ΠΩΣ ΤΑ ΣΥΚΑ ΕΦΤΑΣΑΝ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΤΙΜΗ ΜΕ ΤΟ ΚΡΕΑΣ

Γιατί τα φρούτα και τα λαχανικά γίνονται όλο και ακριβότερα; Τι συμβαίνει με την παραγωγή και γιατί οι τιμές τους αναμένεται να μας προβληματίσουν.

Το καλοκαίρι είναι η αγαπημένη εποχή των παιδιών (που έχουν τρεις μήνες διακοπές) και όσων μπορούμε να τρεφόμαστε μόνο με φρούτα. Τελευταία, όμως, τα πληρώνουμε χρυσά. Θα αρκεστώ σε ένα παράδειγμα: είδα σύκα που είχαν τιμή 29 ευρώ το κιλό! Με τα ίδια χρήματα, μια οικογένεια μπορεί να αγοράσει το κρέας όλης της εβδομάδας. Για να μην πω για τα 2 και τα 3 ευρώ που κοστίζουν οι συσκευασίες των 250 γραμμαρίων με μούρα.

Αν λοιπόν κάποιος επιδιώκει την ισορροπημένη διατροφή, που είναι από τις βάσεις της συνολικής υγείας, τα πράγματα είναι δύσκολα.

Οι πληροφορίες αναφέρουν πως θα γίνουν ακόμα πιο δύσκολα, με την κλιματική κρίση να απειλεί την παραγωγή, να επηρεάζει το μέγεθος και την ποιότητα φρούτων και λαχανικών και να ασκεί περαιτέρω πιέσεις στις τιμές, καθώς η Μεσόγειος είναι στην πρώτη γραμμή των δυσμενών εξελίξεων. Ας δούμε κάποια δεδομένα.

Σε συνθήκες πολύ υψηλών θερμοκρασιών και έλλειψης νερού, μπορεί να επιβραδυνθεί η ανάπτυξη και να επηρεαστεί το μέγεθος των καρπών. iStock

Ο συνδυασμός ζέστης και ανομβρίας

Οι Έλληνες αγρότες βρίσκονται σε αδιέξοδο, με την παραγωγή τους να μειώνεται λόγω της κλιματικής κρίσης και τις τιμές των προϊόντων φυτοπροστασίας να αυξάνονται.

Σε συνθήκες πολύ υψηλών θερμοκρασιών και έλλειψης νερού, τα φυτά υφίστανται θερμική και υδατική καταπόνηση. Κλείνουν τα «στόματά» τους –δηλαδή τους πόρους των φύλλων– για να περιορίσουν την απώλεια νερού, με αποτέλεσμα να μειώνεται και η φωτοσύνθεση. Έτσι, μπορεί να επιβραδυνθεί η ανάπτυξη και να επηρεαστεί το μέγεθος των καρπών.

Η ωρίμανση μπορεί να επιταχυνθεί, ενώ το φυτό μπορεί να αποβάλει άνθη και μικρούς καρπούς, ώστε να εξοικονομήσει πόρους, κάτι που περιορίζει τη συνολική παραγωγή.

Σε αυτές τις συνθήκες, η επαρκής και σωστά διαχειριζόμενη άρδευση γίνεται κρίσιμη για πολλές καλλιέργειες. Ούτως ή άλλως, πάνω από το 80% των υδάτινων πόρων που χρησιμοποιούνται στη χώρα κατευθύνεται στη γεωργία, ενώ υπάρχει ανομβρία – που είναι κάτι διαφορετικό από τη λειψυδρία.

Οι τιμές των φρούτων στη Βαρβάκειο αγορά το 2021 δείχνουν σημαντικές αποκλίσεις από τις σημερινές. ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ / EUROKINISSI

Η ανομβρία είναι μετεωρολογικό και φυσικό φαινόμενο. Δεν βρέχει, δηλαδή, σε μια περιοχή για μήνες. Η λειψυδρία, αντίθετα, περιγράφει την κατάσταση κατά την οποία οι διαθέσιμοι υδάτινοι πόροι δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες της γεωργίας, της βιομηχανίας και του πληθυσμού. Μπορεί να οφείλεται τόσο σε φυσικούς παράγοντες όσο και στην υπερκατανάλωση ή την ανεπαρκή διαχείριση των υδάτινων πόρων.

Στη χώρα μας έχουμε καταφέρει να μην μπορούμε να αξιοποιήσουμε επαρκώς ούτε το βρόχινο νερό, κυρίως λόγω της έλλειψης υποδομών και των παλαιωμένων δικτύων.

Η παρατεταμένη ανομβρία, σε συνδυασμό με τις αυξημένες αντλήσεις νερού, έχει επιβαρύνει τους υπόγειους υδάτινους πόρους στις παραγωγικές περιοχές της χώρας, όπως είναι η Θεσσαλία, η Κρήτη και η Πελοπόννησος. Έτσι, το κόστος άρδευσης οπωροκηπευτικών έχει γίνει δυσβάσταχτο σε ορισμένες περιοχές, ενώ σε άλλες η επάρκεια νερού αποτελεί πλέον σοβαρό πρόβλημα.

Αυτό έχει ως συνέπεια να είναι ακριβά τα προϊόντα, ακόμα κι όταν είναι στην εποχή τους. Η μειωμένη εγχώρια παραγωγή μπορεί να αυξήσει την ανάγκη για εισαγωγές, ενισχύοντας την έκθεση της αγοράς στις διεθνείς τιμές, στο μεταφορικό κόστος και στις διακυμάνσεις της προσφοράς.

Αν κάποτε ήταν εύκολο να βρεις κατάφορτες συκιές, σήμερα οι συνέπειες της κλιματικής κρίσης είναι εμφανείς. iStock

Το πρόβλημα είναι πανευρωπαϊκό

To BBC αναφέρει ότι η κρίση στην αγροτική παραγωγή υπάρχει γενικά στην Ευρώπη «λόγω του θερμού και ξηρού αέρα» και προειδοποιεί πως η φετινή σοδειά της Μεγάλης Βρετανίας θα είναι η χειρότερη των τελευταίων ετών.

Το αποτέλεσμα είναι να εμφανίζονται στα σούπερ μάρκετ μικρότερα λαχανικά σε υψηλότερες τιμές. Για να καλυφθούν οι ανάγκες, γίνονται εισαγωγές από τη Νότια Ευρώπη. Δηλαδή, την Ελλάδα, την Ισπανία και την Ιταλία.

Αντιλαμβάνεστε πως έτσι διογκώνεται περαιτέρω το πρόβλημα που υπάρχει στη χώρα μας, με τις τιμές να αυξάνονται ακόμα περισσότερο.