ΜΑΡΤΥΡΙΑ: ΤΙ ΕΚΑΝΑ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΩ ΤΗΝ ΑΕΡΟΦΟΒΙΑ ΜΟΥ
Το ήξερες ότι στην Αθήνα γίνονται ειδικά σεμινάρια για άτομα που υποφέρουν από αεροφοβία; Ένα από αυτά μίλησε στο OW και περιέγραψε όλη την εμπειρία – και το αποτέλεσμα.
Τα τελευταία χρόνια, που έχει τύχει να είμαστε μαζί σε ορισμένες αεροπορικές πτήσεις, παρατηρώ στη φίλη μου τη Σοφία μια συμπεριφορά που μου έχει κάνει εντύπωση: ενώ είναι μια εξαιρετικά δυναμική και ανεξάρτητη γυναίκα, ορθολογίστρια και πολύ οργανωτική, από τη στιγμή που το αεροπλάνο θα απογειωθεί και μέχρι την προσγείωση τη διακατέχει μια ανασφάλεια και ένα άγχος που σχεδόν την παραλύουν. Όταν της το είπα, μια από τις τελευταίες φορές που πετάξαμε μαζί, μου ομολόγησε ότι πάσχει από αεροφοβία. Την κοίταξα αποσβολωμένη: «Εσύ; Από πότε;» της είπα.
Η απάντηση με εξέπληξε ακόμα περισσότερο: «Από τότε που έγινα μαμά», δηλαδή εδώ και περίπου 11 χρόνια. Όπως μου εξήγησε, η σκέψη πως θα μπορούσε να συμβεί κατά τη διάρκεια της πτήσης κάτι που θα έβαζε σε κίνδυνο εκείνη ή την οικογένειά της την παρέλυε. Και της ήταν αδύνατον να το διαχειριστεί.
Τι σκόπευε να κάνει γι’ αυτό; Να παρακολουθήσει ένα σεμινάριο ειδικά σχεδιασμένο για άτομα που υποφέρουν από τον φόβο της πτήσης. Μερικές εβδομάδες αφότου το έκανε, τη συνάντησα ξανά και της ζήτησα να μου πει τα πάντα γι’ αυτό και, κυρίως, κατά πόσο της βοήθησε.
Τι είναι αυτό που σε φοβίζει όταν μπαίνεις σε ένα αεροπλάνο;
Η αλήθεια είναι ότι ενώ ξέρω πως το αεροπλάνο είναι το πιο ασφαλές μέσο μεταφοράς και ότι είναι μάλλον σπάνιο να συμβεί κάτι πολύ κακό, αυτό που με φοβίζει είναι ότι όντως κάτι μπορεί να πάει πολύ λάθος. Επειδή είμαι ένας άνθρωπος αρκετά συγκεντρωτικός, που θέλει να έχει πάντα τον έλεγχο, η διαδικασία να αφήνομαι στα χέρια κάποιου που δεν ξέρω είναι αρκετά δυσάρεστη.
Από πότε ξεκίνησε αυτή η φοβία;
Η φοβία αυτή ξεκίνησε αφού γέννησα τα παιδιά και στην αρχή η σκέψη μου ήταν τι μπορεί να έχει πάει λάθος με αυτά, όταν τα άφηνα πίσω και αναγκαστικά έκλεινα το κινητό για 3 και 4 ώρες κατά τη διάρκεια της πτήσης. Με το wifi on board η αγωνία αυτή μειώθηκε αρκετά. Αμέσως μετά άρχισα να φοβάμαι γενικά κατά τη διάρκεια της πτήσης. Η απογείωση για εμένα είναι μια ουδέτερη κατάσταση και η προσγείωση είναι λυτρωτική.
ΕΠΕΙΔΗ ΕΙΜΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ, ΠΟΥ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ, Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΝΑ ΑΦΗΝΟΜΑΙ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΚΑΠΟΙΟΥ ΠΟΥ ΔΕΝ ΞΕΡΩ ΕΙΝΑΙ ΑΡΚΕΤΑ ΔΥΣΑΡΕΣΤΗ.
Το άγχος μου επικεντρώνεται στις αναταράξεις, τις κακές καιρικές συνθήκες και τα απρόοπτα. Παρ' όλα αυτά, επειδή το ενδεχόμενο αυτό υπάρχει σε κάθε πτήση, η αγωνία μου είναι πάντα η ίδια ακόμα και σε μια ήρεμη πτήση.
Είχες δοκιμάσει να αντιμετωπίσεις την αεροφοβία με άλλους τρόπους στο παρελθόν;
Το μόνο που έκανα ήταν να παίζω ένα συγκεκριμένο παιχνίδι στο κινητό, από την ώρα που έμπαινα μέχρι την ώρα που έβγαινα, λέγοντας από μέσα μου άλλοτε μια προσευχή και άλλοτε επαναλαμβάνοντας μια συγκεκριμένη φράση.
Έχω δοκιμάσει μία φορά να πάρω πολύ χαμηλή δόση ηρεμιστικού, αλλά επειδή δεν είμαι υπέρμαχος της κατανάλωσης φαρμάκων χωρίς πραγματικό λόγο υγείας, δεν το ξαναέκανα, μιας και δεν λειτούργησε καθόλου.
Τι συνέβη στα σεμινάρια αντιμετώπισης της αεροφοβίας; Τι περιλάμβαναν;
Αυτό που ουσιαστικά μου πρόσφερε αυτή η εμπειρία ήταν να καταλάβω κάποια πράγματα σχετικά με την ασφάλεια του αεροσκάφους. Πόσες ασφαλιστικές δικλείδες υπάρχουν, τουλάχιστον για να μην πέσει ένα αεροπλάνο. Επίσης, σε αυτά καταλαβαίνεις ότι το αεροσκάφος είναι φτιαγμένο για να αντέχει ανεμοπιέσεις που δεν υπάρχουν στον πραγματικό κόσμο.
Η ΠΙΟ ΚΑΘΗΣΥΧΑΣΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΠΟΥ ΜΟΥ ΕΔΩΣΕ Ο ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ-ΠΙΛΟΤΟΣ ΗΤΑΝ ΟΤΙ ΤΑ ΚΕΝΑ ΑΕΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΜΥΘΟΣ. ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΜΑΣ. ΟΙ ΑΝΑΤΑΡΑΞΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ Ο ΑΕΡΑΣ ΠΟΥ ΧΤΥΠΑ ΤΟ ΑΕΡΟΣΚΑΦΟΣ ΑΠΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΗΜΕΙΑ.
Τα σεμινάρια περιλαμβάνουν κάποιες συνεδρίες με ψυχολόγο και κάποιες ώρες προσομοίωσης πτήσης, κατά τις οποίες βρίσκεσαι μέσα στο πιλοτήριο μαζί με τον πιλότο (κανονικό, επαγγελματία πιλότο) και πραγματοποιείς μια υποτιθέμενη πτήση με διαφορά σενάρια. Βέβαια, το να κάθεσαι άνετα στο πιλοτήριο με ανοιχτή οπτική μπροστά από τα μεγάλα παράθυρα είναι πολύ πιο ευχάριστο από το να κάθεσαι στη θέση του επιβάτη, στριμωγμένη πολλές φορές ανάμεσα σε άγνωστους και με μόνη οπτική το μπροστινό κάθισμα.
Ποιες φράσεις του εισηγητή-πιλότου λειτούργησαν για εσένα καθησυχαστικά;
Ότι το αεροσκάφος αντέχει τις καιρικές συνθήκες και ότι οι αναταράξεις είναι απλά ο αέρας που σε χτυπάει από διαφορετικά σημεία. Επίσης, ότι δεν υπάρχουν κενά αέρος, τουλάχιστον στην ατμόσφαιρά μας, και ότι όλοι οι θόρυβοι που μπορούν να ακουστούν κατά τη διάρκεια των αναταράξεων είναι οι αποσκευές και τα τρόλεϊ.
Τι έμαθες σε αυτά που γνώριζες μέχρι σήμερα;
Αυτό που έμαθα είναι ό,τι ανέφερα και παραπάνω για την αντοχή του αεροσκάφους και για τα κενά. Ωστόσο, ένα πραγματικά χρήσιμο εργαλείο που μου πρότεινε είναι οι ψηφιακές εφαρμογές που δείχνουν με υψηλή ακρίβεια αν και πότε θα υπάρξουν αναταράξεις στην πτήση σου. Πρόκειται για εφαρμογές που χρησιμοποιούν οι ίδιοι οι πιλότοι, στις οποίες βάζουν π.χ. τον αριθμό πτήσης και βλέπουν σε ποια ακριβώς χρονική στιγμή αναμένονται π.χ. καταιγίδες ή έντονοι άνεμοι. Έτσι προετοιμάζονται καλύτερα. Το ίδιο πλέον μπορώ να κάνω κι εγώ. Αυτές είναι οι:
Σύμφωνα με τον ψυχολόγο με τον οποίον μίλησες, τι συμβαίνει σε κάποιον που υποφέρει από αεροφοβία;
Αυτό διαφέρει ανά περίπτωση. Σε εμένα, συγκεκριμένα, ανέφερε την έλλειψη εμπιστοσύνης στους ανθρώπους και την εμμονή μου να ελέγχω τα πάντα. Η κλασική ατάκα «Χαλάρωσε και απόλαυσε το» που μου επανέλαβε δουλεύει μεν, αλλά αμέσως έρχεται και η σκέψη ότι θα μπορούσα και να μην είχα μπει σε αυτή την πτήση.
Για έναν άνθρωπο που έχει συνηθίσει να κάνει συνέχεια κάτι και να είναι συνέχεια απασχολημένος, είναι πάρα πολύ δύσκολο να κάτσει ακίνητος, δεμένος σε μία θέση για όλη τη διάρκεια της πτήσης, όση κι αν είναι αυτή, και να μην κάνει τίποτα. Γι' αυτό ο ψυχολόγος πρότεινε ότι ίσως θα ήταν καλύτερα να σηκώνομαι, να κάνω μία βόλτα, να πηγαίνω π.χ. μέχρι την τουαλέτα, να επιστρέφω, να κινούμαι γενικά και να μην είμαι τελείως καθισμένη όλες τις ώρες.
Την επόμενη φορά που θα μπω σε αεροπλάνο, λοιπόν, θα προσπαθήσω να σκέφτομαι ότι το αυτό είναι κατασκευασμένο έτσι ώστε να αντέχει πολύ δύσκολες καιρικές συνθήκες, ότι είναι δύσκολο να πάθει κάτι από αέρα ή βροχή και ότι οι αναταράξεις είναι ουσιαστικά ο αέρας που χτυπάει το αεροπλάνο όπως χτυπάει το αυτοκίνητο, π.χ. στην Εθνική οδό.
Επίσης, θα δοκιμάσω κατά τη διάρκεια της πτήσης να κάνω κάτι άλλο, ίσως παίρνω μαζί μου δουλειά ή ίσως δω μια ταινία. Και θα προσπαθήσω σίγουρα να σηκώνομαι συχνότερα, να πηγαίνω στην τουαλέτα, να ρίχνω λίγο νερό στο πρόσωπό μου και να επιστρέφω έπειτα στο κάθισμα.
Τελικά σε βοήθησε τα σεμινάριο αυτό να ξεπεράσεις τον φόβο σου;
Το σεμινάριο που έκανα περιλάμβανε 2 ώρες με ψυχολόγο και 4 με προσομοιωτή (το κόστος του ήταν 360 ευρώ). Με βοήθησε γιατί πραγματικά ήταν κάτι σωστά στημένο. Αν άλλαζα κάτι σε αυτό, είναι ότι θα ήθελα να έχω ήχο στην προσομοίωση των αναταράξεων και το αντίστοιχο κούνημα, καθώς επίσης να δοκίμαζα και μια πτήση στην οικονομική θέση και όχι στο πιλοτήριο. Θέλω να πω ότι μαθαίνεις πώς λειτουργεί το αεροπλάνο και είναι πολύ χρήσιμο αυτό, όμως εγώ τουλάχιστον πετάω ως επιβάτης και όχι ως πιλότος, οπότε θα ήθελα να δουλέψω το άγχος μου σε ένα ασφαλές περιβάλλον προσομοίωσης, αλλά από τη θέση που θα βρίσκομαι στην πραγματικότητα στην επόμενη πτήση, δηλαδή του επιβάτη. Σε κάθε περίπτωση, τα εργαλεία που πήρα από το σεμινάριο είμαι σίγουρη ότι θα κάνουν τα ταξίδια μου πιο εύκολα στο μέλλον.