγή μέσα από αυτό το παιχνίδι. Είναι ένα παραπάνω βήμα.

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΙΑ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΚΟΠΩΣΗ, ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΑΡΧΙΚΑ, ΠΡΙΝ ΚΑΝ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΠΕΙ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. ΤΗ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΩ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΩ, ΓΙΑΤΙ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΖΩ. ΤΟ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΓΟΝΙΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 2026 ΕΙΝΑΙ ΗΡΩΙΚΟ.

Πώς θα αποτιμούσες τη μέχρι σήμερα πορεία του project και το αποτύπωμα που είχε στη Βάσια;

Η αποτίμηση είναι θετική, παρά τις όποιες δυσκολίες είχα να αντιμετωπίσω από το ξεκίνημα ήδη, από τα τεχνικά ζητήματα –οι περιβαλλοντικές συνθήκες, η ξηρασία, η υγρασία, επηρεάζουν πολύ το υλικό– έως την προσαρμογή μου σε διαφορετικό κάθε φορά πλαίσιο, κοινό και αλληλεπιδράσεις με τα παιδιά. Είναι ένα πολύ όμορφο ταξίδι, μέσα από το οποίο έχω κερδίσει πολύτιμες εμπειρίες ως πολιτική επιστημόνισσα, performer αλλά και ως Βάσια, όπως η εμπειρία του κοινωνικού, του πώς να είσαι σε έναν ανοιχτό χώρο, να μην γνωρίζεις κανέναν και να δημιουργείς τρόπους σύνδεσης.

Ξέρω πως τα τελευταία χρόνια το πεδίο έχει ανοίξει, έχουν μπει πολλοί άνθρωποι και καθένας δημιουργεί χώρους παιχνιδιού με φυσαλίδες με τη δική του αισθητική προσέγγιση. Αυτό που με νοιάζει είναι η κάθε προσπάθεια να έχει μια απεύθυνση στα παιδιά και έναν λόγο ύπαρξης. Να δημιουργούμε παιχνίδια, γενικά και ειδικά με σαπουνόσφουσκες, που στοχεύουν στη συνύπαρξη και στο αμοιβαίο μοίρασμα που τόσο έχουμε ανάγκη στις μέρες μας.

Θα ήθελα να κλείσουμε με το πεπερασμένο της σαπουνόφουσκας. Για έναν ενήλικα, μπορεί να είναι κάτι όμορφο ή και κάτι οδυνηρό, ενδεχομένως γιατί υπενθυμίζει τη θνητότητα. Από τη στιγμή, λοιπόν, που θα φύγει από το ραβδάκι σου η φυσαλίδα, είναι στην ευχέρεια του καθενός να την προσεγγίσει και ερμηνεύσει όπως νιώθει. Για σένα, τι νόημα κρύβει όλο αυτό;

Υπάρχει μία απόκλιση λίγων δευτερολέπτων από τη γέννηση και τον θάνατο της φυσαλίδας. Τα παιδιά χαίρονται μόνο με τη «γέννηση», χωρίς να αντιλαμβάνονται τον «θάνατο». Στην παιδική ηλικία, η ενόρμηση του παιχνιδιού μεταφράζεται ως δημιουργία και όχι ως απώλεια. Οι ενήλικες, αντιθέτως, έχουν τη δυνατότητα να τον αναγνωρίσουν λόγω της εμπειρίας και της γνώσης.

Παρ' όλα αυτά, είμαι σίγουρη πως κάθε φορά που δημιουργείται μία φυσαλίδα και φεύγει για το διάφανο, εύθραυστο και ανεπανάληπτο ταξίδι της, είναι κάτι ιδιαίτερο. Και έχω την αίσθηση ότι αφήνει πάντα ένα όμορφο αποτύπωμα.

Γι’ αυτό και θέλω να προτρέψω οποιονδήποτε να έχει στη τσαντούλα του ένα μικρό εργαλείο και, τη στιγμή που νιώθει άγχος, όταν αισθάνεται στρες και ότι τα πράγματα είναι κάπως περίεργα, να κάνει μία φυσαλιδούλα, να την κοιτάζει στον αέρα και κάπως, με έναν τρόπο, να βρίσκει την εσωτερική του δύναμη.

Θα βρεις την ομάδα La Petite Margueritte στο site τους και στις σελίδες τους στο Instagram και το Facebook.