ΔΕΝ ΕΧΕΙΣ ΓΝΩΡΙΣΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟ ΑΝ ΔΕΝ ΕΧΕΙΣ ΒΡΕΘΕΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΤΗΣ
Αν ετοιμάζεσαι για Πάρο το φετινό καλοκαίρι, κάνε αυτό το δώρο στον εαυτό σου και επισκέψου το Περιβαλλοντικό Πάρκο της.
Όλα τα ωραία ξεκινούν με έναν μεγάλο έρωτα (ή έτσι θα έπρεπε): Στα τέλη της δεκαετίας του 1950, η Γκιζέλα βαν Βάτερσουτ βαν ντερ Γκραχτ, σπουδαία Ολλανδή εικαστικός με σημαντική αντιστασιακή δράση κατά της ναζιστικής κατοχής, ερωτεύεται τον Άρνολντ Γιαν ντ' Άιλι, πολύ δημοφιλή Δήμαρχο του Άμστερνταμ.
Όταν η εξωσυζυγική τους σχέση αποκαλύπτεται, προκαλώντας τεράστιο κοινωνικό σκάνδαλο, ο ντ’ Άιλι αναγκάζεται να παραιτηθεί από το αξίωμά του και, αναζητώντας ένα καταφύγιο μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, ανακαλύπτει με τη σύντροφό του την Πάρο.
Παραμένουν για λίγες ημέρες στο νησί, όμως την ημέρα της αναχώρησής τους βγαίνει απαγορευτικό και αδυνατούν να ταξιδέψουν. Περιμένοντας να κοπάσουν τα μελτέμια, από τη Νάουσα όπου διαμένουν αποφασίζουν να κάνουν μια βόλτα προς το εγκαταλελειμμένο μοναστήρι του Αϊ-Γιάννη Δέτη, στην ομώνυμη χερσόνησο. Φτάνοντας εκεί μένουν έκθαμβοι από τη συγκλονιστική ομορφιά του τοπίου. Και αποφασίζουν ότι αυτός θα είναι στο εξής ο τόπος τους.
Έρχονται σε επαφή με τις εκκλησιαστικές αρχές και ζητούν άδεια να αναστηλώσουν το ερειπωμένο μοναστήρι και, με σεβασμό στην κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική, να μετατρέψουν το πίσω μέρος του σε βιώσιμη κατοικία, στην οποία θα ζήσουν για 25 χρόνια – κατά κύριο λόγο τους θερινούς μήνες.
Το λευκό του μοναστηριού, το φως του ήλιου, το μπλε της θάλασσας, δίνουν νέα έμπνευση στην καλλιτέχνιδα, που μέχρι το τέλος της ζωής της, στα 100, θα ζωγραφίσει εκεί κάποια από τα εμβληματικότερα έργα της.
Στα χρόνια που ακολουθούν το μοναστήρι περνά στον έλεγχο της τοπικής αυτοδιοίκησης του νησιού και της εκκλησίας, για να αποτελέσει, από το 2009 και μετά, τον συμβολικό πυρήνα του Περιβαλλοντικού και Πολιτιστικού Πάρκου Πάρου. Μιας πρωτοβουλίας που ανέλαβαν εθελοντές κάτοικοι του νησιού, σε συνεργασία με μια μεγάλη ομάδα επιστημόνων (περιβαλλοντολόγων, αρχιτεκτόνων, αρχαιολόγων, μηχανικών) με σκοπό να προστατευτεί η μοναδική αυτή χερσόνησος και το φυσικό της περιβάλλον από την ανεξέλεγκτη τουριστική αξιοποίηση, να διασωθεί η ιστορική της κληρονομιά και –στο κυκλαδονήσι με τη μεγαλύτερη ανοικοδόμηση –να αποτελέσει ένα πρότυπο αειφόρου τουρισμού.
Μιας πρωτοβουλίας που εξασφαλίζει σε όσους έχουν την τύχη να την τιμήσουν πως φεύγοντας στο τέλος των διακοπών από το νησί «θα πάρουν μαζί τους κάτι άξιο για να θυμούνται», όπως χαρακτηριστικά είπε η Μάρθα Φριντζήλα κλείνοντας τη βραδιά της συναυλίας της εκεί.
17 χρόνια Περιβαλλοντικό Πάρκο Πάρου
Την αφήγηση της ιστορίας το Πάρκου, από την έλευση του ζεύγους ντ’ Άιλι μέχρι σήμερα, είχαμε την ευκαιρία να απολαύσουμε από τον ίδιο τον Πρόεδρο του Πάρκου, τον Νίκο Μαλατέστα, ο οποίος μας υποδέχθηκε εκεί για να μας συστήσει ένα διαφορετικό πρόσωπο της Πάρου, το οποίο πιθανότατα δεν γνωρίζεις αν έχεις χρόνια να βρεθείς στο νησί.
Αν στο μυαλό σου η Πάρος παραπέμπει σε προορισμό ξέφρενων διακοπών για απόφοιτους Λυκείου, clubbing μέχρι πρωίας και παραλίες πνιγμένες στις ξαπλώστρες, με έκπληξη –και ανακούφιση– θα διαπιστώσεις πως υπάρχει τρόπος να μην τη ζήσεις καθόλου έτσι: Χάρη στο Πάρκο και τις δυνατότητες αναψυχής που προσφέρει στον επισκέπτη, η επίσκεψη στο νησί αποκτά έναν απρόσμενα ελκυστικό χαρακτήρα για όποιον ονειρεύεται διακοπές ήρεμες, ποιοτικές και σε άμεση επαφή με τη φύση και τον πολιτισμό.
Το Πάρκο Πάρου, το οποίο απέχει μόλις 5 χλμ. από τη Νάουσα, εκτείνεται σε μία προστατευόμενη έκταση 800 στρεμμάτων με οικολογική και πολιτιστική αξία. Εκεί, πέρα από το κατάλευκο εκκλησάκι του 18ου αιώνα που δεσπόζει στο τοπίο, αξίζει να βρεθείς για έναν σωρό ακόμα λόγους.
Η ωραιότερη (ίσως) πεζοπορική βόλτα στην Πάρο
Με σοβαρή μελέτη και προσωπικό κόπο, οι άνθρωποι του πάρκου άνοιξαν και σηματοδότησαν μονοπάτια που, διασχίζοντας την άγρια ομορφιά του τόπου, θα σε οδηγήσουν στην κορυφή της χερσονήσου, στον ιστορικό φάρο Κόρακα και στις πιο απόμακρες ακτές της.
Σου προτείνω να βρεθείς εκεί αργά το απόγευμα, καθώς θα πέφτει ο ήλιος, και να αφεθείς για μερικές στιγμές στο εκθαμβωτικό τοπίο, ρουφώντας τα συγκλονιστικά αρώματα από θυμάρι, ρίγανη και νοτισμένο με αλάτι αέρα. Καθώς το Πάρκο παραμένει ανοιχτό όλον τον χρόνο, τα μονοπάτια του μπορείς να τα περπατήσεις όποια εποχή έχεις την ευκαιρία να βρεθείς εκεί.
Το καταπληκτικό Φεστιβάλ
Εδώ και 17 χρόνια, από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο, το θερινό Φεστιβάλ του Πάρκου υποδέχεται ένα πολυποίκιλο καλλιτεχνικό πρόγραμμα υπό την επιμέλεια του Θεμιστοκλή Καρποδίνη, με θεατρικές και μουσικές παραστάσεις, χορό, αφιερώματα, διεθνείς παραγωγές και κινηματογραφικές βραδιές κάτω από τα αστέρια. Κατά την παραμονή μας στο νησί εμείς είχαμε την τύχη να απολαύσουμε τη συναυλία της καταπληκτικής Μάρθας Φριντζήλα και να παρακολουθήσουμε την ταινία «A World not Ours» στο πλαίσιο του Αφιερώματος στην Παλαιστίνη που, μεταξύ άλλων, προβάλλεται με δωρεάν είσοδο στο ατμοσφαιρικό Cine Enastron.
Το επόμενο διάστημα, στο πέτρινο θεατράκι του Πάρκου με θέα προς την επιβλητικά φωτισμένη Νάουσα, θα έχεις την ευκαιρία να δεις:
- τους φοβερούς «Κάλπηδες» της ομάδας Πτωχαλαζόνες (13/7),
- συναυλία της Άλκηστης Πρωτοψάλτη και του Νίκου Πορτοκάλογλου (22/7),
- τη «Μήδεια» του Nikita Milivojevic (27/7) με την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη,
- συναυλία του Novel 729 (5/8),
- την παιδική παράσταση «Κύριος Βρωμύλος» των Άνδρη Θεοδότου και Δημήτρη Δεγαΐτη (7/8),
- συναυλία του Πάνου Βλάχου (17/8),
- συναυλία της Φωτεινής Βελεσιώτου (21/8),
- κονσέρτα κλασικής μουσικής. Αναλυτικά όλο το πρόγραμμα εδώ.
Στο Cine Enastron, συνεχίζονται μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου οι προβολές, που απευθύνονται τόσο σε ενήλικες όσο και σε παιδιά, σε επιμέλεια Χρυσοστομάκη Λακταρίδη, με δωρεάν είσοδο.
Με λίγα λόγια, χάρη σε αυτό το Φεστιβάλ, τα βράδια σου στο νησί θα γεμίσουν με ό,τι ακριβώς ονειρεύεσαι από τις διακοπές σου: ανοιχτούς ουρανούς, φύση, τέχνη και πολιτισμό.
Μια διαφορετική έκθεση στο Μουσείο του Πάρκου
Στο Μουσείο του Πάρκου φιλοξενείται η μόνιμη έκθεση «Η Πάρος μέσα από τη ρωσική χαρτογραφία 1770-1775» που, όπως μαρτυρά το όνομά της περιλαμβάνει ρωσικούς χάρτες από την εποχή που στον κόλπο της Νάουσας εγκαταστάθηκε ο Ναύσταθμος των Ρώσων, κατά τα Ορλωφικά.
Χάρη σε αυτήν μάθαμε ότι η Πάρος λειτούργησε ως διοικητικό κέντρο της Ρωσικής Ηγεμονίας του Αρχιπελάγους – μια ιστορική περίοδος που δεν έχει μελετηθεί και αναδειχθεί αρκετά. Η είσοδος στο μουσείο είναι ελεύθερη.
Και μία ακόμα, αυτή του Robert A. McCabe, στον χώρο τέχνης Porto Aoussa
Παράλληλα, μέχρι τον Σεπτέμβριο συνεχίζεται στον χώρο τέχνης Porto Aoussa στη Νάουσα η πολύ ιδιαίτερη έκθεση φωτογραφίας του διεθνούς φήμης φωτογράφου Robert A. McCabe με τίτλο «Αναμνήσεις από το Αιγαίο». Ο λόγος για μια σπάνια, συγκινητική οπτική καταγραφή των ελληνικών νησιών από τη δεκαετία του 1950 έως τα τέλη της δεκαετίας του 1970, όταν αυτά είχαν ένα εντελώς αγνό και παραδοσιακό πρόσωπο. Και εδώ η είσοδος είναι ελεύθερη.
Το παραδοσιακό Πανηγύρι
Το μοναστήρι του Άϊ-Γιάννη Δέτη γιορτάζει στις 29 Αυγούστου (Αποτομή της Κεφαλής του Προδρόμου), οπότε το βράδυ της παραμονής στήνεται εκεί ένα από τα πιο δημοφιλή παραδοσιακά πανηγύρια της Πάρου, με ζωντανή μουσική και χορό.
Η προσέλευση του κόσμου γίνεται τόσο διά ξηράς όσο και με καΐκια από τη θάλασσα, συμβάλλοντας στο εντυπωσιακό θέαμα.
Για μπάνιο πού θα πάμε;
Κάτω ακριβώς κάτω από τα λευκά τείχη του μοναστηριού υπάρχει μια μικρή, πανέμορφη αμμουδιά με κρυστάλλινα νερά, φυσική σκιά από μεγάλα αρμυρίκια και θέα-καρτ ποστάλ προς το καρνάγιο. Ωστόσο, όσοι αναζητούν πιο κοσμοπολίτικη ατμόσφαιρα θα κατευθυνθούν στη μεγάλη παραλία της χερσονήσου, όπου απλώνεται οργανωμένη εγκατάσταση, η οποία λειτουργεί με ιδιωτική εταιρεία και διαθέτει εστιατόριο και beach bar. Προσοχή όμως: Οι τιμές για τα σετ ξαπλώστρες-ομπρέλα εκεί είναι εξωφρενικές και η μουσική παραπάνω δυνατή από όσο χρειάζεται. Σκηνικό παράταιρο με το υπόλοιπο φυσικό τοπίο.
Να σου αποκαλύψω που απολαύσαμε εμείς το ωραιότερο μπάνιο κατά την παραμονή μας στο νησί; Στην παραλία Λάγκερη, έναν από τους λίγους εντελώς παρθένους παραδείσους τη Πάρου, με πραγματικά εξωτική ομορφιά και παντελή έλλειψη οργάνωσης.
Βρίσκεται στη βορειοανατολική πλευρά του νησιού, περί τα 4 χιλιόμετρα από τη Νάουσα, και εκτείνεται σε ένα τοπίο όμοιο με αφρικανικό, χάρη στην ψιλή, κατάλευκη άμμο και τα μοναδικά γαλαζοπράσινα νερά. Είναι σχεδόν πάντα απάνεμη, φιλική προς τον γυμνισμό και προσφέρει θέα στο μάλλον ωραιότερο ηλιοβασίλεμα του νησιού. Χρειάζεται μόνο λίγη προσοχή αν φτάσετε εκεί με αυτοκίνητο, γιατί ο δρόμος δεν είναι εξολοκλήρου ασφαλτοστρωμένος.