BLUE SPACE THERAPY: ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΕΙΣ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΟΥ

Οι εικόνες, οι ήχοι και η φυσική παρουσία του νερού ασκούν κατευναστική επίδραση στο νευρικό σύστημα και ηρεμούν την ψυχή. Ακόμα περισσότερο όταν η επαφή σου με τη θάλασσα είναι ουσιαστική και όχι απλά παθητική.

Τον Μάιο του 2023, λίγους μήνες αφού είχα αφαιρέσει τον θυρεοειδή μου, χρειάστηκε να υποβληθώ σε θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο, οπότε έμεινα για κάποιες μέρες κλεισμένη σε ένα δωμάτιο μιας κλινικής. Το πρωινό της «απόλυσής» μου μπήκα στο αυτοκίνητο και, χωρίς δεύτερη σκέψη, κατευθύνθηκα απευθείας στην παραλία Παλαιού Φαλήρου (απέχει ούτως ή άλλως 10 λεπτά από το σπίτι μου). Έκατσα στην ακτογραμμή, βολεύτηκα και έμεινα εκεί, να κοιτάζω τη θάλασσα και να εισπνέω το δροσερό, αλμυρό αεράκι για τουλάχιστον μισή ώρα. Δεν υπήρχε κανένα άλλο μέρος, πουθενά στον κόσμο, που να ήθελα περισσότερο να βρίσκομαι τη στιγμή εκείνη. Ήταν ανακουφιστικό.

Το ότι η θάλασσα ωφελεί την ψυχική υγεία το έχουν διαπιστώσει οι επιστήμονες χρόνια τώρα, επιβεβαιώνοντάς το μέσα από διάφορες μελέτες που δείχνουν πως το θαλάσσιο περιβάλλον –όπως κάθε φυσικό περιβάλλον, βέβαια– μειώνει τον αισθητηριακό θόρυβο της καθημερινότητας, βοηθώντας μας να συγκεντρώσουμε τη σκέψη μας στη στιγμή.

Εξάλλου, η βιταμίνη D όταν έχει ήλιο αυξάνει τα επίπεδα σεροτονίνης (του νευροδιαβιβαστή που εμπλέκεται στη ρύθμιση της διάθεσης), ο καθαρός αέρας της θάλασσας είναι ευεργετικός, ενώ η ίδια η παραλία μεταφράζεται στο μυαλό μας ως χώρος χαλάρωσης.

Δεν είναι τυχαίο, όπως έχει δείξει μια διάσημη πληθυσμιακή μελέτη στην Αγγλία, ότι η καλή αυτοαναφερόμενη γενική υγεία είναι συχνότερη όσο πιο κοντά ζει κανείς στην ακτή.

Αν αγαπάς τη θάλασσα μάθε τι προσφέρει το blue space therapy

Ορμώμενη από όλα τα παραπάνω, η θεραπεία σε «μπλε χώρους» (blue space therapy) συνιστά τα τελευταία χρόνια τη σκόπιμη αξιοποίηση υδάτινων περιβαλλόντων στη φύση – όπως ωκεανοί, λίμνες, ποτάμια και ρυάκια – με στόχο τη βελτίωση της ψυχικής υγείας, τη μείωση του άγχους και την ενίσχυση της συναισθηματικής επούλωσης. Η μέθοδος αυτή, λοιπόν, αξιοποιεί τις εικόνες, τους ήχους και τη φυσική παρουσία του νερού, που ασκούν κατευναστική επίδραση στο νευρικό σύστημα.

Η έρευνα δεν έχει ακόμα αποδείξει ότι η θάλασσα από μόνη της θεραπεύει το στρες, πάντως υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι οι «μπλε χώροι» μπορούν να λειτουργήσουν ρυθμιστικά, ειδικά όταν η έκθεση σε αυτούς είναι ουσιαστική, π.χ. υπάρχει αλληλεπίδραση, και όχι παθητική.

Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα του Turn to Starboard, ενός προγράμματος ιστιοπλοΐας για Βρετανούς βετεράνους του στρατού, που παρουσίασε πριν από λίγο καιρό o Guardian, το οποίο αξιοποιεί ακριβώς αυτές τις ενδείξεις: βοηθά ανθρώπους που έχουν βιώσει έντονο τραύμα λόγω του επαγγέλματός τους να το αντιμετωπίσουν μέσω της ιστιοπλοΐας.

Άτομα που συμμετέχουν σε αυτό αναφέρουν ότι τους έχει αλλάξει τη ζωή: «Η θάλασσα παίρνει μακριά όλα τα άγχη και τις πιέσεις της ζωής. Διαθέτει τη δύναμη της ηρεμίας», λέει ένας από αυτούς. «Η θάλασσα σού θυμίζει πως είσαι ζωντανός», συμπληρώνει κάποιος άλλος. «Έχω δει να ξυπνά κάτι μέσα στους ανθρώπους».

Εικονογράφηση: Χριστίνα Αβδίκου

Στην Καλιφόρνια, από την άλλη, υπάρχει το πρόγραμμα Waves of Recovery, στο πλαίσιο του οποίου γίνεται ψυχοθεραπεία μέσω του surfing. H Sophie Pyne που το «έστησε», υπέφερε από burnout και διάφορους εθισμούς. Όμως, όταν ανέβηκε για πρώτη φορά σε σανίδα ανακάλυψε, όπως λέει στο ίδιο άρθρο, κάτι που είχε να νιώσει για καιρό: «Ήμουν ζωντανή, ημουν ελεύθερη!»

Ο Dr James Jung, ψυχίατρος με έδρα την Καλιφόρνια και ιδρυτής του Inner Depths, έχει διαπιστώσει πόσο βοηθά ψυχικά ορισμένους ασθενείς του η κατάδυση: «Τους λέω ότι ο στόχος είναι απλώς να μάθουν ελεύθερη κατάδυση· αν το πετύχουν αυτό, θα επιτελέσουν το έργο που βοηθά το νευρικό τους σύστημα να εξισορροπήσει και συμβάλλει στην επαναρρύθμιση ορισμένων λειτουργιών του εγκεφάλου τους».

H ΦΥΣΗ –ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ ΤΟ ΝΕΡΟ– ΜΑΣ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΜΙΑ ΑΙΣΘΗΣΗ ΗΡΕΜΙΑΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΒΡΙΣΚΟΥΜΕ ΣΕ ΑΛΛΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ.

Ενδιαφέρον, όμως, έχει και αυτό που λέει η γεωγράφος Catherine Kelly, από το Brighton, η οποία μελετά την επίδραση των μπλε χώρων εδώ και χρόνια:

«Έρευνες από τον τομέα της οικοθεραπείας δείχνουν ότι η φύση –και ειδικότερα το νερό– μας προσφέρει μια αίσθηση ηρεμίας που δεν βρίσκουμε σε άλλους χώρους. Μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς μας αναλώνεται σε δραστηριότητες που απαιτούν έντονη συγκέντρωση, συχνά μπροστά σε οθόνες δυστυχώς, γεγονός που κουράζει αρκετά τον εγκέφαλό μας.

»Όταν, όμως, βρισκόμαστε κοντά στο νερό, οι ώμοι μας χαλαρώνουν, το βλέμμα και το πρόσωπό μας ηρεμούν. Η αναπνοή μας επιβραδύνεται. Συγκεντρωνόμαστε, αλλά ταυτόχρονα δεν προσπαθούμε να συγκεντρωθούμε... Βρισκόμαστε σε μια κατάσταση όπου αφήνουμε το μυαλό μας να περιπλανηθεί ελεύθερα».

Δεν υποστηρίζει κανείς πως η θάλασσα μπορεί να αντικαταστήσει την ψυχιατρική αξιολόγηση, την ψυχοθεραπεία ή τη φαρμακευτική αγωγή όταν χρειάζεται. Ωστόσο, τώρα που γνωρίζεις τα παραπάνω, άσε το κινητό στην άκρη και κάνε μια ακόμα βουτιά όσο την έχεις ακόμα μπροστά σου! Μόνο καλό θα σου κάνει.